VOV4.K’ho- Tờm dổi tơlir pa do geh tam uă ngan tàm Tây Nguyên mờ ai priă lơh geh uă, bơh 2,3 rơhiang tơlak tus 1 tơmàn 1 lồ 1 nam. Tờm chi mờng quèng, ai dơm chi kuơ, gar kuơ, tu\ do, gam gơ gơs là tờm chi lơh sa pràn, gơ hòi gơ jà làng bol, lơh geh bơta gơn kơ nờm pa bè tam brê tàm tiah do dê, tơnguh bơta jơm glòm mờ geh cồng nha lơh sa bơh  jơh bal brê mờ sươn mìr dê.

 Ơm rềp tờm dổi pa tam geh 2 nam mơya neh jơnhoa tus 3 thơk nggùl, bơkào, plai bềng ntê, bi Phạm Thị Nhạn, ơm tàm thôn Đồi Mây, xã tiah nhàr lơgar Dak Wil, kơnhoàl Cư Jút, càr Dak Nông ờ gơtùi mpồn bơta chờ hờp. Lơh nền “tam gơl phan tam” ai suơn tiêu hìu bơnhă dê neh lơh geh cồng nha. Bi Nhạn pà g^t, tàm 3 tờm chi tam ala tờm tiêu là tờm sầu riêng, đàn hương mờ dổi, den tờm dồi niam ngan rlau jơh. Tờm dổi dờng pràn mhar ngan, dờng ndrờm mờ rcang ai tơn hào kàl sơn rờp mờ pơgap 2 tus 3 ki\ plai ris dùl tờm, mờ priă tăc 100 rơbô đong dùl ki\ plai ris den 200 tờm dổi neh lơh geh pơgap 50 tơlak đong.

Tờm dổi do dờng pràn mhar ngan, bơh tàm tu\ tam tus tu\ do den mìng ơn 1 dơ\ phơng lơm, ai kàl prang den tuh dà gơ in dùl ết. Gơ buơn ngan, ờ duh pal [ồm sơnơm lơi. Ntê lơi kung geh bơkào, ntê lơi kung geh plai, plai do digơlan tus tơngai sa tềp là geh p^c.

Tờm dổi sơn đờm lơh tam gơl bơta sền bè broă tam brê

Ngài mờ mò Nhạn 160 kơi sồ, ồng Thào Seo Pao, kòn cau Mông, ơm tàm thôn 11, xã tiah sar lơgar Cư San, kơnhòal M’ Drak, càr Dak Lak kung neh tam 400 tờm dổi tàm bă ù 4 lồ ù kơh tàm lồi nam 2019. Pa tam mìng 10 nhai, mơya tờm dổi neh cèng ai ồng in uă ngan bơta gơn kơnờm. Tờm dổi neh jơnhoa rlau 1 thơk, uă tờm neh sơn đờm geh bơkào.

Tờm dổi là a` tam 4 tus 5 nam do là geh tơn hào mờ bơh tu\ hơ\ là geh sùm priă jền, ờ duh pal tam wơl tai, sơnam kis jo\ jòng ngan, digơlan là dùl rơhiang nam. Cồng nha lơh sa kung uă rlau g^t nđờ dơ\ mờ tờm keo bơtờp sơntìl pa. Tài bơh tờm keo bơtờp sơntìl pa den tam bơh 4 tus 5 nam pal koh mờ tam wơl, priă jền bơcri tam tờm kèo uă rlau mờ cồng nha ờ hoan uă pơn ndrờm mờ tam tờm dổi.

Bi Hoàng Xuân Thanh kềng gah suơn dổi 80 tờm bơtờp sơntìl bơkiar jơi sơn rờp

Sơntìl dổi mờ ồng Thào Seo Pao ơm tàm xã tiah 3 Cư San mờ mò Phạm Thị Nhạn, ơm tàm xã tiah sar lơgar ngài Dak Wil tam là sơn tìl dổi bơtờp sơn tìl bơkiar, ndrờm blơi bơh Công ty TNHH Thanh Dổi Xanh, thôn Cao Thắng, xã Ea Kao, [òn dờng Buôn Ma Thuột. Cau atbồ công ty, bi Hoàng Xuân Thanh pà g^t: sơn tìl dổi tơlir mờ công ty gam tăc là sơn tìl dổi pa, geh să tờm bi dê bơtờp sơn tìl bơkiar bơh tờm ngọc lan mờ tờm dổi brê tàm kơnhoàl M’ Drak, càr Dak Lak. Sơn tìl dổi pa dờng pràn mhar, 2,3 nam neh geh tơn hào, mờ nam dơ\ 5 tơn hào sùm mờ kờp bal bơh 20 tus 30 ki\ gar 1 tờm. Tu\ do suơn dổi sơn tìl sơn rờp bơh bi Thanh dê geh 80 tờm, tam bơh nam 2008, pah nam tơn hào mìng is gar lơm den neh cèng wơl bơnah priă pơgap2 tơmàn đong.

