Ơ làng bol mờ gơp bơyô! Tàm gùng lòt 70 nam bơ\t bơtàu, tam lơh mờ dờng kràn bơh mpồl ling klàng làng bol Việt Nam dê, tu\ tơngai tam lơh tơngklàs tiah đah jum dà lơgar bơh nam 1954 tus nam 1975 neh gơ gơs là tu\ tơngai pơn rơ khin cha jak chài ngan tàm jơnau kah yau jơi bơtiàn dê. Nùs nhơm Blah bơnơm Trường Sơn lòt dong klàs dà lơgar tu\ lơi kung rcăng ai sơnam pơnu să bơh rơnàng ơruh pơnu tiah đah tô dà lơgar dê lam lài lòt tus tiah tam lơh dờng jo\ jòng neh lơh gơs bơta pha lin jơh tàm kàl prang nam 1975 ù tiah dà lơgar tơr gùm dùl, đah tô đah jum bơ tòm tơr gùm bal dùl hìu. Jơnau cih Àng gơ crà sùm nùs nhơm Blah bơ nơm Trường Sơn lòt dong klàs dà lơgar bơh Minh Châm mờ Nguyên Nhung dê, cih bè ală cau neh pơ gồp bơnah lơh gơs jơnau kah yau dờng màng pơn rơ ngan hơ\ dê

Tơnơ\ mờ nam 1954, đah tô dà lơgar geh tơnklàs jơh. Mu\t tàm rài bơ\t bơtàu Chủ nghĩa xã hội, đah jum dà lơgar pơn jăt tai cách mạng tam lơh mờ Mỹ bal mờ mpồl cau lơh broă bal mờ Mỹ. Kờ` dong kờl bơta pràn kòn bơnuis, bơta pràn tơnklàs đah jum dà lơgar, Đảng dà lơgar he neh tơl^k kơrnoăt bơyai lơh gùng pơn diang phan bơh tiah đah tô mu\t đah jum tàm gơl gùng Trường Sơn-gùng Hồ Chí Minh. Bơh tiah kuơ màng gùng tòm pơn diang phan tiah tam lơh in, tơrbo\ đah jum mờ đah tô, tơrbo\ ală gơl gùng bơh đah măt tơngai l^k tus đah măt tơngai mu\t, pơgồp bal ală gùng Việt Nam, Lào mờ Campuchia…den tàng gùng Trường Sơn neh gơs la gùng kuơ màng tàm broă tam lơh ]ui rơ]ai ling lơgar Mỹ dê.

Thiếu tướng Võ Sở kuang jăt jơng atbồ gah gùng dră bal mpồl ling Trường Sơn lài do kah wơl: Kờ` lòt tus đah jum tam lơh, cau ling he pal lòt tàm 3 nhai tàm gùng gơtìp geh uă [ồm, gar phào do. Tàm tơngai tam lơh neh geh g^t nđờ rơbô tấn [ồm geh đùh, g^t nđờ rơbô l^k sơnơm diosin mờ uă bơta phào crong pa lơh gơtìp chơ\t jê uă kờ` kơrian mpồl ling, phào crong, phan sa tus đah jum in. Mơya lơh jăt jơnau lam sồr “Ală bơta tài đah jum pròc mhàm”, ală rài ơruh pơnu đah tô neh lòt is cau lài chơ\t, cau tơnơ\ tus kờ` wèt tus tơnklàs jơh đah jum dà lơgar. Thiếu tướng Võ Sở ngoh rơngăc yal wơl: “Tàm 16 nam lơh broă tàm gơl gùng Hồ Chí Minh bè hơ\, bu\ lah tìp uă kal ke, tàm nùs nhơm oh mi bol a` là ală bơta tài đah jum pròc mhàm, ală bơta tài đah jum tơnklàs. Bu\ lah phi să cau lài chơ\t, cau tơnơ\ tus kung gam pơn jăt tai là nùs nhơm mờ cau ling Trường Sơn lơh broă bè hơ\. Ală ơruh pơnu bơh đah tô bơh 17, 18 sơnam lòt jăt mpồl, g^t nđờ rơbô nă cau tus mờ nùs nhơm chờ hờp. Bol a` lơh broă di pal mờ jơnau kờ` tiah tam lơh ai g^t nđờ tơlăk tấn phào crong, gar phào tus tàm tiah tam lơh, ntrờn g^t nđờ tơlăk nă ơruh pơnu tus tam lơh tàm đah jum mờ ai g^t nđờ 10 rơbô nă cau ling sồt să tàm tiah tam lơh đah jum tus đah tô kờ` ròng siam”.

