Dak Lak: Chồl guh bơnga\ lam lài bơh cau geh Đảng tàm bơt bơtàu [òn lơgar pa (Dơ\ 3, 03-02-2015).
Thứ ba, 00:00, 03/02/2015

VOV4.K’ho - Tơnơ\ 3 nam mut lơh srơh broa\ lơh bơt bơtàu [òn lơgar pa, gùt càr Dak Lak neh geh 4 ntum tơl khà bè broa\ lơh dà lơgar bơt bơtàu [òn lơgar pa. Bơt bơtàu [òn lơgar pa. Broa\ lơh bơt bơtàu [òn lơgar pa neh mờ gam gơ gơs la srơh broa\ lơh tam pơr lòng làm  tàm ua\ ntum tàm càr. Tàm ntum Ea Mnang, kơnhoàl }ư\ Mgar, bulah la ntum gam ua\ ngan kal ke, mơya srơh bơt bơtàu [òn lơgar pa, ngan la srơh làng bol tus lơh broa\, ta\ pria\ nàng lơh gùng lòt tàm [òn nàng bơt bơtàu [òn lơgar pa geh ua\ cồng nha niam. Geh cồng nha do la bơh bơnga\ dờng ngan lam lài bơh cau kuang, cau geh Đảng tàm mpồl đơng lam atbồ Đảng ntum.

Ală ngai mờr sa tềp, uă gơl gùng tàm ală bòn tàm ntum Ea Mnang kung gam gơ lơh bè 1 anih gam geh lơh. Làng bol tàm bòn 1A, ntum Ea Mnang kung gam kah dơ\ rềs àr bơh ồng Hoàng Văn Nguyện dê, kuang atbồ đơng lam Đảng gơlik geh pơgap mờ do 2 `hai. Gam nhă nàng đơng lam lơh gùng mut tàm bòn den ồng Nguyện gơtìp 1 nơm rơndeh lơ òr tơm di tềng `dul mờ gơ pơr tồ săng tàm rơ bòng dà kềng gah gùng, pal mut sơm tàm hìu sơ nơm. Rê wơl tơ nơ\ dơ\ rềs àr, cau geh Đảng, cau ling yau neh 70 sơnam kung gam `hap `har tàm anih lơh gùng lòt bơh broă lơh bòn lơgar pa, lơh ngan lam sồr làng bol tàm bòn ai is ù, lơh gùng lòt. Ồng Nguyện pà git:“ Bơh sơn rờp pal dờp git là pal geh gùng lòt. Gùng lòt geh uă tiah rơ kuet kơ kue, hăt, uă tiah den ìs phan tàm gùng. Mờ ală hìu nhă buơn lam sồr den lam sồr lài, tơ nơ\ tus ală bă kal ke den he đơs là, tu\ do ală bă ndai neh lơh gơs, gam kòl mìng tềng do den pal lơh bè lơi. ờ gơtùi lời gùng niam bè hơ\, mờ tu\ do mìng kòl tềng do, den hìu nhă kung ai tiah do drơng jơh mpồl bơtiàn in.”

Mìng kờp bơh lồi nam 2013 tus tu\ do, làng bol bòn 1A, ntum Ea Mnang neh tă pơ gồp lơh niam, tuh lu\ geh rlau 2 kơi sồ gùng lòt tàm bòn, lơh rlau 300 thơk gùng che đèng bơh gùng bồ bòn tus lồi bòn.

Nàng lam sồr làng bol sơmbat tê bal lơh geh bè hơ\, gơnuar bơh kuang bàng, cau geh Đảng là dờng ngan, ngan là bơta lam lài tàm tơl broă lơh. Bè tàm mpồl duh broă Đảng bòn 1A, ală cau geh Đảng ờ mìng tus tàm hìu nàng lam sồr, mờ gam pal git lam lài mờ broă tă pơ gồp lài, geh tu\ là tă pơ gồp tàm dơ\ pơrjum tơn, cribơyai bè broă lơh gùng. Tu\ lòt lam sồr, mpồl Đảng, cau geh Đảng tàm mpồl duh broă Đảng bal mờ mpồl atbồ is bòn lơgar lơh ngan lam sồr, pơrjum làng bol uă dơ\ nàng mblàng làng bol in git jơnau kờ` bơh broă lơh bơt bơtàu bòn lơgar pa dê. Mò Võ Thị Tuyết, atbồ bòn, mơlà gơnuar atbồ mpồl duh broă Đảng bòn 1A yal:“ Làng bol den uă ngan 2/3 ringbal tă pơ gồp priă jền, ai is ù, mơya 1/3 khà hìu nhă gam wơl den kung gam ờ ringbal, tài uă hìu nhă ngòt roh ù mờ ờ geh tơm priă. Bòn neh pồ cau atbồ mpồl, cau jat jơng atbồ mpồl mờ 1 mpồl ai ù, drơng broă lơh 2 gơl gùng do, tă mpồl mờ blàng hìu ồng atbồ mpồl lài, hơ\ sồng tơ nơ\ làng bol jat. 48 hìu nhă ai is ù, hìu uă ngan rlau jơh den ai is tus 600 thơk ù. Tu\ làng bol ringbal lơh gơs gùng, rơ bòng dà, den làng bol go\ chờ hờp ngan, tài `hai mìu geh rơ bòng dà, tuah wàs rơ bòng yuh dà, lài do suơn sùh ìo ờ gơtùi tam phan lơi den tu\ do neh tam geh 1 suơn kơphe gơs niam.”

