Chèu Piêu- bơta pơrya bơh cau Thái dê bè bơta kờn gơboh lơh broă (10-01-2015).
Thứ bảy, 00:00, 10/01/2015

Kòn cau Thái ơm kis ua\ tiah tàm dà lơgar he, mơya tơrgùm ua\ ngan rlau jơh la tàm ala\ cà tiah đah tô mat tơngai mut dà lơgar bè Lai Châu, Sơn La, Điện Biên. Kòn cau Thái pơnrơ ngan mờ ala\ chài rgơi niam bè phan sa, bơyai lơh chờ mờ phan soh. Phan soh bơh kòn cau Thái dê ờ gơtùi niam dilah ờ geh chèu Piêu mờ ala\ bơkàu  niam  geh tà` chài ngan.

Bơh rbô nam yau, yal yau bè chèu Piêu bơh cau Thái dê geh yal wơl bè dùl jơnau ndu gơn rơh ngan, geh uă ngan jơnau, uă ngan yal yau, uă ngan jơnau nri\, jơnau cih, đơs crih tam ya đơs bè chèu Piêu. Tàm ală jơnau hơ\, bơ tòm tơr gùm jơh ală bơta jak chài niam bơne\, kèr chài, tơryăng tơryồng, ko\ng bòl glar kal ke bơh cau ùr Thái dê. Chèu Piêu jòng pơgăp 1 thơk 2, geh tàn gơs bơh biài brài đềs. Brài nàng tàn chèu là ală dăng che brài dờng niam ngan rlau jơh, uă rùp să bè dà tơlir, pơrhê, dum phồng, rơmi\t…Chèu Piêu ờ mìng geh bơta kuơ sền niam mat, lơh gơs bơta pràn lơh gơkờn tus mờ phan ngui soh, lơh niam tai bơta niam să jan\ bơh ùr ơruh Thái dê, mờ gơ gam là dùl tàm ală khà nàng đơs ùr ơruh hơ\ tơr yăng tơryồng kèr chài sơlơ halà ờ, tài nàng tàn gơs dùl nơm chèu Piêu pal lơh uă ngan broă lơh mờ tê, sồr kờn pal geh bơta jơh nùs, roh uă ngan dà kơlhề, bơh tu\ tam đềs, tơrdih đềs, ruồi brài, tàn biài, trum dà, ìs ranh biài…Tơl nă ùr ơruh kòn cau Thái lài mờ tu\ bau rê ơm kis tàm hìu đah klau dê, pal lơh bơh 20 tus 30 nơm chèu Piêu. Tàm dơ\ `ô bau bơh cau Thái dê, chèu Piêu la phan pà dờng màng ngan nàng pà mè bèp, kồ` wa mờ cau hìu bơnhă đah hìu bơklau dê. Khà chèu Piêu sơlơ uă, sơlơ tơngo\ bơta tơr yăng tơr yồng kèr chài ngan bơh ùr ban dê. Dùl nă ùr ơruh Thái digơlan gơtuc gơtul tàm broă lơh tru\ gơm biăp piang, mơya ờ gơtùi ờ git tàn ồi yau mờ chèu Piêu. Mò Lù Thị Chung, ơm tàm [òn Bó, sơnah [òn Chiềng An, bòn dờng Sơn La, pà git:“ Lơh chèu Piêu do chài den pơgăp 15 sơnam, ală kơ nòm dềt den pal bơtê bơh 12 tus 13 sơnam. Chèu Piêu do geh bơta kuơ ngan tus mờ ùr ơruh kòn cau Thái dê lài mờ tu\ bau rê hờ hìu đah klau, tơngo\ nùs nhơm bơh kòn ban gi\t jơnau tus mờ mè bèp. Pơnyơu bè là cau gơtùi ngui chèu Piêu nàng ồng mòng wăn gơtìp ram ngko. Chèu Piêu cau ngui sùm tàm gùt nam, tu\ lòt lơh broă, tu\ lòt nhơl, lơh chờ, cau ngui nàng lơh phan tàm pà bal mờ gơ\p in”.

Ală cau ùr kòn cau Thái pah ngai bòl glar ngan mờ broă lơh tàm sươn mìr, tu\ geh tu\ jiơ ru broă là khi lời jơh tu\ jiơ ru broă hơ\ nàng tàn ồi, ngan den tàng bè hơ\, tơl gùng che brài tàn mờ khi tàn tàm păng biài hơ\ geh bềng bơta kờn gơboh lơh broă, kờn gơboh bòn lơgar dà lơgar, hơ\ là bơta tơr yăng tơryồng, jak lơh jak sa…Nàng tàn gơs dùl nơm chèu Piêu, dilah sơr băc kung roh bơh 8 tus 10 ngai. Tu\ tàn, cau ùr kòn cau Thái pal gi\t sền tàm chèu Piêu neh tàn gơs lài, gi\t đal gi\t bơta tờm bơh broă rơndăp lơh sềr bơka rùp tàm chèu. Lài mờ tu\ tàn, pal crăp plai kăp tàm chèu Piêu, ală plai crăp chèu Piêu geh crăp tàm 3 gùng song crăp tềng bồ chèu, ală plai kăp gam wơl geh tàn gơs ală bơkàu. Chèu Piêu ờ go\ di sềr bơka rùp tàm jơh dùl nơm chèu ờ, mờ mìng geh bơka uă tàm 2 bồ chèu lơm. Oh Lường Thị Thu, ơm tàm bòn Bó, sơnah bòn Chiềng An, pà gi\t:“Chèu Piêu do geh bơta kuơ dờng màng ngan, rơnàng kơ nòm să bol oh kung geh ồng mò, mè bèp bơto pơlam broă chài tàn. Oh kung kơ\p kờn tus mờ să tờm oh mờ rơnàng kơnòm să đơs bal, là geh sùm sền gàr wơl ală bơta niam chài rơ gơi ờs mờng bơh yau bơh kòn cau Thái oh dê, geh ờ go\ lời bơhiàn ờs mờng bơh yau gơtìp hi\u roh jơh”.

Tu\ do, lơh sa drà kă bro bơtàu tơnguh, ală phan lơh bơh ồi yau, chèu Piêu neh geh tăc uă tàm drà kă bro, geh tu\ là gơ gam geh cau ngui tàm ală bòn dờng dờng kờ` ngan. {òn Thèn Luông, kơnhoàl Yên Châu neh geh kơnhoàl rơndăp ù tiah gơs là bòn nhơl chờ, kơnờm bè hơ\ mờ broă tàn ồi yau ờs mờng bơh yau kung geh lơh wơl mờ bơtàu tơnguh. Mơya, [òn Thèn Luông, mìng là dùl tàm dùl ê\t ngan bòn broă lơh gam geh sền gròi lơh wơl tàm càr Sơn La.

                                                            }au mblàng Lơ Mu K’ Yến.

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC