VOV4.K’ho – Sền go\ geh bơta pràn bơta jak bơh [òn he dê geh broă tàn ồi bơhiàn bơh yau mờ phan sa kòn cau Thái dê geh năc lòt nhơl kờn ngan, bi ùr Cà Thị Thoả bal mờ rlau jơ\t nă oh mi ùr ndrờm là cau Thái tàm ală ntum, sơnah [òn tàm [òn dờng Sơn La, càr Sơn La bal mờ gơ\p tă pơgồp priă jền lơh gơs Mpồl lơh sa bal Nậm La tàm [òn tờm he dê tơn. Sền gàr lơh sùm broă tàn ồi bơhìan bơh yau mờ tru\ gơm bal phan sa cau Thái dê, Mpồl lơh sa bal do neh lơh geh broă lơh, lơh geh tai priă jền ai cau ùr tàm mpồl in tàm tu\ ru tơngai lơh broă sươn sre.
Bơh rlau jơ\t nă oh mi ùr bơh sơnrờp, tus tu\ do Mpồl lơh sa bal Nậm La neh geh 25 nă cau, tam pà gơs 2 mpồl. Dùl mpồl sùm geh 10 nă oh mi ùr ndrờm là ală cau kèr ngan tê, gi\t tàn, gi\t sềr, may jing phan. Bơh bàr mpàng tê kèr chài ngan bơh he dê, ală mò, ală bi ùr neh lơh gơs uă ngan ồi yau mờ ală phan bơna kòn cau nàng ngui tàm hìu bơnhă bè ồi tơ\, ồi dă, chèu piêu, chèu ràu muh mat, àu kăp cau ùr Thái dê, àu kăp cau klau yô yau, ghe\ dă đềs…Ală rùp bơka tềng ồi rùp sềr plai kriang, rùp kung kìm, rùp chi, bơkàu, plai chi mờ ală phan puan ndrờm là bơh mpàng tê kèr chài ngan bơh ală bi dê lơh gơs bulah geh uă ngan broă lơh cau tàn pal kơ\ nùs mờ kèr tê chài ngan. Jat ală mò, ală bi ùr tàm do yal, ală phan bơna do uă ngan là nàng ngui tàm hìu bơnhă bơh làng bol cau Thái dê, geh làng bol bơh [òn rềp [òn ngài kờn ngan. Bi ùr Cà Thị Sơ ơm tàm [òn Mé, sơnah [òn Chiềng Cơi, [òn dờng Sơn La, lơh broă tàm mpồl lơh sa bal Nậm La, pà gi\t bè do: “A` là cau gơboh ngan mờ broă tàn ồi yau bơh kòn cau a` dê, oh mi bol a` hơ\ sồng bal mờ gơ\p lơh gơs mpồl lơh sa bal do. A` ờ kờn broă tàn ồi yau bơh kòn cau Thái do dê gơtìp hi\u roh te\ den tàng a` bal mờ oh mi ùr lơh wơl mờ sền gàr broă lơh bơhiàn bơh yau do. Phan bơna he lơh geh den geh cau kờn ngan blơi, mờ ngui, bol a` chờ hờp ngan”.
Bal mờ mpồl tàn ồi yau, mpồl tru\ gơm phan sa sùm geh 15 nă cau sùm tru\ gơm ală phan sa mờ cau năc kờn sa, mờ ală phan sa bơhiàn bơh yau cèng uă rài kis chài rơgơi is bơh kòn cau Thái dê, bè: puăc buh, ka buh, iar mọ, piang prùh ding gle, iar buh…Geh broă lơh, geh tai priă jền ngui sa rài kis bơh oh mi tàm mpồl dê ngai sơlơ geh bơtàu tơnguh. Bi ùr Cà Thị Thơm, là dùl nă cau lơh broă tàm mpồl tru\ gơm phan sa pà gi\t tai: “{òn lơgar tam gơl pa, ù tiah, sươn sre ờ huan geh, bol a` bal mờ gơ\p lơh gơs Mpồl lơh sa bal do nàng lơh geh tơl ală bơta ai ală oh mi ùr in geh anih lơh sa. Bulah pa crơng gơs mơya priă lơh geh bơh oh mi dê kung geh đau sơl, priă lơh geh kờp bal dùl nă cau tàm mpồl là bơh 3 tơlak rlau hơđang, cau geh broă lơh jak den priă lơh geh là 12 tơlak dùl nhai”.
Phan bơna bơh Mpồl lơh sa bal dê lơh geh ờ mìng tăc mờ ală hìu bơnhă cau Thái tàm tiah do in ngui mờ tu\ do uă năc lòt nhơl tàm ală càr gùt dar mờ ală càr Tây Nguyên neh gi\t mờ dan blơi phan. Jơnau do kung lơh tus Mpồl atbồ Mpồl lơh sa bal in pal sùm kơlôi sơnơng, jòi ală rùp bơka lài lơi pa nàng sềr tàm phan, lơh niam rlau tai phan lơh geh nàng lơh geh di mờ jơnau kờn bơh cau ngui sa dê. Bi ùr Cà Thị Thoả atbồ Mpồl lơh sa bal Nậm La, pà gi\t: “Tơngai tus, bol a` geh lơh niam wơl mpồl tru\ gơm phan sa kòn cau. Dơ\ bàr là mpồl tàn ồi yau geh lơh geh uă phan bơna sềr tàn. Phan lơh geh pal niam, lơh geh jơnau kờn bơh cau ngui sa dê bè àu kăp cau klau, cau ùr bơh cau Thái dê, ồi tơ\, ồi dă, kơnờl kờl bồ, ồi mă kòn, chèu piêu…Phan bơna lơh geh cau năc kờn ngan, làng bol tàm mpồl tàn ồi cau lơi cau hơ\ ndrờm chờ hờp ngan”.
Tus mờ Sơn La, năc lòt nhơl làng dùl dơ\ lòt còp te\ Mpồl lơh sa bal Nậm La. Phan sa krơi mờ bơkah ngan bơh cau Thái dê, ală phan pà ồi yau gơ cèng bơta chài rơgơi is bơh kòn cau dê ngan ngồn geh lơh năc lòt nhơl in ờ gơtùi hi\u geh bè dùl tiah drà Sơn La bềng bơta kờn gơboh mờ mềr năc ngan.
Cau cih mờ yal tơngi\t- Lơ Mu K’ Yến
Viết bình luận