Dak Lak: rơndeh pơn diang năc ờ di pal, ờ jai kơrian ha là lời tơn? (16-01-2015)
Thứ sáu, 00:00, 16/01/2015

VOV4.K’ho - Dak Lak là tiah tờm lòt rê bơh ală càr Tây Nguyên dê, tàm tơrbo\ bal tiah tàm gùl lơgar mờ đah jum mat tơngai lik dà lơgar, mơya broă lơh pơndiang cau năc gơlơh ờ niam sơrlu\ sơrlă ngan. Ngan là jơnau rơndeh wa\ năc tàm gùng, anih ơm ờ di geh bu ba ngan, geh uă tàm làm bă tiah mơya kung gam ờ gơtìp anih lơh broă geh gơnuar bơsong sơl. Jơnau cih Dak Lak: Jơnau rơndeh wa\ năc tàm gùng, anih ơm ờ di, ờ jai halà khăt lời.

Bơh àng drim gờ`, tềng đăp mpồng [làng rơndeh ơm càr Dak Lak neh gơl^k geh uă ngan rơndeh pơn diang năc, bơh rơndeh dềt tus rơndeh dờng tơrgùm jăt sèng jòng, hơ\ sồng lòt lòt rê rê kờ` jòi geh năc pơn diang jăt gah gùng lòt. Bal mờ hơ\ là ală mpồl cau “Jòi năc” pồn tàm ală tiah tăc dà hùc, tu\ lơi go\ năc kờ` đì rơndeh den l^k hoài, du^, tam phà lơh lơnga` ngan tềng đăp mpồng [làng rơndeh ơm. Ờ mìng ală rơndeh dềt, mờ tàm tiah do gam gơl^k geh rơndeh dờng “Rơndeh jơnờng b^c” lòt jăt gơl gùng tus hờ tiah đah tô bè: Hồng Ánh, Hùng Phi, Sỹ Hùng bal mờ ală hìu rơndeh lòt jăt gơl gùng Gia Lai-Kon Tum, Đã Nẵng, Bình Định bè: Anh Dũng, Lệ Thanh, Phúc Sinh, Anh Tuấn, Mỹ Thanh, Thiên Ân, Bảo Đạt, Vi Đạt, Toàn Phát, Hồng Anh, Hải Hoà, Thành kung tơrgùm tềng đăp mpồng [àng rơndeh càr Daklak mờ ờ mu\t tàm [làng rơndeh ơm. “Rơndeh ờ di pal lơh broă jăt broă lơh kơl tung do ờ mìng lơh gơtìp ờ niam tàm gùng lòt, lơh ờ niam tus mờ bơta lơngăp lơngai mờ gam lơh aniai uă ngan tus mờ broă lơh mpồl sền gàr [làng rơndeh ơm bal mờ ală hìu rơndeh lơh broă di mờ kơrnoăt geh ai. Ồng Nguyễn Dương, măy rơndeh năc ơm tàm [làng rơndeh ơm đơs:“Bơh tu\ 5 jơ àng drim gờ` tus 7, 8 jơ geh ờ uă rơndeh mờng ơm tềng gah hìu tac xăng, tơnguh tai khà cau lơh broă ờ di pal tus gùt dar, lơh ờ niam tus mờ bơta lơngăp lơngai, lơh cau năc mu\t tàm [làng rơndeh ơm ờ gơtùi; mờ ală cau do gam hoài ală cau năc, tam phà ală cau năc bơh tàm đah do tus đah ne gùng lơh ờ niam ngan tàm gùng lòt, bơh ală hìu rơndeh kung tam phà bal sơl. Hơ\ sồng gơl^k bơta cau lơy broă ờ di pal cèng cau năc tus hờ đah ne gùng kơ`ao phan mờ lơh gơl^k geh uă bơta ndai”.

