VOV4.K’ho - Bu\ lah là càr geh broă lơh sa ờ pràn rơlao mờ ală càr ndai tàm 5 càr Tây Nguyên, mơya càr Kon Tum geh ală bơta pràn cèng uă cồng nha tàm broă lơh sa di lah mu\t ngui di pal. Do kung là jơnau tàm pơrjum hòi jà bơcri priă lơh sa Tây Nguyên dơ\ 3 pa bơyai lơh tàm càr Lâm Đồng. Kon Tum là càr lam bồ Tây Nguyên tàm broă hòi jà ală anih lơh sa kă bro, mờ uă rơndăp broă lơh dờng geh sră dờp bơcri priă mờ khà rơlao 7 rơbô tơmàn priă.

Tu\ do, tàm càr Kon Tum, lơh sa suơn sre gam là gah lơh sa niam ngan tus mờ ală anih lơh sa kă bo bơcri priă tàm lơgar mờ lơgar bơdìh. Bal mờ rơlao 75 rơbô lồ cao su, mờr 14 rơbô lồ kơphe, càr Kon Tum gam geh kơnuh sơnơm Ngọc Linh, do là 1 bơta sơnơm kuơ màng ngan geh khà dunia. Bơdìh hơ\ tai, tàm tiah lơh sa tòm Kon Plong, do là tiah geh trồ tiah gùt nam mrềt niam mờ bơta duh 20 độ C, g^t nđờ 10 lồ ù, dà di pal mờ broă tam ală bơta biăp, ròng phan tàm dà mrềt, tam chi sơnơm… gam là tiah niam ngan tus mờ anih lơh sa kă bro. Ồng Nguyễn Văn Lân, kuang atbồ anih duh broă làng bol kơnhoàl Kon Plong pà g^t, tu\ do neh geh 77 rơndăp broă dan bơcri priă tàm do mờ kờp jơh khà priă rơlao 17 rơbô tơmàn priă. Cồng nha bơh broă ròng ka tầm, ka hồi dà mrềt, ồng Trần Nhi Kha, kuang atbồ mpồl đơng lam anih lơh sa kă bro bal Hoàng Ngư Măng Đen pà g^t: “Trồ tiah tàm do duh 22 độ, trồ mang mrềt rơlao den tàng di pal ngan mờ sơntìl ka dà mrềt. jăt jơnau đơs bơh ală cau jăk chài lơh broă tàm anih 1 phan tàm dà, do là là tiah ròng niam ngan tàm tiah đah tô Tây Nguyên dê. Tu\ do, bol a` neh rơcang geh sơntìl. Nhai 11 do bol a` geh tơnpơn 1 dơ\ tăp tai, 1 dơ\ bè hơ\ di pơgăp 20 nơm. Di lah tiah tàm gùl lơgar niam rơlao tai den bol a` geh pờ ơnàng kờ` ròng tàm rơkì tàm tơnao dà”.

Mờ ală anih priă jền, gah lơh sa suơn sre tàm càr Kon Tum gam là ù tiah niam kờ` bơcri priă lơh sa. Jăt jơnau kơlôi sơnơng bơh ală cau jăk chài gah lơh sa dê, kờ` lơh geh 1 broă lơh sa suơn sre kơl jăp, mờ ală phan geh lơh krơi is geh khà uă, càr Kon Tum gam kờ` geh g^t nđờ 10 tơmàn priă. Mùl màl pà go\, ală hìu lơh sa, mpồl lơh sa mờ kă bro lơh broă tàm gah lơh sa suơn sre tàm càr do gam kờ` ngan geh priă kờ` bơcri uă tàm broă lơh sa, kă bro. Geh crơng gơs pơgăp mờ do 2 nam, mìng tam mờ lơh kơphe kloh niam, ồng Nguyễn Tri Sáu, kuang atbồ mpồl duh broă, gơnoar atbồ mpồl lơh sa bal suơn sre-lơh sa- kă bro Sáu Nhung tàm kơnhoàl Đak Hà pà g^t: Mpồl lơh sa sùm gam tàm bơta ờ tơl priă lơh sa: “Khà kuơ bơh phan geh lơh là uă ngan. Khà priă ờ geh uă. Geh uă priă kờ` lơh broă là jòi is. Tu\ do, he blơi 10 tấn gar kơphe rê lơh là neh geh rơlao 400 tơlăk priă. Tàm tu\ hơ\ blơi rê pal prăp tàm hìu bơh 6 tus 7 nhai hơ\ sồng geh ai lơh. Geh priă he blơi jơh ală kơphe tàm làng bol kờ` prăp tàm hìu hơ\ sồng lơh rơhời. Ờ geh priă den kal ke ngan”.

