VOV4.K’ho-Bulah là dùl càr tiah kơh bơnơm jơnhoa, mơya bơh uă nam do, rềs àr chơ\t bu\ dà tàm càr Gialai gơlik geh wơl là jơnau digơlan gơtìp uă ngan rlau jơh, pơhìn tus màng kis kòn dềt dê.

Tàm khà dùl ròt ală dơ\ rềs àr nđàc sơngi\t ngan bơh kòn dềt dê bơh bồ nam tus tu\ do, chơ\t bu\ dà kung gam ơm khà dùl sơl. Jơnau do pà go\, kờn pal sền wơl kơnòl bơh cau dờng dê gơ wèt tus mờ kơnòm dềt?

Tơnơ\ 1 poh gơtìp rềs àr bu\ dà lơh 4 nă oh dềt chơ\t, jơnau kah sùm kung gam geh uă ngan sơl tàm xã Ia Sao, kơnhoàl Ia Grai, càr Gialai dê. Ală sau chơ\t te\ là jơnau roh rui hoàc hươr dờng ngan gơ wèt tus mờ hìu bơnhă, mờ làng bol gơ\p [òn. Mờ jơnau kah sùm bè chơ\t bu\ dà geh kung gam sùm tàm do, tu\ mờ ală tơnau dà tàm tiah do kung gam ờ go\ lơh sơl ală broă lơh pơngàr cang kơryan, jơnau tơngkah.

 Mò Nguyễn Thị Huệ, kis tàm [òn Tân Lập, xã Ia Sao, pà gi\t: Tàm tiah do neh uă dơ\ gơtìp chơ\t bu\ dà mờ uă ngan là gơtìp tàm ală tơnau dà bơh ală công ty kơphê dê lơm. Ală tơnau dà do ngòt rơngơ\t ngan tài bơh geh tờ, cho\ ù jrô ngan, ờ mìng is kơnòm dềt lơm gời ờ mờ cau dờng kung gơtìp sơbơng roh ngan dilah ờ gi\t re dà.

 Mò Nguyễn Thị Huệ, đơs:

“Ờ mìng là kơnòm dềt lơm gời ờ, cau dờng dilah ờ bơtuah gơtìp gơdùh tàm tơnau dà jrô, ờ gi\t re dà là kung sơbơng roh ngan sơl. Pa do gơtìp rềs àr den cau lơi kung kờn khi lơh pơngàr mờ  jàl che lòs B40 halà lơh bè lơi hơ\ mờ dilah ờ lơh là ơm rềp tàm do, ală oh dềt là gơtùi pleh klàs gơtìp rềs àr”.

Ồng Hoàng Quốc Việt, Kuang atbồ Kuang àng xã Ia Sao, kơnhoàl Ia Grai, càr Gialai dê pà gi\t: Tàm xã do geh pơgăp 20 tơnau dơng dà bơh ală công ty kơphê dê, drơng tàm broă tuh dà kàl prang. Nàng geh ơn pơdơng uă ngan dà, uă ngan ală tơnau dà do ndrờm geh tờ jrô ngan, gah ù kơh jơnhoa ngan.

 Bơta ngòt rơngơ\t gam gơguh uă rlau tai tu\ tàm dơlam ală tơnau dà gam geh tờ tai bàr pe nơm dà tơrlung jrô ndai. Ngòt rơngơ\t là bè hơ\, mơya mpồl atbồ ală tơnau dà do ờ go\ geh sơl dùl broă lơh lơi, ờ go\ lơh pơngàr căng kơryan sơl halà jơnau tơngkah lơi. Ngan den tàng bè hơ\, tàm jơh ală tơnau dà bơh ală công ty kơphê dê ndrờm neh gơtìp lơm jơnau kơnòm dềt chơ\t bu\ dà.

Ồng Hoàng Quốc Việt, đơs bè do:

“Mờ khà tơnau bơtơ\t dơng dà tàm ù tiah dờng ơning ơnàng mờ geh jơnau digơlan gơtìp ngòt rơngơ\t tus mờ màng kis làng bol dê bè do den Kuang àng xã geh yal mờ Đảng ủy, Ủy ban in kung bè Kuang àng kơnă hơđang in jà ală cau tờm tơnau bơtơ\t dơng dà, anih lơh broă, mpồl lơh sa kă bro geh ngui tơnau bơtơ\t dơng dà geh jơnau hơ pơrgon bè broă lơh sền gàr bơtơ\t tơnau dơng dà tu\ ngui kung bè ơn pơdơng dà

Dilah jơnau tơnau bơtơ\t dơng dà lời khat gơboh sùm bè hơ\, lơh gơlik bơta roh lơngăp lơngai den digơlan ală anih lơh broă geh gơnoar geh yal yă lơh glài ku\p jàm”.

Ờ mìng ală cau tờm tơnau bơtơ\t dơng dà dờng lơm ờ go\ sền ngac mờ ală hìu bơnhă làng bol kung sền ờ sơ\p sơl bơta ngòt rơngơ\t digơlan gơlik geh bơh ală tơnau bơtơ\t dơng dà dềt tàm ală sươn, mìr.

