VOV4.K’ho - Ngai 10/3 neh mut tàm bơta kah yau, geh tai 1 tơngai pơnyờ să tàm bơhiàn tam lơh tơngklàs jơi bơtìan, tơr gùm 1 dà lơgar. Hơ\ là pha lin Buôn Ma Thuột, sơn đờm tus mờ dơ\ tam lơh Tây Nguyên mờ pha lin dờng kàl prăng nam 1975 kah yau.

Blàng rơndeh par Buôn Ma Thuột

40 nam tơ nơ\ tam lơh, Buôn Ma Thuột neh gơs là tiah drà khà 1, là 1 tàm 10 [òn dòng niam ngan rlau jơh gùt lơgar, là tiah drà geh khà kơphe kă bro pah nam uă ngan rlau jơh Việt Nam. Blàng rơndeh par Hòa Bình, là tiah tam lơh cui rơcai ngan rlau jơh, tu\ do neh gơs là blàng rơndeh par pa ngan, tam klac bal Tây Nguyên mờ gùt ală tiah tàm dà lơgar.

 Dơ\ bơyai lơh tơngkah ngai tơngklàs bòn dờng nam do geh lơh bal mờ ngai chờ kơphe Buôn Ma Thuột, [òn dờng sơ lơ wă rò uă gơp bơ yô, nac nhơl chờ bơh làm gùt tiah, mờ ndrờm bè cau lơi kung dờp git bơta buơn buài bơh blàng rơndeh par pa ngan. mờ tu\ git bè kah yau, cau lơi kung sền go\ bơta khin cha jak chài bòn dờng dê gam geh bơka niam tàm ngai lơh chờ.

Di tơngkah 40 nam tam lơh pha lin Buôn Ma Thuột, cau ai tơngit jơnau đơs VN tàm TN geh jơnau cih “ Buôn Ma Thuột sơr lèt gan tam lơh mờ àng gơ crà bơh blàng rơndeh par bơh dơ\ tam lơh kah yau.

Pa mù bơh rơndeh par lòt bơh [òn dờng Hà Nội tus bòn dờng Buôn Ma Thuột tơ nơ\ dơ\ rê còp bòn tờm, cau ling yau Nguyễn Đức Thịnh, ơm tàm [òn 1, ntum Cư Ea Bur, [òn dờng Buôn Ma Thuột, càr Dak Lak pà gi\t, lài mờ jơh bal ờ uă nam tơ nơ\ ngai tơngklàs, ồng mờ ală cau lòt ling bal, ờ cau lơi gi\t là blàng rơndeh par Hoà Bình gơtùi gơ gơs là blàng rơndeh par Buôn Ma Thuột, gơ gơs wơl là gùng rơrbo\ bal nàng ồng lòt rê đah Tây Nguyên mờ ală ù tiah bòn lơgar tàm tiah đah tô dà lơgar. Ồng Thịnh đơs:“ Pa tus sền go\ Ban Mê Thuột niam bơne\ ngan, mờ jờng rơ uă ngan tam gơl pa mờ niam bơne\ ngan. Rài yau, blàng rơndeh par mìng hòn bềng nhơ\t ja, nhơ\t lò bàs lơm, mờ ờ go\ di niam bơne\ bè do ờ. Sền go\ gơlơh chờ hờp brơn brài ngan. Đơs bal là priă bơcri bơh dà lơgar dê tàm rơndeh rơndồ pa ngan, lơh tơr mù lơyah tu\ jiơ lòt rê đah 2 ù tiah đah jum mờ đah tô dà lơgar”.

Ồng Thịnh yal bè do: tus bal tàm dơ\ tam lơh Buôn Ma Thuột, ồng geh măt sa priă nhai tàm Trung đội 2, Đại đội 1, Tiểu đoàn 7, Trung đoàn 149, Sư đoàn đặc công 316. Tơ nơ\ bòn drà Buôn Ma Thuột geh tơngklàs, ngai 14/3/1975, ồng bal mờ ală cau lòt ling bal tàm Trung đoàn 149 geh ai tus tai tam lơh bal mờ Trung đoàn 198, mờ kơ nòl broă là tơngklàs blàng rơndeh par Hoà Bình. Ồng Thịnh kung gơtìp sồt să tàm tiah tam lơh do tơn. Ồng đơs:“Tàm dơ\ tam lơh ngai 14/3, den a` geh jàu kơ nòl là cau lam lài nàng tus tam lơh. Dilah di là Trung đội 1, mơya kuăng ătbồ Trung đội gơtìp sồt să den pal ru\c ơm tơ nơ\ wơl bơh đah ngkời, den trung đội a` pal geh kơ nòl pal tus tam lơh ai sơ gràm tiah hìu sơlo tàm blàng rơndeh par nàng bơtàu tơnguh tus ală bơtul phàu crong gùt dar kơria` phàu cuh phàu tus đah bơdìh tus cau ling he. Gam tam lơh, jàu tus cau ling in cuh B50 cuh rơndeh par gam rcăng par, tài ờ cuh ờ di, a` hơ\ sồng ai phàu B50 cuh den tơ nơ\ hơ\ phàu cuh gơ wơl wơl, den tàng a` gơtìp sồt să”.

