VOV4.K’ho – Tus tu\ do, càr Dak Lak mìng rơp geh 6 ntum tơl khà [òn lơgar pa, kờp du\ tus lồi nam do, geh 12 ntum geh dờp là [òn lơgar pa. Khà sồ do là ê\t ngan pơndrờm mờ khà sồ geh ai tơlik geh 31 ntum, ndrờm mờ 20% tơl khà [òn lơgar pa tàm tơngai bơh nam 2011 tus nam 2015. Gơbàn geh bơta do là bơh kal ke bè khà priă mờ ờ uă broă lơh bơt bơtàu [òn lơgar pa tu\ geh ngui tàm Dak Lak ờ hềt dipal:

Ntum Ea Bar, kơnhòal Buôn Đôn geh sac rơwah là dùl tàm ală ntum lơh lài bè bơt bơtàu [òn lơgar pa bơh càr Dak Lak dê. Ntum neh lơh geh 14 tàm khà 19 broă lơh. Jơnau kờ` geh ai tơlik là ntum pal lơh geh khà tơl [òn lơgar pa tàm lồi nam do, mơya uă ngan ală broă lơh gam wơl ndrờm gơrềng tus priă jền mờ kal ke mut lơh. Ồng Trần Văn Tòan, kuang atbồ Anih duh broă làng bol ntum Ea Bar, kơnhòal Buôn Đôn pà git: “ Ală broă lơh gơrềng tus priă jền, nam do gam broă lơh bè gùng lòt den ntum kung ờ hềt gơtùi lơh geh, ngan là ală gơl gùng lòt tus ală ntum mờ ờ uă gùng lòt tus ală [òn. Broă lơh bè tiah ơm kis, den gơwèt mờ ntum Ea Bar geh 4 [òn ơm kis bal tàm [làng sre, den tàng dà ngui pơhìn bơtờp [ơ\ uă, den tàng kung pal bơcri lơh broă lơh ai dà ngui bal. Tus tu\ do, broă lơh gùng lòt neh lơh geh 70%, nàng gơtùi lơh geh ală broă lơh gam wơl, kờ` pal geh pơgap rlau 50 tơmàn, bơta do den mìng gơwèt tàm priă jền bơh kơnă hơđang dê.”

Ea Bar gùng tàm [òn gam kơp pria\ nàng lơh

Kờp du\ lài jơnau digơlan priă jền ờ geh ai tơl den tàng Mpồl đơng lam bơt bơtàu [òn lơgar pa ntum Ea Bar neh rơwah lài ală broă lơh kuơ màng nàng mut lơh lài, bơnah gam wơl den geh mut lơh tàm nam tơnơ\. Nàng gơtùi lơh geh bơta do, kung kờ` pal geh tus 20 tơmàn priă, mơya bơh bồ sơnam tus tu\ do, ntum pa rơp geh ai 7 tơmàn priă. Jơnau priă jền gam kal ke rlau tus mờ ntum ờ geh sac rơ wah lơh lài. Ồng Y Manh Ađrơng, kuang jat jơng atbồ Anih duh broă làng bol kơnhòal Ea H’leo càr Dak Lak pà git: Nam do, kơnhòal tơlik jơnau kờ` geh 2ntum geh khà tơl [òn lơgar pa là Ea H’leo mờ Dliê Yang. Mơya tus tu\ do, ntum Ea Hleo kung ờ hềt geh bơtơt rơbòng dà, broă lơh sa uă ngan là kơp trồ mìu. Ồng Y Manh đơs: “ Ală tơngume mờ bol he lam sồr bơta pràn làng bol dê nàng tă pơgồp tus mờ broă lơh do den làng bol lơh jat niam ngan. Mơya ală broă lơh gơ rềng tus priă jền den bol he ờ hềt gơtùi bơsong. Jat a` den càr mìng pa sền gròi tus ală ntum lơh lài, pah nam bơcri 10 tơmàn, 15 tơmàn, tàm tu\ ală kơnhòal den uă ngan rlau jơh mìng geh 5 tơmàn. Den tàng broă bol he mut lơh nàng geh ală ntum sac rơwah lài kơnhòal dê jat jơnau kờp du\ là kal ke ngan.”

2 broă lơh tai geh ală tiah đơs là kal ke mut lơh hơ\ là phan bơna chài rơgơi mờ phan bơna bơto bơsram. Bơdìh mờ ală bơta niam den kung gam ală bơta ờ niam tu\ mut lơh ală broă lơh do, ngan là phan bơna chài rơgơi. Ồng Y Biêr Niê, kuang atbồ đơng lam Đảng [òn drà Buôn Hồ, càr Dak Lak mblàng“ Broă lơh chài rơgơi, hìu chài rơgơi kal ke ngan mut lơh tài pal geh hìu chài rơgơi ơnàng 800 thơk kơrê. Geh ală ntum bè ntum Ea Blang geh 3 rbô 500 nă làng bol, mờ hìu chài rơgơi ơnàng 800 thơk kơrê là kal ke ngan. Bulah dà lơgar gơtùi bơcri priă bơya bơnah tă pơgồp bơh ală mpồl geh dờp kuơ dê kung ờ gơtùi mut lơh. Mờ dơ\ 2 là lam sồr tàm làng bol den lam sồr lơh gùng làng bol kờ` ngan mơya lam sồr nàng lơh hìu chài rơgơi den ngan là kal ke. Mờ bơta pràn tă pơgồp làng bol dê kung gơ jat tàm tơl tiah, khi go\ bơta lơi ngan ngồn nàng drơng tềng đap mat den khi tềm pềr tă pơgồp bal. Den tàng pal sền sơnơng tơngume hơ\.”

Ea Bar gùng lòt lơh broa\ gam ờ hềt geh pria\ mut  lơh.

Ồng Đinh Xuân Hà kuang atbồ Gah rơndap broă mờ bơcri priă càr Dak Lak đơs là: khà 20% ntum geh khà tơl [òn lơgar pa tàm tơngai bơh nam 2010 tus nam 2015 mờ dà lơgar jàu ală càr, [òn dờng in là jơnhua ir, ờ ndrờm mờ bơta pràn. 4 nam do, dà lơgar mìng rơp dong kờl càr Dak Lak in 203 tơmàn priă, tàm tu\ hơ\ jơnau kờ` kờp bal nàng bơt bơtàu dùk ntum geh khà tơl pal kờ` tus 300 tơmàn priă. Bè đah càr, nđờ nam rềp ndo gam tơrgùm tơm jơh dồs gam jơngkah den tàng ờ hềt gơtùi tam pà priă bơcri broă lơh do in. Bơh nam 2012, Mpồl duh broă ala mat làng bol càr Dak Lak geh Kơrnuat bè ờ uă broă dong kờl bơcri bơt bơtàu phan bơna lơh sa mpồl bơtiàn mờ atbồ bơcri priă bơt bơtàu [òn lơgar pa. Jat mờ hơ\, pah nam, càr pal tă 30 tơmàn priă nàng mut lơh, mơya 3 nam do kung mìng rơp ai geh 39 tơmàn priă. Bè hơ\, jơnau kờ` geh ai tơlik mờ cồng nha lơh geh là gơ lin ngan. Ồng Lê Xuân Nhân, kuang atbồ đơng lam Đảng kơnhòal Cư Kuin, càr Dak Lak lài do dờp: “ Tàm jơnau bơceh bơh sơn rờp den gơnoar atbồ lơgar rơndap ai priă bơcri là niam ngan: dà lơgar 40, càr, [òn dờng 20, tàm hơ\ càr 10, làng bol 10 mờ mpồl lơh sa kă bro 20. Uă ntum ờ geh mpồl lơh sa kă bro mờ dilah geh den broă bơcri tă pơgồp kung geh uă bơta ờ dipal. Mpồl duh broă làng bol kung pờ tê ringbal tă nđờ jơt tơmàn priă mơya kung ờ geh. Hơ\ là ală bơta mờ bol he lơh gam uă bơta ờ niam. Kơp kờ` den niam, broă lơh den niam mơya priă jền den ờ geh, bơta kuơ màng là tềng do.”

Mờ khà sơn đờm lơyah, phan bơna lơh sa mpồl bơtiàn gam ờ tơl, Dak Lak gơtìp uă ngan kal ke tàm broă bơt bơtàu [òn lơgar pa. Ala mờ mìng kơp priă bơcri bơh dà lơgar den càr kung pal nhap nhar tàm broă lam sồr ală bơnah priă bơcri ndai nàng tơr gùm bơta pràn broă lơh do in, hơ\sồng kơp kờ` geh cồng nha niam rlau tàm tơngai tus.

                                                                                                         Cau mblàng K' Duẩn.