Sơn đờm buơn buài mờ uă bơta kơp kờ`, mơya tus tu\ do, tơ nơ\ 6 nam crơng gơs, bòn ơruh pơnu lơh broă tàm tiah nhàr lơgar Mang Mrai, kơn hòal Sa Thầy càr Kon Tum gam gơtìp uă ngan kal ke tài uă jơnau. Do là bơta lòng tus mờ bơta kơ\ nùs mờ nùs nhơm lam lài, bơta kờ` is bơh ală cau kơ nòm să khin cha. Mơya kung geh ală bơta lòng ờ gơtùi sơr lèt gan mìng mờ bơta jơh nùs, pràn kơldăng să jan, kờ` pal geh bơta tă song bơh mpồl tờm atbồ mờ gơnuar atbồ tàm bòn lơgar.
“ Bòn ơruh pơnu ơm kis lơh sa tiah nhàr lơgar Mang Mrai, càr Kon Tum geh crơng gơs tàm ngai 29/10/2009 lài do, geh jơh ală priă bơcri là rlau 84 tơmàn. Tàm hơ\, priă dà lơgar dê ai là 19 tơmàn 400 tơlak priă, priă càr dê ai là 7 tơmàn 400 tơlak, mờ priă gam wơl là 57 tơmàn 400 tơlak là priă hòi jà bơta tă pơ gồp bơh ală mpồl lơh sa kă bro mờ cau dùl nă să is dê. Do là dùl tàm 18 Bòn ơruh pơnu ơm kis lơh sa crơng gơs bơh jơnau sồr bơh Mpồl đơng lam Mpồl ơruh pơnu cộng sản Hồ Chí Minh dà lơgar dê, tơngai bơh nam bơh 2006 tus nam 2010”.
Tơ nơ\ mờr 6 nam crơng gơs, tus tu\ do, khà hìu bơnhă tàm mpồl tàm Bòn ơruh pơnu ơm kis lơh sa tàm tiah nhàr lơgar Mang Mrai, kơ nhoàl Sa Thầy, càr Kon Tum kung gam ờ hềt kơ\ kơl jăp sơl. Bòn neh geh tu\ dờp rlau 150 hìu bơnhă ơruh pơnu, mơya tu\ do, mìng ơm wơl tàm do gam mìng geh 97 hìu. Bơta dan mu\t bal, hơ\ sồng sơr bì rê bơh hìu bơnhă tàm mpồl dê tu\ do kung gam geh sùm. Bal mờ 20 nă ơruh pơnu ndai bơh kơnhoàl Đăk Glei mu\t bal ơm tàm bòn pơgăp mờ do 5 nam, bi ùr Y Lam, pà git:“ Bơh bồ nam 2010 tus tàm do là 20 nă cau. Dô rê jơh mìng gam wơl 4 nă lơm. Tu\ pa mu\t ơm kis den rài kis tàm do bòl glar kal ke ngan. Geh cau den khi kung kờn ơm wơl sơl, mơya gơtìp kòp mprơm”.
Tus tu\ tơngai do, ală hìu bơnhă tàm Bòn ơruh pơnu ơm kis lơh sa tiah nhàr lơgar Mang Mrai ring bal đơs: tơ nơ\ mu\t lơh bơh sơn rờp bươn boài, rài kis tàm do ngai sơlơ kal ke. Kờp bal tơl hìu mìng geh pà 3 sàu ù, tàm hơ\ geh bal ù ơm mờ ù lơh sa, den priă lơh geh là ờ geh, den ndrờm bè jơh ală là kơnờm tàm priă lơh apah bơh broă dờp sơngka sền gàr 800 lồ kau su bơh 2 mpồl lơh sa kă bro dê, hơ\ là Mpồl lơh sa kă bro bal kau su Sa Thầy mờ Kơnuh sơ nơm Ngọc Linh Kon Tum ờ tơl nàng ngui sa tàm rài kis pah ngai. Mơya, tài khà priă kau su gơmù uă ngan, ală mpồl lơh sa kă bro do tơm priă lơh apah lơyaì ngan. Bi Lê Tiến Quang Dương, geh mat bơh ngai sơn rờp crơng gơs bòn tơn, dờp sơngka sền gàr 8 lồ nggùl kau su bơh Mpồl lơh sa kă bro bal kau su Sa Thầy dê, pà gi\t, nam do pa dờp geh 3 dơ\ priă tơm mờ kờp jơh rlau 10 tơlăc priă lơm:“ Hơ\ là an\ đơs ngan, ờ go\ đơs blăc ờ. Nùs nhơm bơh bol an\ dê là kờn dô rê bơh jo\ ngan. Tu\ do rê wơl tàm bòn yau lơh apah hìu đam cau dê in kung geh tơl sơl priă jền nàng ròng siam pơ ùr mờ oh kòn, mờ ơm tàm do den kal ke ngan jòi broă lơh sa. Tu\ do, cau lơi kung ndrờm bè he lơm, ờ geh cau lơi apah cau lơi ờ? Mờ tu\ do, den pal ko\ng tài ờ git lơh bè lơi tai. Lời ngò nàng sền bè lơi, hơ\ sồng kơlôi tus tai jơnau ndai…”.