Anih lơh sra\ ngal blàng rơndeh par Buôn Ma Thuột

Blàng rơndeh par Hoà Bình gam sơnđan là blàng rơndeh par Phụng Dực tu\ hơ\ geh mpồl ling Việt Nam Cộng hoà đơs là pôs đồng kuơmàng, là gùng lòt nàng jun ală phan bơna phàu crong phan sa ai ală sư đoàn in den tàng geh rcăng gàr kràn ngan. Rềp đah kềng tơn là pôs đồng Trung đoàn 53 bol Nguỵ dê lơh tàm tiah đah jum măt tơngai lik blàng rơndeh par, geh lơh mờ 5 tus 7 dar pơngàr che lồ, tàm bơrbu\ bal đah ală dar pơngàr là blàng sơn mền. Tăp tơrnhăng ù geh lơh glòm gùt dar pôs đồng geh bơ\t jơnhoa mờ lơ u\t ngan, ală lô cốt mờ ală bơtul phàu kung geh lơh tơn tàm tơrnhăng ù. Tềng đăp bơta rcăng gàr kơ\ kơl jăp ngan do bơh bol sò tơm dê, dơ\ tam lơh tơngklàs blàng rơndeh par Hoà Bình gơ gơs là dơ\ tam lơh dờng mờ kràn cê cui rơcai ngan rlau jơh bơh ling he dê tàm dơ\ tam lơh tơngklàs Buôn Ma Thuột. Ồng Trần Duy Nai kuang atbồ mpồl ling bòn drà Buôn Ma Thuột tu\ hơ\, kah wơl ală dơ\ tam lơh dờng cui rơcai ngan tàm tiah blàng rơndeh par Hoà Bình, bè do:“ Tiah hơ\ là tiah lơh pôs đồng bơh trung đoàn 53, sư đoàn 23 bol Nguỵ dê. Bơh drim ngai 10 nhai 3 tus gùl ngai 11 nhai 3, tơngklàs jơh gùt bòn drà. Ngai 13 rề ơnàng tai tus tam lơh tai mờ trung đội 445 tus dì trồ măng ngai 16 mờ 17 nhai 3, jơh ală tơr gùm jơh bơta pràn tus tam lơh mờ mpồl ling 453, 2 trung đoàn bơh sư đoàn 316 mờ sư đoàn 10 tus sò tơm tam lơh mờ jơh ală tiah bơh trung đoàn 53 mờ blàng rơndeh par. Đơs bal do là dùl dơ\ tam lơh cui rơcai ngan tài jơh ală ling klàng tiah do khai tơr gùm jơh tàm hơ\”.

Tu\ do, blàng rơndeh par Hoà Bình tam lơh dờng cui rơcai ngan neh gơ gơs là blàng rơndeh par pa kơnă 4C, jăt tơl khà bơh Mpồl rơndeh par pơndiang năc dunia dê, mờ ală gùng par jòng 3 rbô thơk, tơl pràn dờp ală rơndeh par dờng di mơ bè A320/A321 ATR-72…Kờp bal pah ngai, blàng rơndeh par dờp 20  nơm rơndeh par lòt mờ rê, pràn lơh geh tus 800 nă năc dùl jiơ geh gal cau lòt, ndrờm mờ 2 tơlăc nă năc pah nam. Ồng Phan Văn Đình là dùl nă cau ling bơh mpồl cau tus ătbồ sền gàr blàng rơndeh par Hoà Bình tàm ală nam tơ nơ\ ngai tơngklàs, tơ nơ\ hơ\ dùl tu\ tơngai ồng lơh Kuang atbồ Blàng rơndeh par Buôn Ma Thuột, sền go\ jơh ală bơta tam gơl dờng ngan do, đơs bè do:“ Tu\ do neh geh ală tam gơl bơtàu tơnguh uă ngan, tu\ pa tus mờ tus tàm tu\ do, ờ go\ gi\t là bơtàu tơnguh pràn ngan bè tu\ do. Gơl gùng lòt bơh làng rơndeh par tus sư đoàn 470 tu\ hơ\ là rbah lơ ời ngan, ờ bơtàu tơnguh. Tơ nơ\ jơ\t nđờ nam bơtàu tơnguh bè hơ\, a` sền go\ bơta bơtàu tơnguh mhar ngan, gùng lòt tus blàng rơndeh par dan đơs ngan là niam ngan rlau jơh tàm gùt lơgar. Hìu ga bulah dềt, mờ pơgăp 7500 thơk vuông ngui mơya hìu đam geh lơh niam ngan, ù tiah bòn lơgar lơh cau năc in tu\ pa mù bơh rơndeh par sền go\ dờng rơ đãi, niam ngan rlau mờ tơngai lài uă ngan”.

