VOV4.K’ho - Geh mut lơh tàm tơngai bơh nam 2010-2015, pơnjat tai sùm lơh geh tus tu\ do,  broa\ lơh mpồl cau lài mờ bau neh mờ gam chồl  guh cồng nha tàm broa\ tơmù bơta bau gờ` ai tus  sơnam bau, bau cau jơi nòi bal tàm càr do. Kung bơh hơ\,  bơta git wa\ sền gàr pràn kơldang sa\ ja` deh dùh bơh làng bol tàm càr, ngan la cau rơp tàu dờng, ơruh pơnu geh bơtàu tơngguh jơnhua.

Mò Phạm  Thị Tuyết Nhung kuang jat jơng atbồ Gah khà kờp làng bol deh dùh di kơrhia tàm hìu nha\ càr Daklak ai git:“Git wa\ bơh  oh mi cau ùr tàm sơnam deh dùh kung bè hìu nha\ geh oh kòn tàm sơnam  rơp dờng kung geh  tơngguh. Ala\ oh tàm sơnam tàu dờng, ơruh pơnu kung git wa\ geh adat gùng tam  bau mờ hìu nha\,  bơta bau gờ`, bau  lo\ kòn kồ` geh tơmù dùl bơnah lơi. Tàm 6 nhai bồ nam,  jat khà sồ geh kờp ờ hềt tơl , rơp geh 2  pơ ùr, bơklau la bau lo\ kòn kồ`. Khà cau bau gờ` la 34 tàm 1.503 ùr bơklau. Bau gờ` kung gơmù,  bau lo\ kòn kồ` kung gơmù bal sơl”.

            Ờ mìng  geh mblàng pơlam bè adat gùng tam bau mờ hìu nha\, gơ bàn aniai bơh broa\ bau gờ`,  bau lo\ kòn kồ`, kòn mlo\, ala\ broa\ bè bic bài ùr bơklau niam,  ngui  phan pleh bun tềng bơta ờ kơp kờ`, ala\ kòp bơtờp bơh bic bài, kòp HIV/AIDS,  gơp bơyô ùr klau, tàm gơboh ùr klau, bơta git gơp hìu nha\, mè bèp...ala\ mpồl cau lài mờ bau neh gơ gơs la anih pin dờ` ngan dong ala\  cau kơnòm sa\ bơtàu tơngguh git wa\ bè pràn kơldang deh dùh  lài mờ tu\  bau.

            Lo\ Lương Hoàng Kim Chi la cau tàm mpồl lài mờ bau [òn 1, ntum Hoà Tiến, boh bơr:“Geh tus bal tàm mpồl do,  den oh go\ ala\ jơnau yal tơnggit lài do he  gam ờ git  la ua\ ngan den geh mpồl cau khi kung dong pơlam he ua\ ngan jơnau git wa\ nàng  rcang bau,  bè: Ala\ bơta kuơ bơh broa\ kham pràn sa\ ja` lài mờ bau,  sơnam di bau,  ờ ua\ bro lơh pleh bun, tu\ bun den pal geh lòt kham bun di ngai du\, tu\ do geh rwah kòn se kờ` geh  sền kòp bơh kòn se tu\ pa deh”.

            Mờ lo\ Trần Thị Phương Loan cau lơh broa\ bal drơng broa\ tàm mpồl cau lài mờ bau bơh sơnah [òn Tân Tiến, [òn dờng Buôn Ma Thuột, càr Daklak  pà git, ala\ cau tàm mpồl cau lài mờ bau bơh bơta gam bàs, bơsìl, ờ khin tu\ do neh yal jơh,  git w\a rlau tu\ tus bal tàm mpồl. Bơh sơnrờp mìng geh 30 na\ cau tàm mpồl, tus tu\ do khà sồ do neh gơguh 50 na\ cau:“Lài do cri bơyai tàm mpồl,  gơlơh bè ala\ cau tàm ơruh pơnu ờ hoan đơs ngan, ờ hoan yal jơh,  ờ tam  boh bơr yal jơnau git wa\. Mơya tus tu\ do,  ala\ cau tàm mpồl  bè ơruh pơnu neh khin  rlau, geh lơh lài is rlau lùp ala\ jơnau tàm rài kis. Tu\ geh jơnau gam ờ hềt wa\ drờm geh ho jơnau lùp,  drờm geh tam pà bè bơta kờ` ùr klau sơnam pa dờng,  git wa\ bè sơnam dờng ơruh, pơnu, kung bè ala\ bơta ờ suk bè tàm hìu nha\ gơp bơyô”.

             Broa\ lơh bơh ala\ cau lơh broa\  gah do hala cau lơh broa\ bal khà kờp làng bol, la: tus tềng mồng mut tàm hìu boh bơr, lam sồr nàng làng bol wa\, bơh hơ\ geh lơh  tam gơl git wa\ mờ geh broa\ lơh. Mò Phạm Thị Tuyết Nhung geh  yal jơnau chờ mò dê tàm broa\ lơh khà kờp làng bol  he dê:

            “Kung geh cau tàm M’Drak tu\ he geh tus, tìp boh bơr  đơs bơta gơbàn aniai bơh ala\ broa\ bau gờ`, kung bè ala\ bơta bau bal jơi nòi, lo\ kòn kồ`,  kòn mlo\ den la khi iat, khi ờ bau tai, 4 nam tơnơ\ khi bau mờ dùl cau ndai. Mờ hơ\  kung la  dơ\ boh bơr geh cồng  nhan bơh broa\ do. Hơ\ la geh pơrya la tu\ he geh tus  mờ khi den bơh tềng geh ai kơrnuat  la bau, den khi ờ bau tai mờ sền hơ\ la  bơyô. Tơnơ\ hơ\ 4 nam  khi bau mờ cau ndai den tu\ do geh kis boh gơbài. Cau kòn cau Mông, hơ\ la  mòng bau mờ kòn kồ`, kòn mlo\”.

            Bulah pria\ ngui tus broa\ lơh  den êt,  di 60 tơlak pria\ dùl nam, geh ala\ bùi cri tơra` tơl cau kuang  mìng dờp geh 90 rbô tàm dùl bùi bor bơr, mơya mờ lơh ngan bơtàu tơngguh pràn sa\ ja` làng bol dê,  bơtàu tơngguh git wa\  ai rnàng  kơnòm sa\, bơtàu  tơngguh  khà kờp làng bol, khi gam jơh nùs ngan ala\ broa\ lơh tàm mpồl cau lài mờ bau.

                                      Cau cih mờ yal tơnggit K’ Brọp