VOV4.K’ho-Tơnơ\ tờm macca, rơpual kuh, sa chi, tu\ do cau lơh broă sa càr Gialai gơhòr dà mat tai mờ tờm plai mạc tu\ hơ lơh sa bal mờ Mpồl lơh sa kă bro. Dơ\ do, jơnau ờ geh bơta gi\t wa\, ală bơta ờ wa\ wờng tàm tu\ ki\ pơrgon mờ ơn bơta pin dờn ờ di anih neh lơh cau lơh broă sa càr Gialai roh jơh priă tă bơcri bal mờ priă cồng tu\ neh rlau tai sơntìl plai mạc ờ niam.

Bơh tài, ală dơ\ pơrlồm ờ geh nùs nhơm kung gam geh sơl, lơh gơlik hoàc hươr uă ngan ai cau lơh broă sa in.

Lồi nam 2016 lài do, bi Đinh Văn Cường, kis tàm [òn Mung, xã Ia Hla, kơnhoàl Cư\ Pưh, càr Gialai ki\ sră pơrgon tam tờm plai mạc mờ Công ty Trách nhiệm hữu hạn Tuấn Đại An geh anih lơh broă tàm hìu sồ 38, gùng Lý Nam Đế, [òn dờng Pleiku.

 Bơh ală jơnau hơ pơrgon bơkah lơngồt ngan bơh mpồl lơh sa kă bro dê bè broă ai sơntìl, phơng sih mờ blơi jơh phan lơh geh, bi Cường neh khin cha bơcri rlau 1 tơmàn priă nàng tam 3 lồ plai mạc.

 Tus tu\ do, tơnơ\ 7, 8 nhai, 1600 tờm plai mạc kis dờng niam ngan mơya bơta kờ` ngan rlau jơh là plai mơya ờ go\ sền go\ wơl, bàr pe tờm geh rah rài bàr pe nai lơm mơya dờng mìng ndrờm mờ 1 bơnah 5 pơndrờm mờ bè ờs. Bi Đinh Văn Cường, ờ suk ngan đơs bè do:

“Bơh cribơyai bơh Công ty Tuấn Đại An dê yal tơngi\t sơntìl plai mạc mờ hơ pơrgon uă ngan, plai mạc geh tơl khà niam châu Âu dê, plai dờng, kơmhò lơ u\t, bơ`à niam, blơi jơh plai lơh geh.

A` iat gơlơh di tồr ngan mờ bơyai mờ hìu bơnhă, ai sổ đỏ hìu ù, càn priă ngân hàng dê 1 tơmàn nàng bal mờ Công ty Tuấn Đại An tam plai mạc. Tam tus tu\ do là neh 7, 8 nhai mơya tờm ờ go\ geh plai. Tus tu\ do, đơs bal là jơh ală là sơrbì gời jơh, roh jơh”.

Bơh lồi nam 2016 tus tu\ do, khà priă plai mạc sùm tăc jơnhoa ngan, bơh 30- 50 rbô đong dùl ki\. Do kung là tơngai tờm tiêu chơ\t dùl ròt lơh uă cau lơh broă sa tàm càr Gialai neh tàm đòm jat gơ\p tam ur ar ngan tờm plai mạc.

Gi\t geh jơnau do, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Tuấn Đại An neh lòt jòi is tus tàm ală [òn, bơyai lơh dơ\ cribơyai, yal tơngi\t phan bơna hơ\ sồng tăc sơntìl, phơng sih, sơnơm tu. Ală dơ\ cribơyai do ndrờm geh lơh is lơm, ờ go\ dan gơnoar mờ gơnoar atbồ mờ gah lơh broă geh gơnoar tàm tiah hơ\.

Bi Phạm Văn Dũng, kis tàm xã Ia Hla, kơnhoàl Cư\ Pưh pà gi\t: ờ mìng pơrlồm mờ tăc sơntìl ờ niam lơm, Công ty do gam tăc mờ cau lơh broă sa ală phan bơna, phơng sih ờ gi\t loh anih lơh, bàr pe bơta phan gơtìp crề te\ sră lir mat hơ\ sồng tăc mờ khà priă jơnhoa rlau uă dơ\ pơndrờm mờ bơta geh ngan, geh phan bơna gơtìp tăc mờ khà priă tơnguh tus 20 dơ\!

Gơ wèt mờ hìu bơnhă bi Phạm Văn Dũng, rlau 400 tơlak priă bơcri nàng pơrgon tam tờm plai mạc mờ Công ty Trách nhiệm hữu hạn Tuấn Đại An tu\ do neh roh jơh! Tu\ do, bi Dũng kung ờ gơtùi lơh broă tai mờ mpồl lơh sa kă bro, lòt tus tàm anih cih tàm sră pơrgon den mpồl lơh sa kă bro neh roh thi\t te\.

