VOV4.K’ho – 4 nam do, “ Kes priă tài cau ling bal” bơh Mpồl cau ling yau kơnhoàl Cư Mgar, càr Daklak neh dong kờl rlau 700 nă cau kal ke tàm mpồl brồ guh lik klàs r[ah, mơkung dong git nđờ rhiang nă cau tàm mpồl lơh pa mờ lơh niam wơl hìu đam:

Cau ling yau Cao Xuân Lợi ơm tàm [òn Hiệp Hưng, xã Quảng Hiệp, kơnhoàl Cư Mgar pà git, [òn tờm ồng dê tàm Nam Đàn, Nghệ An; neh geh tu\ tus bal tam lơh tàm Quảng Trị, hơ\ sồng lòt lơh sa pa tàm uă tiah, mơya rài kis hìu nhă dê kung gam kal ke. Mut tàm càr Daklak rlau 7 nam do, lơh broă bòl glar, ròng oh kòn bơsram sră, dờng pràn, mơya ùr bơklau ồng kung gam ơm tàm hìu sèt. Bồ nam do, hìu nhă geh Mpồl cau ling yau xã dong kờl 40 tơlak priă bơh “ Kes priă tài cau ling bal” nàng lơh hìu pa. Neh rlau 70 sơnam hơ\ sồng geh hìu ơm kơ\ kơljap, ồng Cao Xuân Lợi đơs: “ Hìu a` là hìu nhă r[ah 4 – 5 nam do bloh, lồi nam pa do Mpồl cau ling yau là cau ling bal a` dê tă pơgồp bal dong kờl a` lơh hìu 40 tơlak priă, hìu nhă a` tă pơgồp dùl êt tai den lơh geh hìu do. A` nam do neh rlau 70 sơnam hơ\ sồng lơh geh hìu ơm do den a` chờ hờp ngan. Tu\ do geh anih ơm pleh mìu, pleh tơngai niam rlau mờ lài, hìu ơm tu\ do kơ\ kơljap rlau ờ gơtìp `hat mìu, mattơngai sòl, càl mrềt tai”.

“Kes priă tài cau ling bal” dong ồng Cao Xuân Lợi geh hìu ơm

Rài kis hìu nhă cau ling yau Đỗ Văn Giảng ơm tàm [òn Hiệp Hưng, xã Quảng Hiệp, kơnhoàl Cư Mgar kung kal ke ngan. Gal kòn, ù lơh sa ờ geh uă, ờ geh priă nàng bơcri tam phan tai, den tàng rài kis hìu nhă ồng dê sùm gơbàn siơu\ siar. Kờ` dong hìu nhă ồng brồ guh, Mpồl cau ling yau xã neh ai hìu nhă ồng càn 5 tơlak priă bơh “ Kes priă tài cau ling bal” nàng blơi kơn rồ sơntìl kờ` bơtàu tơnguh ròng phan mờ geh phơng hữu cơ ơn chi tam in tai. Jơh r[ah, ồng Giảng tơm wơl priă kes priă in mờ geh Mpồl cau ling yau xã lơh sră càn 30 tơlak bơh Ngân hàng Chính sách kơnhoàl nàng pơnjat tai bơcri rề ơnàng broă lơh sa. Ồng yal: “ Yô kơn rồ me mờ kòn bè là 9 tơlak, tàm tu\ oh mi [òn lơgar ai a` in càn 4 tơlak den tàng kung ờ hềt tơl. Tu\ hơ\, mpồl cau ling yau ai a` in càn 5 tơlak priă, a` bơ tơl mờ khà priă hìu nhă dê nàng blơi yô kơn rồ. Nam tơnơ\ kơn rồ deh dùl nơm kơn rồ dam den hìu nhă a` tac nàng blơi kơn rồ me, tus tu\ do neh deh geh 21 nơm, è kơn rồ den hìu nhă ngui nàng ơn tiêu in kờ` tơmù dimơ priă blơi phơng”.