Dak Lak là càr geh gùng lòt tus tơl gùt Tây Nguyên, tơrbo\ bal mờ tiah tàm gùl lơgar, [òn dờng Hồ Chí Minh mờ tiah đah jum măt tơngai l^k, den tàng, rơndeh pơn diang năc ờ di pal kung jăt mờ hơ\ geh tàm uă tiah. Bal mờ gùng lòt đah tô, lòt tus ală càr Gia Lai, Kon Tum mờ tiah tàm gùl lơgar, rơndeh pơn diang năc ờ di pal gam geh tàm ală gơl gùng lòt tus Nha Trang, Phú Yên, Dà Làc mờ broă tus bal ală hìu rơndeh bè Thanh Hoà, Hương Khuê, Ái Ly, Việt Thanh, Tuấn Anh mờ geh uă ngan rơndeh pơn diang năc ờ geh khà măt kung tam pơlòng bal jòi năc đì tàm ală gơl gùng Nguyễn Văn Cừ, Nguyễn Tất Thành, Phạm Văn Đồng, tus ală drà, hìu sơnơm, hìu bơsram, geh tu\ kung geh tus tàm ală pòt gùng mờ tam phà cau năc ơm kơ\p tàm ală anih rơndeh Buýt. Ồng Đặng Văn Xiêm, neh uă dơ\ gơtìp cau lơh broă ờ di pal bơh rơndeh ờ mu\t tàm [làng rơndeh ơm hoài, đơs:“Rơndeh hờ bơdìh gùng uă uă ngan. Kal ke ngan là geh uă tu\ cau hoài he, sồr he hào hờ đang rơndeh do, rơndeh ne, geh uă tu\ ală cau do ờ ai lòt. Tu\ he ntào tềng hơ\ kơ\p là hoài he, sồr he pal hào đì tàm rơndeh mờ ờ gơtùi đì rơndeh mờ he kờ`. A` kờ` là pal mu\t tàm [làng rơndeh ơm blơi vé lòt, ờ go\ kơ\p rơndeh hờ bơdìh gùng là geh uă tu\ ngòt rơngơ\t ngan rềs àr, glar bòl ngan”.

Dùl bơta lơh “[làng rơndeh ơm ờ di pal” geh uă ngan tu\ do tàm càr Daklak, hơ\ là ală hìu rơndeh lòt ală gơl gùng đah jum tăc is vé mờ rơndăp cau năc tơn tềng hìu tòm ha là tềng hìu lơh broă anih lơh sa kă bro. Mìng is tàm [òn dờng Buơn Ma Thuột, geh ală hìu rơndeh bè Thu Đức, Năm Thuỳ, Anh Khoa, Kumho Samco, Dung Nghĩa mờ khà rơndeh geh jơnờng b^c tus g^t nđờ rơhiang nơm. Ờ mìng pơn diang năc, ală hìu rơndeh do gam sơgràm bal pơn diang phan mờ khà uă ngan, lơh sơgràm jơh tus tàm gùng lòt, lơh kòl gùng, lơh ờ niam tus mờ bơta niam ờ do ờ dă tàm gùng lòt. Geh uă ngan bè tềng hìu rơndeh Thu Đức, pah drim, ală rơndeh jơnờng b^c, rơndeh pơn diang phan te\ sèng bal ơm gơs 1 ròt jòng tàm gùng Trần Hưng Đạo tă phan, sơgràm jơh gùng lòt. Ha là bè hìu rơndeh Tuấn Anh lòt jăt gơl gùng tus hờ Dà Làc, geh pơn diang năc mờ tăc vé is, tơmu\t gal ngan cau năc tơn tềng hìu dềt hăt hal, rềp mờ gùng Nguyễn Văn Cừ geh khà rơndeh lòt tàm gùng uă, lơh ngòt rơngơ\t ngan.

