VOV4.K’ho – Tàm tiah geh gi\t nđờ rhiang rbô bơkàu Dà Làc, càr Lâm Đồng dê, tu\ dà mhual trồ mang mrềt gơmù tus, mpồl cau lòt tàm jơh ală gùng drà ờ huan geh uă tai, den geh dùl anih geh pờ wơl, ram mhu\, duh hồl, mờ bềng bơta kờn gơboh ngan. Hơ\ là drà mang Dà Làc.

Lòt jat gùng lòt tờm lòt tus tàm gùl [òn dờng Dà Làc, lòt gan rbàng niam bơne\ ngan bơh tơnau dà Xuân Hương mờ gơl gùng Nguyễn Thị Minh Khai gơklo\ gơ crà àng đèng gùng mang, mpờl tềng đap mat năc lòt nhơl dê tơn là rài kis duh hồl ngan bơh drà mang Dà Làc dê. Tàm do, ờ huan ngan sền go\ cau lòt is dùl nă. Uă ngan là bàr nă cau tàm tề tê lòt jat bal, ală mpồl cau gơ\p bơ yô bal lòt pơgăp bơh 5 tus 7 nă. Khi lòt tus drà nàng blơi phan len, blơi bơkàu ris, biăp, plai chi…halà sa ală phan sa mang, phan sa lơi kung gơlơh bơkah lơh gơkờn ngan mờ mùl go\ is ngan bơh Dà Làc dê. Bi ùr Hà Diễm My kis tàm kơnhoàl Thủ Đức, [òn dờng Hồ Chí Minh bal mờ hìu bơnhă lòt nhơl tàm dơ\ lồi poh, pà gi\t: “Pah dơ\ lòt nhơl tàm do ndrờm kờn ngan lòt drà mang, tài bơh gơ geh bơta lơi hơ\ pơnrơ is ngan bơh Dà Làc dê, he gơtùi blơi phan lời kir sơnrai tàn mờ len, ală phan mờng quèng, dềt rơhền ngan. Hơ\ sồng he kung blơi sơl biăp, bùm plai chi ală bơta nàng rê pà cau hìu bơnhă, mờ gơ\p bơyô in, biăp, bùm, plai chi, bè: Bông cải xanh, kơ rôt, mờ ală bùm tơi là ală phan tu\ lơi kung geh lơm mơya ờ kas priă ngan, mờ sền den bơkah ngan, geh uă ngan rlau pơndrờm mờ [òn dờng Hồ Chí Minh”.

Gi\t nđờ rbô nă làng bol lòt drà màng Dà Làc

Ai bi Phạm Bích Duy kis tàm kơnhoàl Bình Thạnh, [òn dờng Hồ Chí Minh, den đơs bè do: “Oh lòt tus tàm do neh 4 dơ\ do, pah dơ\ lòt tus tàm do kung gam sền go\ sơl gơ geh bơta lơi hơ\ lơh gơkờn ngan he, bè àu mpha, sơgơn tàn mờ len, sơ prồm jơng, sơ prồm tê, moc chìa khuă, pah dơ\ lòt tus tàm do bol oh sùm lòt drà mang nàng blơi. Bơdìh mờ phan lời kir sơnrai, den bol oh kung blơi sơl ală bơta phan sa bơkah, bè: uă ngan ală mư\t, dà hùc lơh bơh plai zơu hơ\ sồng ală dà păt bơh ală plai chi”.

Bulah là tiah kơh bơnơm mơya drà mang Dà Làc kung geh uă ngan năc lòt nhơl tài bơh ală phan sa bơh tiah dà lềng dê. Ală phan sa bè ka, ka ti, ka mờk tàm do geh tru\ gơm gơs ală phan sa uă ngan; khà priă kung ờ go\ kas ir mơya sa den bơkah ngan mờ tru\ gơm den ờ [ơ\ [ơl, sàng kloh ngan. Kuơmàng, phan sa lơi kung duh lơm, bơkah ngan nàng sa tàm trồ tiah mang mrềt. Bi Nguyễn Đức Tình kis tàm kơnhoàl Mê Linh, càr Vĩnh Phúc, đơs: “Drà mang Dà Làc geh uă ngan lẩu sa bơkah ngan, tàm do geh uă ngan phan sa bơh tiah đah tô, tàm gùl lơgar dê. Phan te\ geh ai bơh ală chi lơh sơnơm sa bơkah mờ krơi is ngan, biăp den bơkah ngan, ờ [ơ\ [ơl dùl e\t lơi. Trồ tiah tàm do den niam ngan nàng sa ală phan sa bè phan buh bơh Dà Làc dê kung bơkah ngan, ơlah den kung bơkah mờ geh uă ngan bơta ơlak sơl”.

Phan bơna geh uă ngan, khà priă kung di pal sơl, mờ nùs nhơm drơng broă den niam ngan là ală jơnau mờ phan bơna nhơl chờ Dà Làc gam wèt tus nàng lơh niam nùs năc lòt nhơl in. Bal mờ hơ\, broă pơlam gùng phan bơna nhơl chờ bơh kuang đơng lam bồ tiah do dê, lơh geh ală bơta niam ai ală cau kă bro dềt drơng năc lòt nhơl in kung là jơnau mờ Dà Làc gam lơh niam ngan. Bi ùr Lê Thị Hồng Nhung, là cau tờm hìu ràng tăc phan sồ 35A, gùng Nguyễn Thị Minh Khai tàm drà mang [òn dờng Dà Làc, pà gi\t: “Gơnoar atbồ tàm Dà Làc den sùm dong kờl làng bol tàm do tăc phan niam, tăc uă bơta phan, sùm lơh geh tơl ală bơta niam dong làng bol kă bro [ươn rlau. A` tăc ală bơta phan pơnrơ ngan bơh Dà Làc dê, tàm hơ\ geh: Biăp, bùm, mư\t, plai chi, cê, mờ atiso, jơh ală ndrờm là phan lơh geh is tàm tiah do dê. Bè ờs den uă ngan là năc lòt nhơl khi lòt nhơl uă tàm trồ mang, ai năc Dà Làc den lòt sùm”.

Pờ drà sùm tàm jơh ală ngai tàm poh, drà mang Dà Làc ngai sơlơ lơh gơkờn ngan năc lòt nhơl. Do ờ mìng là tiah mờ jơh tơl nă cau kờn lòt tus mờ blơi phan rê pà cau hìu bơnhă in ală phan lời kir sơnrai Dà Làc dê, sa ală phan sa bơkah tơn kềng bơnhă ồs gam hìt ram ngan tàm trồ mang, mờ gam là tiah nàng lòt nhơl, dờp rò ală bơta rềp mềl, mềr năc krơi is ngan bơh tiah kơh bơnơm Tây Nguyên dê!

Cau cih mờ yal tơngi\t- Lơ Mu K’ Yến