VOV4.K'ho - Pơgăp mờ do 40 nam, mờ pha lin dờng bơh dơ\ sò tơm mờ ntào tam lơh kàl prang nam 1975, mờ pha lin tòm là tam lơh Hồ Chí Minh kah yau, dơ\ tam lơh mờ Mỹ tơnklàs dà lơgar bơh ling klàng mờ làng bol he neh pha lin jơh. Cồng nha geh bơh tàm tam lơh cui rơcai hơ\ là rài àng gơcrà ngan tàm rài tam lơh mờ ling lơgar bơdìh sò tơm lơgar Việt Nam dê, mờ neh mu\t tàm rài dunia bè 1 broă lơh gùng dră bal-ling klàng geh nùs nhơm dờng màng. Nùs nhơm kah wơl bè ală nam nhai tam lơh jăk chài hơ\ geh yal wơl tàm jơnau “Bơta kuơ rài pha lin ngai 30-4”.

Đơs tus pha lin dờng kàl prang nam 1975 bơh ling klàng mờ làng bol he, Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ, kuang jăt jơng atbồ mpồl cau gơtìp sơnơm khih diosin tàm rài tam lơh lơgar Việt Nam gam kah sùm mờ nùs nhơm ngoh rơngăc ngan. Tàm dơ\ sò tơm mờ ntào tam lơh kàl prang nam 1975, ồng geh jàu lơh kuang jăt jơng atbồ mpồl tam lơh dơ\ 5 bơh đah jum tus. Ală ngai tam lơh gar phào geh sùm tàm tiah đah jum, ồng bal mờ ală cau tàm mpồl neh sơlèt mờ g^t nđờ glar bòl, chơ\t jê hơ\ sồng ală bơta geh tơm wơl mờ pha lin jăk chài tam lơh Hồ Chí Minh lài do dê. Kah wơl ală nam, nhai tam lơh, Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ pơnyờ să đơs: “Tiah đah jum tam lơh mờ Mỹ glar bòl ngan, cui rơcai ngan, is mờ ală dơ\ tam lơh ndai. Ling klàng làng bol Việt Nam mìng geh phào, phào crong ờ dờng bal mờ làng bol lơh broă sa neh ntào tam lơh mờ 1 lơgar dờng. Hơ\ là bơta dờng pràn bơta chài ling klàng dê”.

Dơ\ sò tơm mờ ntào tam lơh kàl prang nam 1975 geh bơyai lơh tàm 55 ngai, mang mờ khà gơnrơh “Dùl ngai ndrờm mờ 20 nam”. Dơ\ tam lơh tơn jơh tàm nùs nhơm ờ su\k ơm ngan bơh lơgar Mỹ dê tu\ 1 mpồl ling dờng pràn mờ uă phào crong dờng neh ờ jai mờ 1 lơgar Việt Nam ờ pràn, mơya geh uă nùs nhơm tam klăc mờ nùs nhơm lơh ngan. Broă tam klăc, ring bal tàm gùt Đảng, gùt làng bol mờ tam klăc dunia là 1 tàm ală bơta kuơ màng lơh geh pha lin bơh dơ\ tam lơh mờ Mỹ sò tơm, tơnklàs dà lơgar dê. Đại tá, Phó giáo sư-Tiến sĩ Trần Ngọc Long, kuang jăt jơng atbồ hìu lơh broă rài lài do ling klàng Việt Nam đơs tòm: “Di lah sền bè bơta pràn lơh sa mờ ling klàng den loh làng lơgar Việt Nam ờ pràn rơlao. Mơya bè bơta pràn tơrgùm bal Việt Nam dê den geh uă rơlao. Mờ bơta pràn hơ\, mờ broă lơh hơ\, dà lơgar Việt Nam neh g^t pha lin rơhời, tam lơh pha lin mờ ling sò tơm tàm ală dơ\ tam lơh, hơ\ sồng wèt tus 1 dơ\ tam lơh dờng kờ` lơh Mỹ dô, mờ lơh gơlừ gơnoar atbồ Việt Nam cộng hoà, ai ù tiah dà lơgar tơrgùm bal”.