Tàm tu\ hơ\, [làng rơndeh ơm hờ đah jum [òn dờng Buôn Ma Thuột geh 1 anih lơh sa kă bro bơh [òn dờng Hồ Chí Minh tus bơcri mờr 30 tơmàn priă kờ` lơh tàm ù tiah ơnàng 2 lồ niam bơne\ ngan, mơya ờ geh uă rơndeh mu\t ơm, ờ geh cau năc lơi tus. Rơlao 10 hìu tăc vé ờ hềt tu\ lơi lơh broă. Ồng Lâm Ngọc Tuấn kuang atbồ anih lơh broă đơng lam [làng rơndeh ơm đah jum pà g^t:“{làng rơndeh ơm đah jum [òn dờng Buôn Ma Thuột geh lơh bơh nam 2010 jăt broă hòi jà bơcri priă bơh anih duh broă càr Dak Lak dê, kờ` geh tơl niam bơta lơngăp lơngai, ờ do ờ dă tàm gùng lòt. Bơh tu\ lơh gơs tus tu\ do, khà cau năc tus tàm [làng rơndeh do ờ uă ngan, ndrờm ờ geh, tài tu\ do, Gah gùng lòt mờ pơn diang phan càr Dak Lak gam ai rơndeh ơm tàm [òn dờng kờ` rò năc. Mùl màl là rơndeh bơh ală hìu bè Thu Đức, Năm Thuỳ, Anh Khoa, Kumho Samco rò năc tàm [òn dờng tus tềng do hơ\ sồng ai sră lòt tus [òn dờng Hồ Chí Minh mờ ală càr đah jum, den tàng cau năc ờ tus tàm do”.

Bơta gơl^k geh “Rơndeh ờ di pal-[làng rơndeh ơm ờ di pal” tàm gùt sơnah [òn, lơh ờ niam tus mờ bơta niam ờ do ờ dă tàm gùng lòt, lơh gơl^k geh broă tam pơlòng ờ di pal tàm broă kă bro pơn diang năc, lơh ờ geh tă dia dà lơgar. Ồng Lê Công Chức gơnoar atbồ lùp sền gah gùng lòt mờ pơn diang phan càr Dak Lak kung dờp bơta gơl^k geh “Rơndeh ờ di pal-[làng rơndeh ơm ờ di pal” neh geh bơh jo\, mơya mpồl lơh broă geh gơnoar gam ờ gơtùi kơrian: “Bơta “Rơndeh ờ di pal-[làng rơndeh ơm ờ di pal” tơrgùm uă ngan gam là 2 đah, hơ\ là [làng rơndeh ơm ờ đah tô mờ [làng rơndeh ơm hờ đah jum; tàm mùl màl den neh mờ gam gơl^k geh. Broă ai khà ù tiah càr dê den geh 2 nơm [làng rơndeh ơm, [làng rơndeh ơm hờ đah tô mờ [làng rơndeh ơm hờ đah jum, jăt kơrnoăt rò năc mờ tơnđù năc tàm 2 [làng rơndeh ơm hờ đah tô mờ hờ đah jum, mơya mùl màl den geh ờ uă hìu rơndeh ờ lơh jăt. Nam 2014 den bol a` neh lơh glài ờ uă hìu rơndeh rò năc mờ tơnđù năc ờ di pal. Dơ\ 2 tai là tìs lơh [làng rơndeh ơm ờ di pal den lơh glài uă ngan, tus g^t nđờ 10 tơlăk priă. Mơya broă lơh glài kung ờ hềt tơl pràn sơl”.

Satềp Ất Mùi neh mờr tus, broă kờ` lòt rê tơnguh, di lah mpồl lơh broă geh gơnoar bơh càr Dak Lak dê pơn jăt tai lời tơn broă sền gàr tàm broă pơn diang năc, bơta “Rơndeh ờ di pal-[làng rơndeh ơm ờ di pal” mờ bơta tàm gùng lòt tàm do geh gam gơl^k geh kal ke rơlao mờ ờ g^t lài.

                                                          }au mblàng Ndong Brawl.

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC