VOV4.K’ho- Rê wơl mờ rài kis ờs mờng, ờ geh priă, ờ geh bơta mờng chài mơya kơnờm bơh nùs nhơm gi\t kong bòl glar kal ke, khin lùp bơsram, khin kơlôi, khin lơh, uă cau ling yau tàm Dăk Nông neh lơh jat nùs nhơm bồ tơngoh cau ling dê, sơrlèt gan kal ke, lơh ngan pơđơl pràn sơrlèt gan tàm rài kis lơh sa jak.

Neh geh tu\ lơh broă tàm Trung đoàn 498 gơ wèt Bộ tư lệng Đặc công, tus nam 2008, tơnơ\ tu\ rê rlô jơh sơnam lơh broă lik bơh ling klàng, cau ling yau Hoàng Văn Phượng [òn tờm tàm càr Thái Nguyên neh bal mờ hìu bơnhă tus ơm kis lơh sa tàm xã Cư Knia, kơnhoàl Cư Jut, càr Dăk Nông. Bi Hoàng Văn Phượng pà gi\t, tơngai sơnrờp rê hờ [òn lơgar gam gơlơh ờ quèng ngan, ờ geh bơta mờng chài tàm broă lơh sa, ròng phan den tàng bè hơ\, rài kis hìu bơnhă tìp kal ke uă ngan.

Mơya, mờ nùs nhơm, bồ tơngoh bơh cau ling Wa Hồ dê, ờ bài kờ` kong jơgloh r[ah, mờ priă bơh sơnrờp, ồng Phượng neh khin cha càn tai priă ngân hàng dê bơcri tam 2 lồ tiêu. Kơnờm tơryăng tơryồng, gi\\t kong bòl glar kal ke, tơnơ\ rlau 10 nam ơm kis lơh sa, tu\ do hìu bơnhă cau ling yau Hoàng Văn Phượng neh geh rlau 10 lồ chi jo\ nam ală bơta, 1 hìu măy sùm tăc ală phan bơ\t bơtàu hìu đam, lơh geh broă lơh sùm ai rlau 20 nă cau lơh broă tàm [òn lơgar in.

Tu\ do, cau ling yau Hoàng Văn Phượng geh ală oh mi, cau lòt ling bal pin dờn pồ lơh Kuang atbồ Mpồl cau ling yau xã Cư Knia. Tàm gơnoar broă bơh he dê, kung neh geh uă broă lơh nàng dong ală oh mi tàm mpồl ling yau mờ làng bol tàm [òn lơgar lơh ngan sơrlèt gan bal tàm rài kis:

A` kung sùm hòi jà oh mi lơh jat niam nùs nhơm lơh broă nàng bơ\t bơtàu srơh mpồl cau ling yau dờng pràn. Sùm bal mờ ală oh mi tus bal lơh ală broă, bè: lơh niam wơl gùng lòt tàm [òn lơgar. Ngui tơn priă bơh kes priă oh mi dê nàng lơh is mờ lơh niam wơl. A` kung kơ\p kờ` là lơh bè lơi nàng mpồl in sơlơ bơtàu tơnguh uă rlau tai, mblàng yal uă rlau, cribơyai bè mờng chài, lơh sa làm uă rlau nàng oh mi tàm [òn lơgar in lùp bơsram geh bè mờng chài bơtàu tơnguh lơh sa niam ngan rlau jơh.

Kung ndrờm bè gơ\p mpồl he dê sơl, cau ling yau Lê Giám ơm tàm thôn 5, xã Kiến Thành kung là dùl tàm ală cau ling yau lơh sa jak, lơh sa geh priă gi\t nđờ tơmàn pah nam. Nam 1992, tơnơ\ tu\ rê bơh mpồl ling tàm càr Lạng Sơn, ồng bal hìu bơnhă mu\t ơm kis lơh sa tàm xã Kiến Thành, kơnhoàl Dăk R’lấp.