Tơnơ\ mờ tu\ geh pha lin tàm uă tiah, lồi nhai 4/1975, ling klàng mờ làng bol he geh nùs nhơm pràn tam lơh wèt tus Sài Gòn, tiah tòm du\t ndơl ling sò tơm dê. Di tàm tu\ 11 jơ 30 phút ngai 30/4/1975, bồng bi phan lin neh par tềng rơkàng gơlang Độc Lập. Mờ dơ\ tam lơh ngan do, lơgar he neh lơh pha 1 tơlăk nă ling nguỵ geh lơgar Mỹ bơyai lơh, ròng siam mờ tàp ling tàm tơngai jo\ ngan, ală cau ling do pal pờ tê. Bu\ lah dờp uă roh rui tàm tam lơh tus 21 nam, mơya jăt Phó giáo sư-Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hà, kuang atbồ anih lơh broă rài lài do Đảng yal, broă phi să do là di pal ngan tus mờ tam lơh pha lin dà lơgar he dê: “Ồng pàng he lài do geh jơnau “Tam lơh tài 1 bơta lơngăp lơngai sùm”. Dà lơgar Việt Nam là 1 dà lơgar kờ` gơboh mờ lơngăp lơngai, mơya sùm pal tam lơh mờ ală ling sò tơm kờ` geh wơl bơta lơngăp lơngai, tơrgùm dà lơgar. Di gơlan tam lơh là hoàc huơr, là chơ\t jê. Ală hoàc huơr, ală chơ\t jê tàm tam lơh mờ Mỹ sò tơm tơnklàs dà lơgar he dê là uă ngan, mơya he dờp jơh kờ` geh 1 dà lơgar lơngăp lơngai is, kờ` geh tơrgùm bal, lơngăp lơngai dà lơgar in”.

Tam lơh neh rơlao mơya ală jơnau bơsram rài lài do geh kuơ màng ngan tàm dơ\ tam lơh mờ Mỹ sò tơm, tơnklàs dà lơgar sùm geh cau lơgar Việt Nam mờ ală bơyô dunia đơs tus mờ ală nùs nhơm pơn ỳơ să ngan. Phó giáo sư-Tiến sĩ Nguyễn Trọng Phúc, kuang atbồ hìu lơh broă kơlôi sơnơng rài lài do Đảng dê đơs là, geh uă bơta niam geh lang bal mờ làng bol he ngui geh cồng nha tàm phan lin dờng kàl prang nam 1975 mờ tus tu\ do gam geh sền bè ndu gơnrơh: “Jơnau bơsram dờng màng ngan gam là nùs nhơm kờ` gơboh mờ dà lơgar, tơnguh nùs nhơm tam klăc gùt jơi bơtiàn kòn cau. Bơdìh hơ\ tai, gam geh gơnoarđơng lam bơh Đảng bơh gùng dà broă tam lơh tus mờ broă đơng lam bơyai loh mùl màl. Du\t ndơl, he pal đơs tus mờ jơnau bơsram bè broă lơh ngan geh bơta pràn jơi bơtiàn kòn cau, pơgồp bal bơta pràn jơi bơtiàn kòn cau mờ bơta pràn rài, bơta pràn tàm lơgar mờ bơta pràn hờ bơdìh, lơh ngan geh broă kờ` bval bơh làng bol tàm gùt dunia kờ` geh lơngăp lơngai is”.

Jơh ală broă tàm tam lơh mờ Mỹ sò tơm tơnklàs dà lơgar neh tơl^k go\ bơta pràn di pal bơh nùs nhơm tam lơh, broă lơh kăc màng, gùng dà, broă đơng lam pa, broă tam lơh mờ bơta chài ling klàng bơh ling klàng Việt Nam dê tềng đăp mờ broă d0ơng lam jăk chài Đảng he dê. Mơya nùs nhơm mờ bồ tơngoh hơ\ neh mờ gam geh ală rài đơng lam dà lơgar ngui tàm broă bơ\t bơtàu, tam gơl pa dà lơgar kờ` tơnơ\ do, lơgar Việt Nam geh pơn  ndrờm bal mờ ală lơgar dờng ndai bè jơnau kơ\p kờ` Bác Hồ dê./.

Cau mblàng Ndong Brawl