VOV4.K’ho- Gơ wèt mờ cau Rơđê, tàn ồi yau bơh rài yau geh đơs là broă bơh mìng is cau ùr dê lơm. Mơya gơ wèt mờ klau pơnu Y Dhông Buôn Yă kis tàm [òn Ky, [òn dờng Buôn Ma Thuột, càr Daklak, den tàn ồi yau kung là broă lơh geh uă ngan bơta kờn gơboh. Jòi bơsram lơh is, mơya Y Dhông ờ mìng gi\t tàn lơm mờ gam tàn chài ngan uă rùp bơka chài rơgơi kòn cau Rơđê dê mờ tu\ do mờr ndrờm bè neh gơtìp hi\u roh te\.

Bơh tu\ gam dềt, tu\ ală oh klau dềt dùl sơnam bal tàm [òn Ky gơdan nhơl jơnau nhơl pan sơna kam, pan sềm den Y Dhông Buôn Yă den gùt ngai sùm ơm lềr wềl kềng ală bơrnơ\ tàn ồi, sền ală mò, ală mè, ală bi ùr tàn ồi yau. Ală pang ồi tơ\ geh tàn mờ tê bal mờ rùp bơka sềr chài rơgơi niam mờ gơklo\ gơcrà ngan, uă rùp să neh lơh Y Dhông kờn ngan, lùp mờ kờn bơsram nàng tàn gơtùi. Mơya, tu\ lùp kờn geh bơsram tàn ồi, den Y Dhông gơtìp ờ ai tài bơh, bơh lài tus tu\ do, cau klau ờ go\ geh cau lơi bơsram tàn ồi ờ.

Ờ geh cau bơto pơlam, mơya bal mờ nùs kờn gơboh, Y Dhông neh bơsram is, sền ală mò, ală mơi, ală bi ùr bơta chài hoài che brài, tàn bàr đah kềng, broă tàn rùp bơka den hơ\ sồng dan priă hìu bơnhă, lòt blơi is che brài rê hờ hìu tàn is. Tơnơ\ ală dơ\ bơsram is, Y Dhông neh tàn is geh ală pang ồi bơh sơn rờp, ală pang ồi tơ\, ồi trònh dơ\ dùl dơ\ geh tàn gơs mờ ngai sơlơ geh tàn niam ngan. Tus tu\ do, ờ mìng gi\t tàn ồi niam lơm gời ờ, mờ Y Dhông gam gi\t tàn uă ngan bơta rùp bơka chài rơgơi niam bơne\ ngan bơh cau Rơđê dê mờ dùl e\t nă ngan cau gam gi\t tàn bè hơ\. Y Dhông kung tơryang ngan lùp bơsram ală rùp bơka pa. Lòt tus tiah lơi, sền go\ cau lơi tàn ồi mờ geh rùp bơka krơi niam là Y Dhông triang sền ngan bơta chài tàn nền nòn ngan, geh tu\ là dan jồm rùp bơka cèng rê nàng bơsram tàn tus gơtùi. Y Dhông yal bè do:“Broă do den ờ go\ geh cau lơi bơto he in ờ, tài bơh a` là cau klau, mơya mờ nùs kờn gơboh bơh a` dê den a` neh sền ală mơi, ală mò tàm [òn tàn lài hơ\ sồng bơsram đòm jat mờ tàn. Tu\ do, den a` kung neh kah jơh ală bơta rùp bơka, rùp bơka lơi den a` kung tàn gơtùi lơm. Tu\ do, lòt tus ală [òn tàm tiah sar lơgar ngài, den a` kung sền go\ geh uă ngan rùp bơka niam bơne\ ngan, a` kung jồm cèng rê nàng bơsram mờ prăp gàr wơl nàng tơnơ\ do ờ gơtìp hi\u roh te\, oh kòn, kòn sau he dê sền nàng khi gam gi\t”.

Bi Y Dhông Buôn Yă tàn ồi

Mò H’Duyên Buôn Yă, là mè Y Dhông dê yal, bơh sơn rờp tu\ pa bơsram tàn ồi, jơh dùl hìu bơnhă cau lơi kung ờ bài ai lơm, ờ kờn bi bơsram mờ lơh broă do. Să tờm mò H’ Duyên, là cau kờn ngan ală kòn prăp gàr wơl ală bơta kuơ bơhiàn yau, kung kơryan sơl ờ ai kòn klau in bơsram tàn ồi. Mơya, tus tu\ tê tờm ìa pang ồi bơh kòn klau dê tàn geh, mò lồi du\t pal ai kòn in pơn jat tai tàn ồi yau. Mò H’Duyên, đơs:“Bơh sơn rờp tu\ hơ\, kòn pa lơh là khai lơh is lơm, khai lơh bơrnơ\ tàn dềt mờ khai bơsram tàn is. A` kung gi\t sơl den tàng a` ờ bài ai khai in lơh, sồr khai ờ go\ di bơsram broă hơ\. Dilah là ruh khai mờ jak geh bè hơ\ den là a` chờ hờp ngan, mơya khai là kòn klau den tàng a` ờ kờn ai khai in bơsram. Mơya, khai ờ bài kờn iat, den tàng a` kung ờ kơryan jai khai, tu\ do den pal ai khai bơsram, mờ ờ gi\t bè lơi tai”.