Cồng nha loh làng bơh tờm dổi sơn tìl pa gam pờ geh tu\ tơngai niam lơh pas ai Công ty Thanh Dổi Xanh in, tu\ uă năc bơh Hòa Bình, Hà Giang, Nghệ An, Thanh Hóa, Bình Phước, Đồng Nai, Bình Dương kung tus blơi sơn tìl sơl, tăc rlau g^t nđờ rơhiang rơbô tờm 1 nam. Sơn tìl tờm dổi geh công ty ki\ sră pơr gon sền gàr, tơnơ\ 5 nam, tơl tờm geh 20 ki\ plai ris rlau hơ đang hơ\ sồng ai priă sơn tìl. Gơ wèt mờ ală càr tàm tiah Tây Nguyên, công ty gam bơcri priă sơn tìl ai ală mpồl hìu bơnhă, hợp tác xã mờ jơh bal ală gah lơh sa suơn sre brê bơnơm tam tờm dổi. Bi Hoàng Xuân Thanh đơs, bi ai jơh bồ tơngoh jơh pràn ơn tàm tờm dổi do là tài bơh do là tờm brê, mờ tam brê geh lơh gơlik rài tơnơ\ ai Tây Nguyên in.

Tu\ hìu bơnhă a` bơh Hoà Bình mut tàm Tây Nguyên, bèp a` đơs là brê mờ koh kơl jơh den tơnơ\ do cau lơi geh tam wơl brê den niam ngan. A` geh nùs  nhơm tam wơl brê bơh tàm tu\ hơ\ mờ tu\ do a` kung gam cèng bal bơta kơlôi sơnơng bơh bèp a` dê sơl, lơh ngan lam lơh rề ơnàng bă ù brê sơlơ uă sơlơ niam. Dilah lơh di pal den kuơ màng rlau mờ biàng.

Sơn tìl dổi pa bơtờp sơntìl bơkiar bơh tờm Ngọc lan mờ tờm dổi brê M’ Drak

Dờng pràn mhar ngan, ai dơm chi niam, gar kuơ màng, tờm dổi gam geh cau lơh broă sa Tây Nguyên mờ uă càr ndai ơn bơta gơn kơ nờm. Gơ wèt mờ xã Ea Kao, [òn dờng Buôn Ma Thuột, tiah mờ tờm dổi bơtờp bơkiar geh lơh gơlik, neh geh uă suơn dổi geh tơmu\t tàm broă tam tàm bơr lu\ bal lơh geh broă lơh lơh sa suơn sre brê bơnơm pơgồp bal mờ lơh geh cồng nha lơh sa uă ngan. Mò Hồ Thị Cẩm Lai, Kuang atbồ Trạm dong kờl bơto pơlam lơh broă sa  [òn dờng Buôn Ma Thuột, càr Dak Lak pà g^t, uă suơn dổi pa tam bơh 5 tus 7 nam, neh ai priă lơh geh pah nam g^t nđờ rơhiang tơlak đong 1 lồ 1 nam.

Tờm dổi là tờm chi brê den buơn ngan tam, dờng pràn niam tàm jơh ală bơta ù mờ bơta tu kòp lơh aniai den ờ hoan geh ngan. Cồng nha lơh sa bơh tờm dổi neh tơngo\ loh làng, niam ngan, pơgap rlau 100 tờm dổi 1 lồ den tơn hào geh rlau 500 tơlak đong

Bơh jo\, lơh broă brê bơnơm, tam tờm chi brê sùm pơgồp bal mờ bơta jơgloh r[ah mờ kal ke, tiah ù ro kơnra` hơ\ sồng tam brê. Kờ` bơtàu tơnguh brê tàm tơngai tu\ do, kờ` lơh geh di pal jơh bal jơnau kờ` bè bơta jơm glòm, priă lơh geh pah nam mờ bơta kuơ dơm chi dê tơn jơh 1 dar. Tờm dổi neh bơsong gơtùi jơh mờ sơn đờm lơh tam gơl broă sền bè broă tam brê, dong đơs nền là: brê là biàng jat di jơnau gơ tha lơh sa bơh gơ dê.

Cau cih Công Bắc- Cau mblàng K’ Hạnh