Tu\ hơ\ ù tiah uă ngan dờng ơning ơnàng ngan, den tàng hìu bơnhă lơh ngan rồ ù nàng tam kau su, kơphê, điều mờ tiêu. Tus nam 2005, mờ nàng drơng ai chi tam jo\ nam tàm hìu bơnhă in, mờ là nàng kă bro dipal, ồng Giám neh pờ anih tăc phơng hữu cơ sinh học tàm [òn lơgar.

Deh mờ dờng bơh tàm hìu bơnhă cau lơh broă sươn sre den tàng ồng wa\ wờng ngan ală kal ke bơh làng bol dê, ală cau lơi ờ hềt geh priă lơh sa halà ờ tơl priă lơh sa ồng ndrờm dong kờl lơm bơh broă ai càn phơng ơm tờm chi tam in mờ ờ go\ sa priă cồng. Bơh broă lơh kis rềp mềl bal mờ làng bol, bal mờ cồng nha bơta phan tăc geh tơl jơnau sồr, den tàng cau ling [òn ù tiah lòs neh lơh geh bơta sền ki ngàm ngan bơh jơh tơl nă cau dê. Ồng đơs:

Tàm mpồl cau ling yau bol a` den geh bàr pe nă oh mi geh bol a` bơcri priă dong kờl bè phơng sih jat broă lơh blơi phơng mờ tơm dàr dàr, geh ală hìu kal ke den ai càn gời lơm mờ ờ go\ sa priă cồng, drơng tàm hìu ai làng bol in, phan bơna phơng sih den tăc jơh den hơ\ sồng lơh tai mờ ờ go\ di là neh lơh gơlik tơnơ\ hơ\ sồng tăc ờ.

Ồng Nguyễn Thanh Quang, Phó Kuang atbồ Mpồl cau ling yau càr Dăk Nông đơs: Mờ bơta tơryăng tơryồng sơrbac mhar ngac ngar tàm broă lơh sa, cau ling yau Hoàng Văn Phượng mờ Lê Giám neh gơ gơs là ală krơh pơnrơ lơh sa jak. Bal mờ hơ\, să tờm ală cau ling yau gam jơh nùs ngan tus bal lơh ală srơh mờ dong kờl uă cau ling yau ndai tàm mpồl nàng sơrlèt gan kal ke lik klàs r[ah dùl bă kơ\ kơl jăp.

A` kơ\p kơnờm là ală krơh pơnrơ bè cau ling yau pơnrơ đòm jat krơh Bác Hồ dê geh ờ go\ mìng geh tàm ală gah lơh sa kă bro jak lơm, tơnguh uă jơnau gi\t wa\ geh kơnòl, nùs nhơm lơh krơh lơm mờ gam tơngo\ tàm ală broă lơh lơh krơh tàm jơh ală broă. Bơh ală srơh do, ală oh mi cau ling yau tàm kơnă hơđơm ngai sơlơ geh uă krơh cau niam broă niam, ală krơh pơnrơ gơguh jak tàm bơsram mờ đòm jat krơh Hồ Chí Minh dê.

Tàm rài tam lơh, cau ling wa Hồ là bơta pơrya bơh bồ tơngoh lơh ngan jơh nùs tam lơh tus geh bơta jai pha, là mpồl cau tờm nàng tam lơh jai pha mờ bol sò tơm sơgràm phà dà lơgar, cèng wơl rài kis ring lơngai lơngăp lơngai mờ tơrgùm dùl ai Dà lơgar in. Tàm rài ring lơngai, rê wơl mờ broă lơh sa kă bro, nùs nhơm bồ tơngoh cau ling Wa Hồ dê geh lơh jat pràn kơldang ngan, lơh gơs bơta khin cha jak chài nàng ală cau ling in pơn jat tai tam lơh sơrlèt gan mờ bơta jơgloh r[ah, bơngơl gơla, pơgồp bơnah bơ\t bơtàu rài kis hìu bơnhă, pơgồp bơnah bơ\t bơtàu [òn lơgar ngai sơlơ niam bơne\ pas sơm.

Cau mblàng Lơ Mu K’Yến