Mờ să jan pràn kơldang, mờ geh tai bơta pràn bơh bàr nơm tê dê, den tàng ală phan bơna mờ Y Dhông tàn geh bè ồi tơ\, ồi tròng cau klau dê ndrờm geh tàn dờng, dềt mờ gùng jing che brài den kơl jăp rlau mờ ală phan bơna ndrờm bal. Y Dhông neh geh khà jờng 3 tàm bơnah tàn ồi yau tàm Ngai chờ Chài rơgơi- tàp pràn să jan làng bol ală kòn cau [òn dờng Buôn Ma Thuột dơ\ 9 geh lơh tàm nhai 3 nam do. Bi kung là klau pơnu bơh sơn rờp mờ dùl nă lơm lòt pơrlòng broă lơh do tàm jơh sùm 9 dơ\ Ngai chờ geh lơh.

Sền dờng màng ală bơta niam bơne\ mờ rùp să phan ngui soh kòn cau dê, Y Dhông kung kơlôi rơcang ngan tềng đap bơta geh ngan tu\ do, [òn lơgar gam ngai sơlơ hi\u roh te\ ală phan bơna ồi yau bơhiàn yau. Uă dơ\, Y Dhông tă is priă blơi phan, tơrgùm ală bơyô là cau ùr dùl sơnam bal nàng bơto pơlam ală bơyô in broă chài gi\t tàn ồi, geh tu\ là geh nùs nhơm pà tơn phan bơna ai cau lơi in tàn gơtùi. Mơya, mìng geh bàr pe ngai lơm, tơnơ\ ală bơta gơboh gơdan bơh sơn rờp, dàr dàr ală bơyô sơrbì te\ ờ lơh tai, tài bơh ờ geh bơta kơ\ nùs mờ kờn gơboh nàng tàn gơs phan bơna. Bi Y Dhông, đơs:“Oh kung bơto sơl ală bơyô ùr in tàm [òn, mơya khi ờ geh nùs kờn gơboh bè a`, den tàng bulah a` bơto sơl mơya kung ờ gi\t dùl e\t sơl. A` kung blơi sơl che brài, lơh bơrnơ\ niam jơh ai khi in tàn, tàn gơs phan bơna den a` kung pà tơn khi in. Mơya, khi ờ geh bơta kơ\ nùs mờ ờ bơsram tai. Oh sền go\ bơta hơ\ kung là muat jrùm sơl, tài bơh dilah mìng geh bàr pe nă cau kờn lơm den là ờ gơtùi mìng dùl e\t lơm dilah pơndrờm mờ khà gal cau, mơya tàm [òn oh den oh sền go\ là ờ geh cau lơi kờn bơsram tai ”.

Bơdìh mờ tàn ồi yau, Y Dhông gam bơsram bè ală phan ngui đơs crih bơhiàn yau bơh kòn cau Rơđê dê, bơsram dròng cing, uh rơkèl. Pa do ngan, Y Dhông chờ hờp geh lòt bal mờ mpồl cau chài [òn Ky tus càr lơgar Hà Nội tus lơh wơl mờ bơka niam wơl hìu jòng cau Rơđê dê tàm Anih prăp gàr phan kuơ yau kòn cau Việt Nam. Dơ\ lòt neh lời wơl bi in uă ngan bơta kah niam mờ ală bơta sền go\ pa ngan, tu\ geh lòt còp ngan ngồn ală tu\ lơh, lơh gơs hìu jòng bơhiàn yau bơh să tờm kòn cau he dê. Bơh ală jơnau gi\t wa\ mờ dơ\ lòt gi\t mờ bi geh, bi sơlơ kờn gơboh tai mờ sền dờng màng ngan ală bơta kuơ bơhiàn yau mờ kơ\p kờn geh pơn jat tai lơh jơh pràn he dê nàng ală bơta kuơ hơ\ ờ gơtìp hi\u roh te\!

Cau cih mờ yal tơngi\t- Lơ Mu K’ Yến