Pơndrờm mờ ală hìu dờp sơngka sền gàr kau su bơh Mpồl lơh sa kă bro bal kau su Sa Thầy dê, rài kis bơh 40 hìu dờp sơngka sền gàr kau su bơh Mpồl lơh sa kă bro bal kơnuh sơnơm Ngọc Linh Kon Tum gam kal ke uă rlau. Nam 2013, Mpồl lơh sa kă bro do gam dồs 30% priă apah sơngka sền gàr bơh ală hìu tàm bòn dê, mờ jơnau hơ di tàm dơ\ tơngkah ngai 30/4/2014 pa do là tơm jơh, mơya tus tu\ do kung ờ hềt go\ tơm sơl, geh tu\ là gam dồs tai priă apah lơh broă bơh cau lơh broă bơh nam do dê. Kờp jơh priă mờ Mpồl lơh sa kă bro gam dồs ală hìu dê gơguh tus rlau 1 tơmàn 200 tơlăc priă. Kờp bal tơl hìu Mpồl lơh sa kă bro dồs 30 tơlăc priă. Bơta geh ngan do lơh uă cau tàm bòn mờ hìu bơnhă tàm bòn ơruh pơnu ơm kis lơh sa Mang Mrai lồi du\t pal gơ gơs là cau càn dồs bơh ală hìu ràng tăc phan bơna dê. Ai cau ràng tăc phan bơna den digơlan gơtìp lơh sa ờ jai gơbàn hoàc hươr tài ai ală hìu tàm do in càn phan bơna dồs uă ir.
Kal ke in den khăt bè lơh, geh cau tàm bòn neh pal jòi ting cuh phan brê mờ koh kơl kơnau dơm chi brê nàng tăc geh priă ròng siam să tờm mờ hìu bơnhă. Dùl nă cau tàm mpồl, dan geh pồn muh mat pà gi\t bè do:“Dùl là priă bơh tàm hìu pơyua. Bàr là lòt lơh apah, lơh mờng tàm tiah lơi hơ\. Geh oh mi tàm do den lòt lơh dă. Geh phan lơi den jòi phan hơ\ lơm. Hìu lơi kung lòt lơh lơm. Geh cau ờ mìng lơh dă lơm, mờ gam kơl dơm chi tai. Uă oh mi ơm kung ờ gơtùi mờ rê kung ờ gơtus sơl, tài tàm hìu den neh tăc jơh ù tiah, nàng geh priă tus tàm do ơm kis lơh sa. Mờ tu\ do dô rê den ờ gi\t rê tus tiah lơi? Mờ ơm wơl den bè do do”.
Jơnau dờng ngan gơlam tus ală bơta kal ke tàm Bòn ơruh pơnu ơm kis lơh sa tiah nhàr lơgar Mang Mrai càr Kon Tum là cau tàm bòn ờ geh phan ngui tàm broă lơh sa, mờ bơta tờm là ờ geh tơl ù tiah. Jăt kờp du\ bơh Mpồl ơruh pơnu lam lài càr Kon Tum dê, ală cau tàm mpồl mờ hìu bơnhă ơruh pơnu tàm do geh lơh geh priă jền uă ngan bơh priă apah sơngka sền gàr kau su mờ ngui jơh tam tàm bơrlu\ bal tờm chi lơyah ngai tam tàm bă ù yah tàm sươn, kềng nhàr, mờ ù lời gời tàm sươn kau su tàm 3 nam sơn rờp. Mơya, jơnau kơlôi sơ nơng do ờ lơh geh cồng nha, tài ờ jòi geh tờm chi tam lơi gơkờn mờ ù tiah do. Broă bơsong jơnau gam gơ kòl do gam kơ nờm jơh tàm mpồl lơh broă lơh bal. Ồng Võ Văn Vinh kuang atbồ Mpồl ơruh pơnu lam lài càr Kon Tum pà git, mpồl gam jà Mpồl lơh sa kă bro bal Kơnuh sơ nơm Ngọc Linh lời wơl dùl bơnah ù ờ hềt tam kau su ai Bòn ơruh pơnu ơm kis lơh sa in:“Ală bă ù gam wơl 203 lồ, bol an\ pa lơh broă mờ mpồl lơh broă bal mờ bol an\ là mpồl lơh sa kă bro bal kơnuh sơ nơm Ngọc Linh. Bol an\ dan là lời te\, ờ go\ di tam tai kau su mờ pơn jăt tai kờp sền wơl bă ù tàm bă ù geh tam gơl nàng tam pà ai oh mi in. Tềng đăp mat là ù kềng nhàr sươn kau su, tam pà oh mi in tơl nă cau pơgăp 5 sàu”.
Nàng dong cau tàm Bòn ơruh pơnu ơm kis lơh sa tiah nhàr lơgar Mang Mrai ơm kis iang, lơh sa kơ\ kơl jăp, bè jo\ jòng, Mpồl ơruh pơnu lam lài càr Kon Tum kung geh broă rơndăp lơh mu\t lơh broă ròng siam kơn rồ me, pơ gồp bal mờ Anih tờm lơh gơlik sơntìl jòi ală tờm chi tam dipal geh khà priă uă nàng ai ơruh pơnu in tam…Mơya, lài mờ tu\ lơh ală broă rơndăp lơh jo\ jòng do, den broă lơh jal mhar ngan mờ Mpồl ơruh pơnu lam lài càr Kon Tum kờn pal lơh tơn là lùp geh priă dồs priă apah cau sơngka sền gàr kau su rlau 1 tơmàn 200 tơlăc, nàng cau tàm mpồl geh priă tơm dồs mờ pơn jăt tai blơi phan sa, nàng ngui sa tàm rài kis.
}au mblàng Lơ Mu K’ Yến.
Viết bình luận