 Jat bi đơs, do là dơ\ pơrlồm ờ geh nùs nhơm bơh mpồl lơh sa kă bro dê gơ wèt tus mờ cau lơh broă sa mờ kờ` pal lơh glài kràn. Bi Dũng đơs bè do:

“Tu\ do geh ală tềl tơngo\ Công ty Tuấn Đại An tăc sơntìl ờ niam ai làng bol lơh broă sa in. Làng bol lơh broă sa ờ geh bơta gi\t wa\ bè ală chi sơntìl. Den tàng a` kơ\p kờ` ală anih lơh broă geh gơnoar lơh glài ală cau blăc pơrlồm, tăc sơntìl bu ba, ờ niam, lơh gơlik hoàc hươr lơh sa bơh làng bol dê. A` kơ\p kờ` là ală anih lơh broă geh gơnoar tus dong kờl làng bol lơh broă sa bol a`”.

Jăt gơnoar atbồ mờ gah lơh broă geh gơnoar tàm tiah do yal, bơta ờ geh jơnau gi\t wa\, ală jơnau ờ loh làng tàm tu\ ki\ pơrgon neh lơh cau lơh broă sa pal àn ơnòng bơta gơlời wơl kơ` jơ\ kơ` ju\t ngan.

Tàm tu\, mpồl lơh sa kă bro lời ai he in ală jơnau pơrgon geh kuơ den cau lơh broă sa dờp wơl tàm să he ală jơnau pơrgon ờ geh kuơ. Ală dơ\ cribơyai yal tơngi\t phan bơna ờ geh bơta tus bal bơh gơnoar atbồ mờ gah lơh broă geh gơnoar dê mơya cau lơh broă sa kung gam [ươn ngan sơl geh bơta pin dờn tàm mpồl lơh sa kă bro.

 Ală phan bơna phơng sih, chi sơntìl ờ geh tem, sră lir mat mờ khà priă den tăc kas ngan mơya cau lơh broă sa kung gam pin dờn sơl. Tu\ gơlik geh jơnau ờ niam, gơnoar atbồ tàm tiah do kal ke ngan gơtùi dong kờl cau lơh broă sa. Do là jơnau bơsram mờ làng bol lơh broă sa kờ` pal kah.

Ồng Nguyễn Đức Tôn, Phó Kuang atbồ Ủy ban Nhân dân xã Ia Hla, kơnhoàl Cư\ Pưh, càr Gialai, đơs:

“Dilah geh ală anih lơh sa kă bro, công ty tus ki\ pơrgon lơh sa mờ làng bol den pal lơh broă mờ gơnoar atbồ tàm tiah hơ\. Gơnoar atbồ tiah hơ\ geh dong pơlam bè bơta ki\ pơrgon nàng làng bol in pleh geh jơnau hoàc hươr tơnơ\ do. Mơkung gi\t geh ală anih tăc sơntìl, phơng sih ai làng bol in”.

Tu\ do ờ hềt geh khà kờp ngan ngồn bă ù mờ cau lơh broă sa ki\ pơrgon tam plai mạc mờ Công ty Trách nhiệm hữu hạn Tuấn Đại An, mơya mat ală hìu làng bol gơtìp hoàc hươr gam pơn jat tai sơlơ geh uă bơh ală kơnhoàl tiah đah jum mat tơngai mu\t Cư\ Sê, Cư\ Pưh tus tơn tàm ală kơnhoàl tiah đah mat tơngai lik bơh càr Gialai dê, bè Mang Yang, Kbang.

 Thanh tra Sở Nông nghiệp mờ Phát triển nông thôn càr Gialai kung neh tus sền, lùp khàu mờ tơrgùm kờp hoàc hươr. Mơya, kờp bal gơ wèt mờ tơl lồ plai mạc, cau lơh broă sa kờ` pal tă rlau 200 tơlak priă den gơtùi sền go\ geh jơnau gơlời wơl mờ công ty do lơh gơlik là dờng ngan.

Tềng đap bơta geh ngan, cau lơh broă sa sùm gơtìp hoàc hươr, ală dơ\ pơrlồm ờ geh nùs nhơm kung gam geh sơl tàm broă ki\ pơrgon lơh broă bal bơcri priă đah cau lơh broă sa mờ mpồl lơh sa kă bro, tàm tu\ gam kơ\p bơta tus bal bơh anih lơh broă geh gơnoar dê, den lài ngan, cau lơh broă sa pal kơrhia ngan, rơcang ngăc, pleh ală jơnau gơlời wơl ờ di ngan!

Cau cih mờ yal tơngi\t- Lơ Mu K’ Yến