VOV4.K’ho- Y Saciên Kbuôr (29 sơnam, kòn cau Rơđê) deh mờ dờng tàm [òn Dhung, xã Cư M’gar, kơnhòal Cư M’gar, càr Dak Lak. Kơnờm g^t đơs ua\ dà lơgar ndai den bi neh geh jà lơh cau mblàng jơnau mờ là cau ala mat bơh ua\ broă lơh ơruh pơnu dunia dê. Mìng tàm 2 nam lơm, bi lơh ngan tus bal ală broă lơh tàm 11 lơgar tiah đah Jum mat tơngai lik châu Á, Nhờk mờ Hàn Quốc. Pa do, bi tus bal tàm dơ\ pơrjum cribơyai lùp lăp ơruh pơnu tài trồ tiah bơh Mpồl Change mờ Anih lơh broă bơtàu tơnguh Liên hợp quốc tàm Việt Nam. Kuơ màng Y Saciên Kbuôr geh là 1 tàm 5 nă ơruh pơnu tàm tiah đah Jum dà lơgar geh dơ\ tìp mat mờ Chính phủ, cribơyai bè ală jơnau kơlôi sơnơng tă pơgồp ua\ ngan ai trồ tiah in.

Lài ngan, dan chờ hờp bal mờ bi neh geh sac rơ wah là 1 tàm 5 nă ơruh pơnu ala mat tàm tiah đah Jum dà lơgar mờr tus geh dơ\ tìp mat mờ Chính phủ, cribơyai bè ală jơnau kơlôi sơnơng tă pơgồp ua\ ngan ai trồ tiah in. Nùs nhơm bi dê bè broă do là mbè lơi?

Y Saciên Kbuôr: Tàm ngai yal cồng nha geh sac rơ wah là 1 tàm 5 nă ơruh pơnu ala mat tiah đah jum dà lơgar mờr tus geh dơ\ tìp mat mờ Chính phủ a` chờ hờp ngan. Bơdìh mờ bơta chờ hờp a` kơlôi sơ nơng ngan là geh lơh ală broă lơh lơi nàng lơh jat ală broă rơdap lơh.

Geh g^t, jơnau lơh bi in geh sac rơ wah tus bal tàm dơ\ pơrjum do là tài bơh bi gam lơh Rơndap broă lơh dà sàng kloh rê tàm [òn, dong ală mìr kơphê ai mpồl bơtìan kòn cau Rơđê in tàm [òn tờm bi dê. Ngan ngồn hơ\ là bơta lơi, ơ bi?

Y Saciên Kbuôr: A` sền go\ rơndap broă lơh ngan ngồn ngan ai [òn lơgar in. Tài bơh tu\ do trồ tiah gam tam gơl, ua\ cau ờ sền g^t ală broă he lơh neh gơ rềng tus mờ trồ tiah brê bơ nơm, tiah ơm kis mbè lơi.  Tàm ală kàl prang, ờ tơl dà tài bơh ờ gam brê gàr bồ tô dà gàr dà tai, làng bol ờ tơl dà nàng ngui sa mờ tuh ai tờm kơphê, phan tam lơyah tơngai in…tàm hơ\ geh tờm kơphê là ua\ ngan. Ờ mìng ală cau tam kơphê lơm gời, phan lơh sa sươn sre mờ ală cau lơh sa kă bro ndai kung kờ` ngan geh dà. Tàm rơndap broă lơh do a` kờ` hòi jà gơ noar atbồ ală kấp, làng bol tam bal brê tiah bồ tô dà, tam brê tàm ală bơ nơm ờ geh tờm chi, mờ lơh tơnau drơng dà ai ală hìu bơnhă tam kơphê in geh dà tuh tàm kàl prang.

Y Saciên Kbuôr tàm dơ\ lơh chờ niam chài mờ bơ to bơtê dunia ơruh pơnu nam 2018 (IYECF) tàm Siem Reap, Campuchia

 Tiah ơm kis là broă gùt plai ù dê, là dùl nă cau kòn tàm tiah Tây Nguyên, nùs nhơm bi kơlôi sơnơng bè broă do tàm tiah do dê là mbè lơi?

