VOV4.K’ho – Ală nam do, mu\t lơh Broă lơh Dà lơgar sền gàr kơnòm dềt, tàm càr Daklak neh geh uă mpồl dong kờl ală oh sơr lèt gan kal ke, lơh ngan brồ guh tàm rài kis. Mpồl “Sền gàr dong kờl kơnòm dềt kơnờm tàm [òn lơgar” tàm [òn Kniêt, ntum Ea Ktur, kơnhoàl Cư\ Kui` là dùl jơnau pơn yơu. Broă lơh bơh Mpồl dê tàm [òn lơgar tơn ờ mìng pơgồp bơnah tơnguh jơnhoa jơnau gi\t wa\ bơh làng bol kòn cau dê bè gơnoar mờ bơta kuơ dipal mờ adat boh lam bơh kơnòm dềt dê, mờ gam dong kờl tơn uă kơnòm dềt kal ke geh pơn jat tai lòt bơsram.

Geh crơng gơs bơh nhai 8/2014 lài do, tus tu\ do, Mpồl “Sền gàr dong kờl kơnòm dềt kơnờm tàm [òn lơgar” [òn Kniêt, ntum Ea Ktur, kơnhoàl Cư\ Kui` neh gơ gơs mờng quèng ngan gơ wèt mờ ală ơruh pơnu, kơnòm pa tàu mờ kơnòm dềt kòn cau Rơđê. Mpồl tu\ do geh 45 nă cau, tàm hơ\ geh 5 nă cau gơ wèt mpồl sền gàr, bơto bơtê mờ 40 nă kơnòm dềt, uă ngan là kơnòm dềt tàm ală hìu bơnhă geh rài kis kal ke. Ờs mờng pah nhai, mpồl pơrjum dùl dơ\. Bơdìh hơ\ tai gam geh ală dơ\ pơrjum bal jat tơl dơ\ loh làng, bè ngai dunia kơnòm dềt 1/6, sa Tềp Trung thu…Tàm ală dơ\ pơrjum, ală oh geh bơto pơlam broă chài rơcang sơndră tam lơh tam pờng tàm hìu bơnhă, pleh gơtìp sơgràm aniai, sơmờm mờ rơcang pleh rềs àr, jòi gi\t bal bè gơnoar kuơ, kơnòl bơh kơnòm dềt dê. Mờ ală oh kung gam geh nhơl ală jơnau nhơl bơhiàn yau, tus bal tam ya đơs crih bal…Oh H’Sơ Ron Êban, 14 sơnam, yal bè do: “Oh chờ hờp ngan geh lơh broă bal tàm mpồl sền gàr dong kờl kơnòm dềt. Mpồl dong kờl uă ngan bơyô geh rài kis kal ke tàm rài kis, bơsram sră, jà ală bơyô neh sơrbì bơsram lòt bơsram wơl. Mpồl kung pà oh in sră cih, sră măy mờ gai cih nàng bơsram”.

Ală broă lơh bơh mpồl dê gơrềng tơn tus rài kis pah ngai bơh làng bol [òn Kniêt dê, neh ngai sơlơ pơgồp bơnah dong kờl [òn lơgar, mè bèp mờ ală oh dềt gi\t wa\ loh làng rlau tai bè ală gùng dà broă lơh bơh Đảng, kơrnoat boh lam dà lơgar dê gơ wèt tus mờ kơnòm dềt; kung bè kơnòl, kơnòl broă bơh hìu bơnhă dê; gơnoar kuơ mờ kơnòl bơh kơnòm dềt dê. Mpồl “Sền gàr dong kờl kơnòm dềt kơnờm tàm [òn lơgar” gam di tu\ dong kờl uă oh geh rài kis kal ke sơr lèt gan kal ke. Bè oh H’La Zem Kbuôr, rơ\p 11 sơnam neh sơrbì bơsram nàng lòt lơh apah kơ\p kờn dong kờl mè bèp. Nam bơsram pa do, kơnờm bơta hòi jà lam sồr bơh mpồl dê, oh neh lòt bơsram wơl mờ pơrlòng gơkờn mu\t bơsram tàm Hìu bơsram kòn cau kai II kơnhoàl Cư\ Kui`. Di tàm dơ\ do, oh H’La Zem Kbuôr geh mpồl pà 1 nơm rơndeh coh nàng geh rơndeh lòt bơsram. Do là phan pơn jờng dờng ngan dong oh mờ hìu bơnhă sơlơ lơh ngan tai sơr lèt gan kal ke tàm rài kis. Oh đơs: “Oh sơnđan là H’La Zem Kbuôr. Nam do oh guh ơdu\ 6. Oh chờ hờp ngan geh tus bal lùp bơsram uă bơta geh kuơ ngan tàm mpồl. Oh ưn ngài ală pơgru mờ jơh ală oh mi, ală bơyô sùm dong kờl a`”.