Jăt ồng Nguyễn Văn Tín, kuang jăt jơng atbồ mpồl tam klăc anih lơh sa kă bro càr Kon Tum yal, càr Kon Tum gam geh 1 bơta niam uă ngan mờ ală anih bơcri priă là ală anih lơh sa kă bro, mpồl lơh sa dờng tài bal mờ ală bơta geh tơn tàm do, càr Kon Tum kung là tiah [uơn tus mờ broă pờ ơnàng anih kă bro tus ală càr đah jum lơgar Lào, tiah đah tô măt tơngai l^k lơgar Campuchia mờ Thái Lan. Tàm tu\ hơ\, tu\ do tàm càr Kon Tum mìng rơ\p geh ală anih lơh sa kă bro di mơ mờ dềt lơh broă. Ồng Nguyễn Văn Tín đơs: “Ală anih lơh sa kă bro tàm càr là ală anih lơh sa kă bro di mơ mờ dềt. Khà priă bơh ala anih lơh sa do ờ uă, priă geh is ờ uă. Geh uă broă ngui priă bơh anih priă jền. Priă mờ phan bơna anih lơh sa kă bro dê ờ uă bè hơ\ den tàng geh uă tu\ kung g^t sơl, mơya ờ geh priă kờ` lơh”.

Tu\ do, bal mờ gah lơh sa suơn sre, càr Kon Tum kung gam jà bơcri priă tàm 33 rơndăp broă lơh sa mờ măy mo\k, nhơl chờ mờ bơ\t bơtàu. Tàm hơ\, geh uă rơndăp broă geh hòi jà uă broă bơcri priă bè: ală hìu măy lơh phan ngui sa mờ măy mo\k; nhơl chờ tàm brê; ală tiah kă bro, lơh broă, drà kă bro, drà nhàr dà lơgar… Kờ` hòi jà ală anih lơh sa kă bro tàm lơgar mờ lơgar bơdìh tus mờ càr, ală gah, mpồl lơh broă geh gơnoar bal mờ gơnoar atbồ càr Kon Tum gam geh uă broă lơh ngan kờ` tơnguh tiah kă bro mờ tơnguh pràn bơta tam pơlòng. Ồng Lê Đức Tín, kuang jăt jơng atbồ anih duh broă làng bol kơnhoàl Kon Plong đơs: “Kờ` chồl pràn broă hòi jà bơcri priă, tàm tơngu me ai khà, rơndăp broă geh k^, kơnhoàl geh ai lài broă pơn jăt tai tơrgùm bơcri priă bơ\t bơtàu broă lơh tus tàm ală tiah geh rơndăp broă. Kơnhoàl tu\ do neh geh 1 mpồl dong kờl mờ bơcri priă, bơh tàm mpồl do geh dong kờl ală mpồl lơh broă, cau 1 nă să is bơsong mhar ngan ală sră nggal tàm hơ\ geh bal sră nggal gơwèt gơnoar càr dê. Geh broă bơto cau lơh broă tơn kờ` dong kờl ală rơndăp broă”.

Tơnơ\ do bơh ală rơndăp broă bơcri priă tàm càr Kon Tum gam uă ngan, tài di mờ jơnau kơ\p kờ` bơh anih lơh sa kă bro dê, bơdìh mờ bơta pràn geh is, ală sră nggal tàm càr kung gam mhar geh sền wơl lơh niam rơlao, kờ` anih lơh sa kă bro [uơn lơh jăt rơndăp broă. Kơrnoăt cri bơyai bal bơh gơnoar atbồ mờ anih lơh sa kă bro kung geh lơh jăt broă pờ ơnàng rơlao, kờ` di tu\ bơsong ala kal ke gơl^k geh. Ồng Nguyễn Đình Bắc, gơnoar jăt jơng atbồ gah rơndăp broă mờ bơcri priă càr Kon Tum pà g^t: “Bol a` sền broă bơsong kal ke tus mờ anih lơh sa kă bro dê là broă lơh tòm, hơ\ là lòt bal mờ anih lơh sa kă bro. Pah nhai geh 1 ngai cri bơyai mờ anih lơh sa kă bro, jòi gơl^k geh ală kal ke anih lơh sa kă bro in kờ` bơsong di tu\ ală anih lơh sa kă bro in”./.

Cau mblàng Ndong Brawl