VOV4.K’ho – Neh 5 nam do, A Kâm, 30 sơnam, kòn cau Bahnar ơm tàm [òn Kon Kơ Tu, xã Đăk Rơ Wa, [òn dờng Kon Tum, càr Kon Tum gàr sùm ơdu\ bơsram ờ sa pria\ bơto oh kòn tàm [òn. Pơgap mờ do rlau 1 nhai, tài ờ hềt geh sră ai gơnoar, ơdu\ bơsram nisơna pal til mpồng tàm bơta pơlai soh ngan bơh làng bol tàm [òn mờ bơta moat jrùm bơh ală kơnòm bơsram dê. Tu\ do, A Kâm ờ hềt git lơh bè lơi nàng geh sră ai gơnoar pơn jat tai geh lơh broă niam mờ he kơp kờ`.

Bơh mho tus trồ mang, oh mi Y Nes mìng git sền lơma hoạt họa lơm. Pơgap mờ do rlau 1 nhai den krơi, Y Nes ngan là gam nggui bơsram tàm ơdu\ bơsram ờ sa pria\ bơh pơgru A Kâm dê. Tơngai sơn rờp tus hìu bơsram, Y Nes lơyài đơs rlau mờ ală bơyô ndai den tàng gơtìp kal ke tu\ đơs dà yoan. Tơ nơ\ 3 nam geh pơgru A Kâm jơh nùs bơto pơlam, tu\ do ờ mìng chài đơs dà yoan, Y Nes gam git đơs dà Mỹ tai. Ơdu\ bơsram bơh pơgru A Kâm dê til mpồng, Y Nes moat jrùm ngan: “Oh bơsram tềng ơdu\ bơsram pơgru Kâm dê bơh ơdu\ 1, tu\ do oh neh bơsram ơdu\ 4. Pơgru bơto oh in môn Toán mờ dà yoan. Ală jơnau oh bơsram tàm ơdu\ ờ git lơh den rê tàm hìu oh lùp pơgru Kâm bơto oh lơh. Pơgru Kâm dong oh, bơto oh in nàng oh in git. Tu\ do pơgru Kâm ờ bơto tai den oh moat jrùm ngan”.

Ơdu\ bơsram ờ sa pria\ bơh A Kâm dê pal til mpồng tài ờ hềt geh lơh sră ai gơnoar

Ờ mìng kơnòm bơsram moat jrùm, ală mè bèp tàm [òn geh oh kòn bơsram tàm hìu A Kâm kung ndrờm pơlai soh ngan sơl. Bi Y Cher, ờ hềt bơsram jơh ơdu\ 12, broă bơto bơtê kòn in bơsram bi ờ git lơh den tàng ndrờm kơ nờm tàm A Kâm lơm: “Oh A Kâm git ua\ rlau, tàm hìu a` ờ git bơto bơtê kòn in bơsram, kal ke ngan”.

Hìu A Kâm ơm tàm lồi [òn Kon Kơ Tu. Bè ờs den tu\ do, ală kơnòm dềt neh tơrgùm bơsram sră. Nđờ jơt nă kơnòm dềt ndrờm lơ ka`, mơya iat jơnau pơgru Kâm dê bơto lơm. Rlau 1 nhai do, ơdu\ bơsram ờ sa pria\ til mpồng, 18 nơm kơ [àng, cơ ge\ bal mờ kơ [àng dờng jù tơl khà mờ A Kâm neh lơh nàng bơto ală oh dềt in bơsram tu\ do neh ờ gam kươ tai. A Kâm ờ mìng ngòt mờ gam ờ git lơh bè lơi nàng geh lơh sră ai gơnoar bơh gah lơh broă geh gơnoar dê: “A` ngòt gơ rềng tus đah gơnoar atbồ tài pa do, đah Phòng Gíao dục geh jơnau đơs tus gơnoar atbồ xã. Khi đơs là dilah a` kờ` bơto den pal lơh sră cih mat bè do bè ne. A` gam til mpồng ing ơdu\ do nàng sền sră pơ àr bè lơi nàng a` lơh gơs”.