 Y Saciên Kbuôr:  “Moat jrùm ngan? Tu\ do, tàm Tây Nguyên gơ lơh bè ờ gam brê tai, ua\ brê neh gơtìp mus kơl jơh. Bơta do  geh bơh ală bồ tơngoh ờ kơlôi tus trồ tiah brê bơnơm mờ tiah ơm kis, mìng kơlôi tus bơta kuơ tềng đap mat lơm, den neh mus kơl brê, tiah ơm kis geh is dê. Tu\ brê roh te\, tiah ơm kis geh is gơtìp aniai gơbàn soat  tàm bồ tô dà, mờ tu\ gơdùh dà mìu, ờ gam brê nàng gàr dà tai, den lơh gơbàn dà ko\ dà cò. Bal mờ hơ\ là ală bơta bơt bơtàu broă lơh hìu ma\y pờ tơlik ồs đèng kung aniai brê, tơnhào bràs tìs mờ kơrnoat boh lam lơh tơrlah jat kềng gah dà dờng, aniai tus hìong dà hòr mờ rài kis làng bol dê. Jơh ală bơta hơ\  ndrờm gơ cèng jơnau gơ lời wơl ờ gơ tùi g^t lài bơh trồ tiah dê, rài kis làng bol Tây Nguyên ngai sơlơ kal ke rlau tai.

Là dùl nă klau pơnu kòn cau Rơđê deh mờ dờng tàm [òn lơgar Tây Nguyên, nàng gơtùi tus bal dơ\ pơrjum dờng bè hơ\, bi geh tìp bơta kal ke lơi sơl?

 Y Saciên Kbuôr:  A` neh bơsram rcang lài đơs dà lơgar ndai. A` kơlôi a` ờ jai  rlau mờ ală cau ndai, ua\ gơ\p bơyô bơh lơgar ndai khi kung jak ngan sơl, khi geh  tơl ală bơta nàng bơsram ua\ rlau mờ a`. A` kung kơlôi ngan sơl, mơya a` kung pin dờn bè bơta pràn bơh să tờm a` dê, tài he neh rcang lài nền cê ngan. A` neh rcang ai să tờm he in đơs dà lơgar ndai bè Anh, Tây, Thái Lan, Lào….

Nàng đơs jak tus 4 dà lơgar ndai bè hơ\, bi neh pal lơh ua\ ngan tàm broă bơsram, di ngan bè hơ\ ờ, ơ bi?

Y Saciên Kbuôr: A` sơn đờm kờ` mờ bơsram dà Mỹ bơh nam ơdu\ 6. Jơh kấp pe, a` bơsram gah lơh pơgru wăc mòn rùp tàm Hìu bơsram Cao đẳng Nghệ thuật Dak Lak. Tài bơh rài kis hìu bơnhă kal ke den a` ờ tơl bơta nàng jat bơsram bơta kờ`  bơsram gah wăc mòn rùp. Tơnơ\ jơh bơsram kấp pe, a` pơn jat tai bơsram jat nùs nhơm kờ` bơsram dà lơgar ndai bơh he dê, den pơr lòng mut bơsram dà Mỹ tàm Hìu bơsram Đại học Tây Nguyên. Bơta hàm kờ`  hơ\ là bơta gơn kơ nờm pơn jờng a` tàm broă jat bơsram, mờ a` neh bơ tơl broă bơsram mờ bơsram đơs dà lơgar ndai. A` mìng bơsram tàm hìu bơsram mờ bơsram is là tờm lơm; ờ di là ờ geh tu\ jiơ mờ là tài bơh ờ geh pria\ jền nàng jat bơsram tàm ală ơdu\ bơ to bơsram đah bơdìh.

Bè hơ\, bơdìh mờ bơta g^t wă đơs bal, den đơs dà lơgar ndai là bơta tờm ngan ai bi in brồ guh tus tàm dunia?

Y Saciên Kbuôr: Dà lơgar ndai là dùl bơta kuơ màng tàm rài kis bol he dê. Ờ kờp bol he lòt lơgar ndai, tu\ bol he lik bơh [òn lơgar he dê, bol he pal tìp mat tơm bơh bơr mờ dà yoan den hơ\ sồng geh tơl broă lơh. Dà lơgar ndai kung bè hơ\ sơl, tu\ bol he lik tàm dunia, dà lơgar ndai là r[àng dong bol he g^t ua\ bơta g^t wă; tìp mat bơh tơm bơr bal mờ gơ\p bơyô dunia, bươn tàm broă tìp mat lơh kuèng, bơsram bal, g^t wă tai bè bơta niam chài tàm rài kis bơh lơgar bơyô dê, pờ ơnàng ua\ tu\ tơngai niam tàm rài kis. A` kung kờ` pơyoa jơnau mờ ală gơ\p bơyô kơ nòm să tàm [òn là lơh ngan bơsram, ba` sền tàm bơta kal ke mờ pal jòi broă nàng sơr lèt gan ală bơta kal ke hơ\, bơh ală bơta kal ke hơ\ lơh bol he in geh bơsram ua\ rlau tai. Lơh ngan bơsram nàng rài tơ nơ\ do he dê  niam rlau tai.

Ơi ưn ngài bi Y- Saciên bè dơ\ bơh bơr do. Kơ\p kờ` bi sùm pràn kơl dang mờ geh cồng nha tàm ală broă lơh mờr tus do.

Cau cih H’ Zawut Byă – Cau mblàng K’ Hạnh