Gùt dar blàng rơndeh par là sươn kơphê dờng ơning ơnàng kis dờng tơlir niam ngan, tàm bơrlu\ bal là ală rơkàng hìu lơh mờ sơlo bềng rùp să bơh ală bòn làng bol ơm kis pas sơm ngan dê. Rài kis ngai sơlơ wil tơl, hờm ram, gùng lòt ngai sơlơ geh lơh niam pa bươn ngan tàm broă lòt rê, ală bòn tàm do bơh lài mờ ngai tơngklàs ờ hiu\ bơta tam lơh dờng cui rơcai ngan, mơya khin cha jak chài ngan bơh dơ\ tam lơh tơngklàs blàng rơndeh par Hoà Bình dê.“ Bàr đah tam lơh dờng ngan cui rơcai ngan, gar bồm gar mền bơrtoh dờng nggồr nggàc sùm lơh jê bồ jê tơngoh ngan, tàm dơlam ù den cuh phàu dờng, rơndeh par den par sùm hơđăng kơl wàng trồ, hìu đam den bồm mền cuh aniai jơh, mu\t tàm tiah hơ\ den sơlơ gơ prah gơ prèng tai, mìng là nsàng bồm mền gar phàu gar năt gơ par gơ rung dùh bềng tàm tiah hơ\. Pal đơs ngan là hơ\ là dơ\ tam lơh khin cha jak chài ngan bơh jơi bơtiàn dê, nàng tơngklàs, ai geh bơta ngăp lơngai khăt gơboh is”.

Anih lơh sra\ ngal blàng rơndeh par pa

Drim, mho mờ mang, làm gùt ù tiah kơl wàng trồ gùt dar blàng rơndeh par Buôn Ma Thuột nggồr sùm săp ntas rơndeh par lòt rê sùm. Ală rơndeh dờng pa niam ngan pơndiang cau lòt rê tàm blàng rơndeh par, ală cau năc gi\t jơnau guang ngan pas ngan `o\ nhơl chờ hờp lòt mờ rê…ngan là jơnau hơ wơl bơh rài pa tu\ do dê, gơ wèt mờ ală cau ling, cau chơ\t màng neh chơ\t phi să he dê nàng tơngklàs blàng rơndeh par Hoà Bình, tơngklàs Buôn Ma Thuột. Ală làng bol kis tàm do bơh rài tam lơh, tu\ do pa dờp ngui jơh bơta kuơ bơta niam bơh bơta tam gơl pa dê, kung ờ gơtùi hiu\ sơl yal bè jơnau kah yau tam lơh bơh ling klàng mờ làng bol he dê tàm tiah tam lơh do ai oh kòn kòn sau he dê in. Ồng Quách Bình, ơm tàm bòn 2, ntum Hoà Thắng, [òn dờng Buôn Ma Thuột, càr Dak Lak, ơm rềp mờ blàng rơndeh par Buôn Ma Thuột, đơs bè do:“ Tu\ do kung pal geh jơnau gi\t wa\ uă ai oh kòn kòn sau tơ nơ\ do in, tu\ do, bol kơ nòm mìng gi\t là tu\ do geh blàng rơndeh par niam, mơya ờ gi\t là rài yau bè lơi, den pal đơs nàng ai bol kơ nòm in gi\t là blàng rơndeh par rài yau bè lơi, mờ ờ go\ di là gơ geh lài is ờ, bèp ồng he neh pal bòl glar kal ke ko\ng bơta chơ\t jê tam lơh hơ\ sồng geh, den tàng pal geh jơnau gi\t wa\ bơto tơngkah bè hơ\”.

Lòt tam gùng kah yau, lam tus Blàng rơndeh par Buôn Ma Thuột tu\ do, jơh tơl nă cau ndrờm prơ ngan tềng đăp 2 sèng chi sao jù tài bơh bơta niam bơne\ mờ dờng ngan bơh gơ dê. Uă cau sơlơ sền go\ niam rlau, tu\ sền go\ tềng tờm chi ờ hềt bời sồt bơh ală gar phàu cuh di. Gam gơkòl bềng ală nsàng gar phàu cuh mơya chi kung gam kis dờng sùm bal mờ nam nhai, kràn cê kơ\ dơn bè jơnau kah yau bơh bòn dờng nha pe khin cha jak chài dê.

Buôn Ma Thuột tu\ do

                                                }au mblàng Lơ Mu K’ Yến.