Tơnơ\ 2 nam crơng gơs, Mpồl “Sền gàr dong kờl kơnòm dềt kơnờm tàm [òn lơgar” [òn Kniêt neh hòi jà lam sồr geh 16 nă kơnòm dềt sơr bì bơsram lòt bơsram wơl. Jơnau kơnòm bơsram sơrbì bơsram tàm [òn lơgar do kung neh gơmù uă ngan. Kơnòm dềt geh [òn lơgar sền gròi dong kờl uă rlau.

Bơh broă lơh lùp kờp bơta geh ngan bè kơnòm dềt tàm [òn, mpồl neh sền go\ mờ bơto pơlam, dong kờl ală hìu bơnhă lòt lơh sră cih mat ngai deh ai ală oh in; dan mờ gơnoar atbồ tàm tiah do pà bơtơl sră kham sơm kòp ờ sa priă ai 34 nă oh hơđơm 6 sơnam in…Mpồl gam hòi jà lam sồr tă pơgồp geh rlau 2 tơlak priă dong 5 nă oh geh rài kis kal ke uă ngan; pà 2 nơm rơndeh coh mờ phan ngui bè àu mpha, sră măy sră cih ai ală oh in. Mè Hoa, atbồ Mpồl, pà gi\t: “A` gơlơh chờ hờp ngan tu\ tus bơto tàm mpồl. Geh uă broă lơh dong ală oh geh lùp bơsram tàm mpồl bè lơh đơs crih tam ya, tìp mat lơh quèng mờ kơnòm dềt ală [òn dnai. Bơto ală oh dềt in gi\t bè gơnoar bơh kơnòm dềt dê, kơnòl bơh kơnòm dềt dê. Tu\ kờp sền gi\t geh 15 nă oh ờ hềt geh sră cih măt ngai deh. A` jà mè bèp ală oh dê mờ lam mè bèp ală oh dê lòt lơh sră cih mat ngai deh neh rlau tơngai ai ală oh in tàm anih duh broă làng bol ntum”.

Ồng Lương Viết Gia- Kuang jat jơng atbồ Anih duh broă làng bol ntum Ea Ktur, kơnhoàl Cư\ Kui`, đơs: Mpồl “Sền gàr dong kờl kơnòm dềt kơnờm tàm [òn lơgar” neh lơh geh bơta ring bal mờ lơh geh tu\ tơngai niam bơtàu tơnguh ai kơnòm dềt in jơh bal bè să jan mờ nùs nhơm. Hìu bơnhă ală oh kung chờ hờp ngan tềng đap bơta sền gròi bơh [òn lơgar dê, bơh hơ\ khi geh kơnòl rlau tàm broă pơgồp bal sền gàr, dong kờl kơnòm dềt. Ồng Lương Viết Gia, đơs: “Gơ wèt mờ broă lơh mpồl sền gàr dong kờl kơnòm dềt kơnờm tàm [òn lơgar” jat sền sơ wì pah nam, 3 nhai dùl dơ\, pah nhai bơh mpồl dê, sền go\ cèng wơl cồng nha geh kuơ ngan. Lơh geh anih nhơl ai ală oh in. Bơh mpồl do, ală oh gi\t geh gơnoar kuơ bơh he dê. Bal mờ hơ\, pơgồp bal tàm bơto bơtê bè gùng dră bal, nùs nhơm bồ tơngoh, rài kis, geh dờp bơta dong kờl bơh mpồl bơtiàn dê gơ wèt tus mờ kơnòm dềt”.

Gơtùi đơs Mpồl “Sền gàr dong kờl kơnòm dềt kơnờm tàm [òn lơgar” tàm [òn Kniêt, ntum Ea Ktur, kơnhoàl Cư\ Kui`, càr Daklak neh ngan ngồn lơh geh cồng nha pơgồp bơnah tơnguh jơnhoa jơnau gi\t wa\ bơh làng bol dê tàm broă sền gàr dong kờl bơto bơtê kơnòm dềt. Mpồl gơlơh bè neh lơh geh tai dùl anih nhơl, dùl “nơm hìu” ai kơnòm dềt tàm tiah kal ke, tiah kòn cau in.

Cau cih mờ yal tơng^t- Lơ Mu K’ Yến