“Kes priă tài cau ling bal” dong ồng Gỉang bơtàu tơnguh lơh sa

Ồng Vũ Ngọc Nhanh, kuang atbồ Mpồl cau ling yau xã Quảng Hiệp, kơnhoàl Cư Mgar pà git, Mpồl cau ling yau xã geh 218 nă cau tàm mpồl. Lài mờ nam 2012, khà hìu nhă r[ah mpồl dê mờr 16%, 34 nă cau tam mpồl pal ơm hìu ing. Mờ nùs nhơm dong kờl bal, ală mpồl neh chồl pràn ală srơh bè yang phe tềm pềr, tă pơgồp kes priă tài cau ling bal, kes priă dong kờl lơh sa kờ` dong ală cau kal ke tàm mpồl. Tus tu\ do, mpồl neh sang geh 31 nơm hìu ing, ai ală cau tàm mpồl là hìu nhă r[ah càn rlau 750 tơlak priă ờ kờp priă cồng nàng bơtàu tơnguh lơh sa. Ồng Vũ Ngọc Nhanh đơs: “ Geh bơta ringbal bơh jơh ală mpồl đơng lam mpồl cau ling yau xã dê kung bè ală cau tàm mpồl ringbal, pah nam bol a` tă pơgồp 1 tơlak priă tàm dùl nă cau tàm dùl nam. Dùl tờm chi ờ gơtùi lơh gơs bơnơm, 3 tờm chi pơgồp wơl gơs nơnơm jơnhua, 200 nă cau tàm mpồl bol a` geh tơr gùm dong kờl 1 halà 2 hìu nhă in, gơlơh [uơn ngan. Jơh ală cau tàm mpồl ndrờm kờ` rơndap broă mờ ringbal uă”.

Ồng Ksơr Ho, Phó kuang atbồ Mpồl cau ling yau kơnhoàl Cư Mgar pà git, kơnhoàl tu\ do geh 3 rbô 700 nă cau tàm mpồl. Ală nam lài, khà cau tàm mpồl là hìu nhă r[ah geh mờr 10%. Tàm ală nam do, bal mờ ală priă càn dong kờl priă cồng bơh ngân hàng dê, “ Kes priă tài cau ling bal” neh dong ală cau r[ah tàm mpồl bơsong kal ke; uă ngan là bơcri tàm broă lơh sa, ròng phan mờ sang hìu sèt. Tus tu\ do, mìng gam 3,2% cau tàm mpồl cau ling yau là hìu nhă r[ah. Tơngai tus, mpồl geh pơnjat tai brồ guh kes priă do nàng dong ală cau tàm mpồl sang hìu ing, blơi kơn rồ sơntìl mờ bơcri tam ală bơta chi tam nàng lik klàs r[ah, brồ guh lơh pas. Ồng Ksơr Ho pà git: “ Tơngai lơh broă tus, bol a` pơnjat tai mut lơh rơndap broă là cau yoan tă pơgồp 100 rbô, cau kòn cau là 50 rbô nàng ai càn bơtàu tơnguh lơh sa. Mơya ală mpồl tàm [òn lơgar den lam sồr krơi is, pơn yơu xã lơi bơtàu tơnguh rlau den tă pơgồp 500 rbô, ai xã lơi kal ke rlau den kung gam tă pơgồp 100 rbô nàng dong kờl ală hìu nhă bơtàu tơnguh lơh sa, sang hìu ing, blơi bơh 1 tus 2 nơm kơn rồ nàng ală cau tàm mpồl in ròng”.

Bơh 4 nam mut lơh, “ Kes priă tài cau ling bal” bơh Mpồl cau ling yau kơnhoàl Cư Mgar, càr Daklak neh dong kờl rlau 700 nă cau tàm mpồl càn ờ kờp priă cồng. Kes priă do kung neh dong kờl mờr 100 nă cau tàm mpồl nàng lơh pa halà lơh niam hìu đam. Geh bơta pơn jờng bơh cau ling yau dê, jơh ală cau tàm mpồl cau ling yau ndrờm ngui priă càn di jơnau kờ`, geh cồng nha, mhar lik klàs r[ah.

             Cau cih mờ yal tơnggit K’Duẩn