A Kâm (ơm đah ma) kơp kờ` geh ai gơnoar nàng lơh broă niam

Bulah kờ` ngan, mơya A Kâm kung ờ git lơh bè lơi nàng lơh gơs tơl jơh ală bơta sră nggal nàng pờ wơl ơdu\ bơto bơ tê ală oh kòn tàm [òn in. Jơnau là broă tơngkah, đơs lài bè ơdu\ bơsram bơh A Kâm dê bơh dùl nă cau đơs là kuang bàng Phòng Gíao dục mờ Đào tạo [òn dờng Kon Tum kung mìng geh đơs bơh điện thoại lơm. Tus tu\ do, ờ hềt geh cau lơi mut tus tàm hìu nàng sền ngan ngồn mờ pơlam A Kâm lơh ală bơta sră pơ àr kươmàng. Ờ mìng A Kâm kơp kờ`, ală mè bèp tàm [òn Kon Kơ Tu gam gơ kồr nùs rlau mờ mìng kơp kờ` ơdu\ bơsram bơh pơgru A Kâm dê pờ mpồng wơl. Bi Y Trinh đơs, pơgru A Kâm ờ bơto tai, kơnòm dềt tàm [òn hàm nhơl, lơ ka` wơl: “Sền go\ ală bơyô nhơl hờ bơdìh, den khai ờ bài bơsram. Noat lik hờ bơdìh nàng nhơl. Dilah pờ wơl ơdu\ den ală oh tơrgùm bơsram chờ hờp rlau, kờ` bơsram tàm hơ\ rlau, ai bơsram tàm hìu den ua\ ngan là ờ bài bơsram. Bal mờ hơ\, mè bèp den ua\ ngan lơh sươn sre den tàng ờ git bơto oh kon khi dê. He sang te\ bè hơ\ lơm, kờ` den bơsram, ờ kờ` den ơm”.

{òn Kon Kơ Tu geh rlau 120 hìu bơnhă làng bol kòn cau Bahnar ơm kis. Phan sa gam ờ hềt tơl, ờ hềt bơkah den tàng làng bol ờ huan sền gròi tus broă bơsram sră bơh oh kòn dê. Ală nam pa do, [òn dờng Kon Tum geh ai tơlik lài gùng dà bơtàu tơnguh [òn Kon Kơ Tư gơs [òn nhơl chờ mpồl bơtìan. Kung tài bè hơ\ den tàng, A Kâm lơh ngan pờ ơdu\ bơsram mờ gàr sùm broă bơto bơtê ờ sa pria\ ai kơnòm dềt tàm [òn in, ngan là môn dà Mỹ. Broă do di mờ bơta chài bơh A Kâm dê, tài să tờm bi neh jơh bơsram cao đẳng sư phạm gah dà Mỹ.

Kơnòm dềt [òn Kon Kơ Tu kờ` ngan ơdu\ bơsram bơh A Kâm dê

Ồng A Nun, cau atbồ [òn pà git, mìng geh bơsram sră den hơ\ sồng gơtùi tam gơl rơnàng tơ nơ\ do bơh kơnòm dềt dê mờ A Kâm gam pơgồp bơnah lơh niam broă do: “Geh A Kâm bơto tai ală sau in ala mờ bơsram tàm hìu den bơsram tàm hìu A Kâm dê. A Kâm dong ală kơnòm bơsram git ală môn neh bơsram tàm ơdu\”.

Tơngai gal ngan rlau jơh tàm ơdu\ bơsram ờ sa pria\ bơh A Kâm dê tàm [òn Kon Kơ Tu geh pơgap 90 nă kơnòm bơsram bơh ơdu\ 1 tus ơdu\ 9 bơsram. Nàng geh tơl anih ai ală oh in bơsram, A Kâm ua\ ngan tă pria\ nhai he dê gam lơh Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận dà lơgar Việt Nam xã Đăk Rơ Wa nàng lơh ơnàng hìu đam gơs ơdu\ bơsram. Hơ\ sồng lơh ngan hòi jà ală cau geh nùs nhơm niam dong kờl sră ma\i, sră cih, gai cih mờ ba` kèu nàng pơn jờng ală oh bơsram sră. Mờ jơnau git wă lơh jat ală jơnau sồr dilah geh, A Kâm tu\ do gam jòi git mơya kung ờ hềt git lơh bè lơi nàng geh lơh sră ai gơnoar pơn jat tai lơh broă niam mờ he kơp kờ`.

Cau mblàng K’Duẩn