Ờ ngòt chơ\t, ờ ngòt glar bòl, tàm dơ\ tam lơh tơnklàs đah jum dà lơgar, geh uă ơruh pơnu neh lơh uă broă kờ` tus đah jum tam lơh. Mò Lê Thị Cửu, kis tàm ntum Xuân Dương, kơnhoàl Thường Xuân, càr Thanh Hoá là 1 nă cau bè hơ\. Tu\ do, bu\ lah sơnam neh dờng, so\ tàm bồ neh kò, mơya tu\ kah bè ală nam, nhai tam lơh lài do, mò Lê Thị Cửu chờ hờp yal wơl bè să tòm mè dê-ùr ơruh nam hơ\ tòm 14 sơnam geh tus tàm tiah tam lơh:“A` tu\ hơ\ yal tơnguh sơnam kờ` lòt, tài tu\ hơ\ gam dềt ir. Ngai hơ\, drim lòt jăt cau ling tàm tiah tam lơh, trồ mang rê lơh broă. Mang rê lơh phào crong, ngai tam lơh, sùm bè hơ\, ờ go\ gơlơh glar bòl lơi, ờ g^t kis, ờ g^t chơ\t tu\ lơi kung rơcang tam lơh sùm”.

Cau ling Trường Sơn neh bal mờ mpồl ơruh pơnu lơh broă lam lài, cau lơh broă pờ gùng lòt rơcang, bơceh pa, ngăc ngar, khin cha, sơlèt mờ ală kal ke, ngòt rơngơ\t, lơh geh khà khin cha jăk chài, di tu\ dong kờl bơta pràn kòn bơnus, bơta pràn tus tiah tam lơh đah jum, lơh pha lin ling lơgar Mỹ sò tơm, tơnklàs đah jum, dà lơgar tơrgùm bal. Đại tá, cau ling yau Hoàng Đăng Vinh là cau ling lơh kơnòl tàm gùng Trường Sơn lài do kah wơl nùs nhơm jăk chài tàm tu\ hơ\:“{ồm, gar phào bè hơ\, mơya mang, ngai kung gam lòt tus tàm tiah tam lơh. Tu\ ling sò tơm lơh tơrlah gùng, den jòi tơl bơta kờ` lơh niam wơl, kờ` gùng, rơbàng lòt geh niam. Di gơlan tu\ hơ\, geh lòt ling, geh tus đah jum tam lơh neh gơs là jơnau kơ\p kờ`, là gơboh gơbài, la kơnòl bơh tơl nă ơruh pơnu dê. Nùs nhơm tam lơh tu\ hơ\ kung geh sùm, tu\ lơi kung `hăp `har tài đah jum pròc mhàm bal”.

Bơh nùs nhơm “Blah bơnơm Trường Sơn tơnklàs dà lơgar” tu\ lơi kung ai jơh sơnam gam kơnòm bơh g^t nđờ tơlăk nă ơruh pơnu đah tô tus tàm tiah tam lơh ]ui rơ]ai ngan neh lơh gơl^k geh tam lơh pha lin kàl prang nam 1975, ai wơl dà lơgar tơrgùm bal, đah tô đah jum tơrgùm 1 hìu.

                                                          }au mblàng Ndong Brawl.