VOV4.K’ho – Tus jơh nhai 3 bồ nam do, Anih priă jền dong kờl cau rbah càr Dak Lak neh ai rlau 206 rbô hìu nhă làng bol càn priă, mờ kờp jơh jơngkah dồs rlau 3.000 tơmàn priă. Khà priă dong kờl do neh pơgồp dong tai di 3.000 hìu nhă lik klàs rbah pah nam. Anih priă jền neh cèng priă càn tus tàm tê hìu nhă cau rbah, mơkung geh lơh bal nền nòn ngan mờ ală mpồl bơtiàn kờ` geh dong ală hìu nhă ngui priă cồng geh cồng nha:

Drim ngai dơ\ 7, gơya hìu pơrjum anih duh broă làng bol ntum Ea M’Nang, kơnhòal Cư Mgar, càr Dak Lak gam gal cau tus rlau mờ ngai lơh broă tàm poh. Tài jat tơngai lơh broă, do là ngai pah nhai Anih priă jền dong kờl cau rbah tus lơh broă mờ ală hìu nhă càn priă tàm [òn lơgar. Tus rlau 12 jiơ ngai, ală kuang bàng neh mut lơh git nđờ rhiang dơ\ cribơyai, ai priă dồs, ai priă cồng, dờp priă pơyua tềm pềr, tă priă càn ală hìu nhă in…, tàm jàu broă lơh mờ kuang đơng lam bồ ntum, ală mpồl bal mờ 23 nă cau atbồ mpồl càn priă. Bi Phạm Huy Trung kuang bàng lơh broă cơldu\ càn priă Anih priă jền dong kờl cau rbah kơnhòal Cư Mgar, càr Dak Lak pà git, kơnhòal geh 17 ntum, [òn drà, hơ\ là pah nhai, mờr 20 ngai ală bi pal mut lơh cribơyai làm bă tiah tus tơl [òn lơgar bè do: “ Bol a` mut lơh cribơyai ntum tàm ală ngai tàm nhai, hơ\ là tàm ală ngai bè tàm tiah do là ngai 18 pah nhai, den ờ kờp là ngai dơ\ 7 halà ngai rlô, mìng kờp ală ngai chờ dờng dà lơgar dê den hơ\sồng bol a` tam gơl ngai lơh broă, dilah ờ den kung gam lơh broă bè ờs nàng gàr niam broă ai, tă priă càn mờ ai geh bơta buơn ngan rlau jơh nàng ală hìu nhă càn priă in geh dờp priă càn tàm ntum tơn. Mờ ală tiah ơnàng, gal làng bol ơm kis, den gơjat bè khà lơh broă tơl dơ\ dê, mờ ală dơ\ geh broă lơh uă den kuang đơng lam bồ cơldu\ lơh broă cribơyai geh lòt bal, nàng dong oh mi lơh niam broă mờ mut lơh cribơyai dùl bă mhar ngan rlau jơh.”

Bơh priă càn dong kờl priă cồng mờ anih priă jền dong kờl cau rbah drơng lơh jơh nùs tus tơl hìu nhă rbah, uă hìu nhă tàm càr Dak Lak neh geh tai bơta nàng bơtàu tơnguh lơh sa, brồ guh lik klàs rài kis kal ke. Mò Phạm Thị Hương, ơm tàm [òn 1A, ntum Ea M’Nang, kơnhòal Cư Mgar pà git, hìu nhă mìng geh 1 sàu ù lơh sa, den tàng jơh dùl hìu nhă geh 5 nă cau pal lòt lơh ơpah. Bơh bồ nam lài, tu\ càn 25 tơlak geh dong kờl priă cồng bơh anih priă jền dong kờl cau rbah nàng blơi kơnrồ sơntìl mờ lơh wàng ròng, ùr bơklau mò neh geh rơndap broă lơh sa pa, hơ\ là ròng kơnrồ me deh kòn. Mò đơs: “ Bơh tu\ càn priă den a` blơi 1 nơm kơnrồ, gơ neh deh dùl nơm kòn bè mờ tus tu\ do gơ neh geh bun tai. Bal mờ hơ\ den hìu nhă kung dờp ròng is ờ uă kơn rồ tai nàng buơn ròng, den nam pa do kung deh 3 nơm tai. Tu\ do rài kis hìu nhă neh ờ huan kal ke tai.”

Nàng priă càn geh dong kờl priă cồng tus mờ di cau, mờ geh ngui di jơnau kờ`, brồ guh cồng nha lơh geh, ờ gơtùi ờ geh bơngă bơh ală mpồl bal dờp gơnoar jàu bơh Anih priă jền dong kờl cau rbah. Tàm càr Dak Lak, tus tu\ do neh geh rlau 206 rbô hìu nhă geh càn priă mờ khà jơngkah dồs mờr 3 rbô 60 tơmàn priă, bơh jàu gơnoar mpồl cau lơh broă sa, mpồl cau ùr, mpồl cau ling yau mờ mpồl ơruh pơnu.

Ală hìu nhă càn priă geh atbồ jat ală sră tềm pềr càn priă, tềng đap bơta pơlam mờ sền gròi nền nòn ngan bơh anih priă jền dong kờl cau rbah mờ mpồl bal. Kơnờm bơh hơ\, làng bol ờ mìng geh priă bơcri lơh broă sa, mờ gam geh pơlam bơta chài lơh broă sa nàng sơrlèt gan kal ke. Pơnrơ bè mpồl cau ùr càr Dak Lak, pah nam geh rlau 900 hìu nhă cau ùr lơh tờm neh jơh rbah, jat ală broă lơh mpồl cau ùr tam klac bal ròng kơnrồ, tam klac bal tam kơphe, mpồl cau ùr càn priă tềm pềr. Mò Nguyễn Thị Kim Thoa, kuang atbồ mpồl tam klac cau ùr càr Dak Lak tam pà mờng chài: “ Tu\ dờp geh priă càn do den kơnòl bol a` dê là pal sền gròi nàng dong oh mi cau ùr ngui priă càn di jơnau kờ`. Dơ\ 2 tai là bol a` sơlơ lòt sền, sền gròi bơh broă atbồ, đơng pơlam bơh mpồl bal tàm [òn lơgar mờ mpồl càn priă tềm pềr. Mờ bơh broă ai càn do bol a` kung mblàng yal bơta chài tềm pềr tus mờ oh mi cau ùr, mờ pơlam bơta mờng quèng tềm pềr, kuơ màng là ai oh mi cau ùr kòn cau in, hơ\ là tu\ dờp geh priă càn pal git tềm pềr nàng pah nhai geh pơgồp bơh bơta dềt gơs bơta dờng.”

Đơs bè cồng nha tàm broă ai càn priă dong kờl priă cồng dong làng bol geh tai bơta nàng brồ guh, mò Đỗ Thị Mến kuang jat jơng atbồ Anih priă jền dong kờl cau rbah càr Dak Lak pà git: “ Broă jun priă càn tus ală hìu nhă càn priă 1 bă mhar sơbac mờ di cau geh càn, den bol a` geh jơh 1 ròt mpồl gùng dră bal lơh bal, den tàng broă lơh niam mờ geh cồng nha ngan mờ ờ huan hoàc huơr priă jền mpồl bơtiàn, mờ hìu nhă càn priă kungờ duh pal lòt rê uă, bol a` ai tơngai tă priă tàm hìu lơh broă ntum, pà priă càn tus tơl hìu nhă càn tơn. Bol a` jàu broă mblàng yal, sền gròi ală mpồl bal in, den ală mpồl bal neh brồ guh niam ngan, bơh ală dơ\ pơrjum mblàng yal, nàng tơl nă cau in git gùng dà broă lơh ai càn priă geh dong kờl priă cồng dà lơgar dê, ală broă lơh geh càn, ală cau geh càn, hơ\ sồng priă cồng, khà geh càn uă ngan rlau jơh, tơngai càn. Ală jơnau tơngit do sùm geh yal tàm [òn kung bè tàm dơ\ pơrjum ală mpồl dê, mơkung tàm anih cribơyai tàm anih duh broă làng bol ntum, bol a` top sră loh làng jơh ală broă lơh ai càn priă dong kờl priă cồng nàng tơl nă cau in git mờ ndrờm geh tus bal sền gròi mut lơh.”

Loh làng song dơpă priă càn mờ sră nggal ai càn, mut lơh krà` cê bơh [òn lơgar nàng cau rơbah in geh càn priă mhar mờ buơn bùai, mơkung mut lơh niam broă pơlam, pơnjờng sền gròi làng bol ngui priă càn di jơnau kờ`, hơ\ là broă lơh mờ anih priă jền dong kờl cau rơbah bal mờ ala ưmpồl bal tàm Dak Lak gam dong làng bol ală kòn cau jơh rbah.

                                                                                                                                                       Cau mblàng K' Duẩn.