 Ồng Puih Alốt, Kuang bàng lơh sơnơm tàm xã Ia Dêr, kơnhoàl Ia Grai, pà gi\t: Ndrờm bè nam lơi tàm xã do kung geh lơm jơnau gơtìp rềs àr chơ\t bu\ dà tàm ală tơnau dơng dà bơh ală hìu bơnhă dê. Gơnoar atbồ neh hòi jà, lam sồr, mblàng yal ală hìu bơnhă geh broă lơh pơngàr căng kơryan wơl, sền gàr niam ờdo ờdă ai kòn dềt in, mơya ờ go\ geh cau lơi sền gròi sơl.

 Ồng Puih Alốt, đơs bè do:

“Bàr pe nam do là chơ\t sùm, nam lơi kung geh lơm bàr pe nă oh dềt chơ\t tài bơh um dà tàm ală tơnau dà mờ cau tờ nàng geh dà tuh kơphê in. Să tờm a` do kung lơh broă tàm hìu sơnơm ntum sơl, den a` neh mblàng yal làng bol in uă dơ\ ngan, là mè bèp tu\ lòt mìr ngài ờ go\ sền gàr geh oh kòn den tàng dilah he tờ tơnau bơtơ\t dơng dà den pal lơh pơngàr căng kơryan gùt dar gơ in niam he lơh pơngàr mờ gle, đơr nàng kơryan ờ ai kòn dềt in tus um dà tàm hơ\”.

Tàm jơnau ndai, bơta ờ go\ sền ngac, ờ geh kơnòl bơh cau dờng dê lơh kòn dềt ờ go\ geh bơto pơlam bơta chài rơcang sơndră chơ\t bu\ dà. Hìu bơsram den ờ go\ sền dờng màng tus broă bơto pơlam bơta chài ai kòn dềt in, ală mè bèp den mìng sền dờng màng tàm broă jòi broă lơh broă sa lơ

m, ròng siam oh kòn lơm mờ ờ huan ngan sền gròi tus broă bơto bơta chài ai kòn dềt in. Ồng Rơ Com Hunh, kis tàm [òn Blang Một, xã Ia Dêr, geh 3 nă sau tàm jơi nòi neh gơtìp chơ\t bu\ dà, đơs bè do:

“Tài bơh ờ ru tàm broă lơh den hìu bơnhă bol a` ờ huan geh tu\ tơngai sền gròi tus ală sau. Hìu bơnhă bol a` muat jrùm ngan mơkung wờl să ngan tài bơh neh ờ huan sền gròi tus ală sau, ờ bơto tơngkah ală sau in bè bơta ngòt rơngơ\t bơh ală tơnau dà pa tờ tàm [òn. A` kung kơ\p kờn là làng bol geh sền gròi tus oh kòn he dê uă rlau tai, nàng tu\ lòt lơh mìr rê gam sền go\ ală oh kòn kòn sau”.

Kờp bơh bồ nam 2016 tus tu\ do, tàm ù tiah càr Gialai dê neh geh mờr 80 nă oh dềt chơ\t tài bơh bu\ dà. Do là dùl tàm ală càr geh kơnòm dềt gơtìp chơ\t bu\ dà uă ngan rlau jơh tàm gùt lơgar. Sền gàr kơnòm dềt pleh klàs bơh rềs àr nđàc sơngi\t đơs bal mờ chơ\t bu\ dà đơs is geh sền là kuơmàng mờ jal mhar ngan.

Ồng Lê Văn Thành, Phó Kuang atbồ Sở Lao động, thương binh mờ xã hội càr Gialai, đơs bè do:

“Nàng rơcang sơndră rềs àr do, càr neh sồr ală gah lơh broă tus lơh bal, geh ală broă lơh dùl ròt bal, dong ală oh tơrmù uă ngan rlau jơh rềs àr sồt să đơs bal, mờ rềs àr chơ\t bu\ dà đơs is. Bè lơh broă sùm là Sở Lao động, thương binh mờ xã hội càr den geh bơyai lơh broă lơh mblàng yal làm uă tàm ală anih yal tơngi\t jơnau mpồl bơtiàn, bơto pơlam kuang bàng lơh broă kơnòm dềt tàm [òn lơgar in. Gơ wèt mờ gah bơto bơtê den geh ai jơnau re dà bơto tàm hìu bơsram”.

Bè tàm sră nggal, gùng dà broă lơh mờ jơnau đơng lam bơh Gialai dê geh sền là kràn cê jơh nùs ngan, Broă lơh rơcang sơndră chơ\t bu\ dà kòn dềt in bơh càr dê geh lơh uă ngan, bal mờ gi\t nđờ jơh sở gah sơnah lơh broă mờ mpồl cau lơh bal.

 Mơya, tàm rài kis geh ngan, broă lơh do dùl êt ngan mờ mìng lơh đah bơdìh lơm gời. Ală broă lơh rơcang sơndră chơ\t bu\ dà kòn dềt in, bơto bơta chài re dà, bơto pơlam ală bơta chài re dà… jơh ală mìng là geh lơh tềng hơđang ù gờl lơm.

 Mờ tu\ mờ broă sền gròi tus kòn dềt kung gam là broă lơh đah bơdìh lơm gời, tu\ ală tơnau bơtơ\t dơng dà kung gam ờ hềt geh atbồ sền gàr mờ geh ală broă lơh sền gàr ờdo ờdă pal geh, den jơnau kơlôi rơcang ngòt chơ\t bu\ dà kung gam geh sùm, ală bơta chơ\t nđàc sơngi\t ngan tàm kòn dềt geh kung gam ờ hềt geh kơryan sơl!

Cau cih mờ yal tơngi\t- Lơ Mu K’ Yến