Kơnờm geh bơta kơ\ nùs bal mờ bơta mut lơh krà` cê bơh kuang bàng, cau geh Đảng tàm bòn, uă hìu nhă làng bol tàm bòn 1A neh rơcang ai blàng hìu, dus jrong tiêu, ai is git nđờ rhiăng thơk ù nàng rề ơnàng gơl gùng tus 5 thơk, lơh rơ bòng dà kềng 2 gah gùng. Bè hìu nhă bi Phan Trọng Hồng neh dus săng 40 nơm jrong tiêu gơs niam, gam tàm tơngai tơnhàu nàng rề ơnàng gùng lòt. Bi Hồng pà git:“ He ai is ù den ngan là gơtìp hoàc huơr, tài ală phan bơna he dê neh tam jơt nđờ nam do, tơl tờm tiêu gơtùi geh git nđờ tơlak priă. Tài rơnàng tơ nơ\ do oh kòn dê, kuang bàng tàm do, ờ mìng là kuang bàng tàm bòn, mờ gam là kuang bàng ntum dê, sền gròi uă ngan, tu\ he ai is ù den khi kung lam sồr tài rơnàng tơ nơ\ do bòn lơgar pa dê, rơnàng tơ nơ\ do dà lơgar dê, bòn lơgar niam, gùng lòt rê kơ\ kơljap.”

Ờ mìng tàm bòn 1A, tàm ală bòn 1B, 2B, bòn 3, bòn 6, bòn 7 ntum Ea Mnang dê, srơh tă pơ gồp ngai lơh broă, tă pơ gồp priă jền, phan bơna lơh gùng lòt, lơh blàng coh plai, hìu pơrjum bòn kung duh hồl ngan. Tàm ală ngai lơh gùng, bal mờ làng bol tàm bòn lơgar, jơh ală kuang bàng, cau geh Đảng, geh tu\ là bal mờ kuang atbồ đơng lam Đảng ntum ndrờm geh mat tàm anih lơh broă, cèng lu\, cho\ ù bè cau ndai. Ồng Phạm Đức Hạnh kuang atbồ đơng lam Đảng ntum pà git:“ A` kung tus pơrjum tàm bòn. Đơs bal là kuang bàng, cau geh Đảng lơh jat niam ngan ală gùng dàm broă lơh, ală kơrnuat. Geh ờ uă tiah den cau geh Đảng, cau ling yau geh bơngă kuơ màng ngan tàm broă do, pơ yơu bè ồng Hoàng Văn Nguyện, atbồ mpồl duh broă Đảng bòn 1A, mò Võ Thị Tuyết tàm mpồl duh broă Đảng bòn 1A, mò Nguyễn Thị Lê tàm mpồl duh broă Đảng bòn 3, ồng Trần Văn Điều tàm mpồl duh broă Đảng bòn 8.”

Tus tu\ do, mờ bơta tă pơ gồp bơh làng bol dê, ntum Ea Mnang neh lơh geh pơgap 5 kơi sồ gùng lu\ mờ 200 thơk gùng bê tông, lơh che đèng tàm gùng dờng bòn 1A mờ ờ uă gơl gùng tàm ală bòn 1A, 1B, 2A,..làng bol gam tă pơ gồp priă blơi ù, lơh hìu pơrjum bòn mờ tu\ do jơh 9 bòn tàm ntum neh geh hìu pơrjum bòn, tàm hơ\ hìu pơrjum bòn 1B pa lơh gơs, dờng niam ngan, bơh làng bol tă pơ gồp rlau 160 tơlak priă.

Bơh bơta tă pơ gồp jơh nùs do neh lơh geh ală tam gơl uă ngan bè gùng lòt tàm ntum Ea M’nang. Ală gơl gùng song ring, dờng ơnàng tơr bo\ bal ală bòn, bè 1 bơta tam klac bal, kung ai geh bơta niam nàng bơtàu tơnguh lơh sa làng bol in. Bi Nguyễn Thanh Hùng,  ơm tàm bòn 1A pà git:“ Lài do gùng lòt hăt ngan, rơndeh pơn diang kơphe pah tu\ mut tàm do ờ gơtùi pleh. Hơ\ sồng làng bol geh lam sồr, ai is ù, dus săng jrong tiêu, kơl tờm kơphe nàng rề ơnàng gùng, dơ\ 2 tai là tuah wàs rơ bòng yuh dà nàng tam tiêu, tam kơphe. Ai lài do ờ hềt geh rơ bòng yuh dà den tam tiêu, tam kơphe gơtìp chơt jơh.”

Bulah gam uă ngan kal ke, ntum Ea Mnang, kơnhòal Chư Mgar càr Dak Lak kung gam hời rơ hời sơr lèt gan kal ke, lam sồr bơta pràn tàm dơlam is nàng bơt bơtàu bòn lơgar pa. tus tu\ do, ntum neh lơh geh 12 tàm khà 19 broă lơh bòn lơgar pa mờ lơh ngan sền gàr, brồ guh ală cồng nha neh lơh geh, lơh ngan tus nam 2020 gơs là ntum geh khà tơl bòn lơgar pa. Cồng nha lơh geh tàm broă bơt bơtàu bòn lơgar pa ntum Ea M’nang dê kung là cơng tàng tus mờ nùs nhơm lam lài, jơh nùs mờ geh kơ nòl bơh mpồl kuang bàng, cau geh Đảng mờ làng bol tiah do dê.

                                             }au mblàng K’ Duẩn.

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC