VOV4.K’ho- Tềng đăp mờ ală bơta tơlòng bơh gah lơh sa suơn sre lơgar Việt Nam dê đơs bal, gah lơh kơphe đơs is gam gơtìp den broă tam gơl pa, bơceh lơh là broă pal geh nàng tơnguh bơtàu.

Tàm hơ\ uă ngan là tu\ lơgar Việt Nam tus bal mờ ală hiệp định kă bro rài pa bè: Hiệp định kă bro khăt gơboh Việt Nam mờ mpồl tam klăc châu Âu (EVFTA), Hiệp định lơh broă bal tơl ală bơta mờ gơguh jăk gùt Thái Bình Dương (CPTPP); Hiệp định lơh sa bal tơl ală bơta tàm tiah do (RCEP).

Nàng gah phan kơphe tơnguh bơtàu kơl jăp di pal mờ bơta geh, bơngă, ală cau lơh kơphe tàm Tây Nguyên gam lơh ngan tam gơl pa, bơceh lơh jòi gùng dà lòt is ai kơphe lơgar Việt Nam in.

Tàm pơrjum cri bơyai tam pà broă lơh mờng chài rơndăp broă tam gơl pa, bơceh lơh gah kơphe geh mpồl lơh broă bal dunia lơgar Đức (GIZ) pơgồp bal mờ mpồl tam klăc kơphe Buôn Ma Thuột bơyai lơh tàm lồi nhai 10 pa do.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp mờ Phát triển Nông thôn ồng Nguyễn Xuân Cường còp broă lơh kơphe công nghệ cao tàm kơnhoàl Cư\ Mgar, càr Dak Lak (Ơm dơ\ bàr bơh đah kiao)

Ồng Nguyễn Tri Sáu, kuang atbồ mpồl duh broă atbồ, mờ là kuang atbồ Hợp tác xã (HTX) lơh sa suơn sre mờ kă bro Sáu Nhung tàm kơnhoàl Đăk Hà, càr Kon Tum đơs: HTX Sáu Nhung gam tam 300 lồ jăt khà hữu cơ mờ công nghệ tuh dà [ồm bè mìu, hìu krơh ìs mờ năng luợng măt tơngai. Kờ` phan lơh geh, geh làng bol ngui sa dờp, HTX neh sền gròi tam gơl pa, bơceh lơh bal jơh tàm broă lơh nàng lơh kơphe geh bơta niam uă kung bè jơnau g^t wă bơh cau ngui sa dê. Ồng Nguyễn Tri Sáu pà g^t:

-Pram càr tàm Tây Nguyên ndrờm tơrgùm tàm tòm kơphe, den tàng tam gơl pa, bơceh lơh kơphe geh bơta niam là pal geh lơh. Mùl màl tu\ do, làng bol cau lơi kung g^t bơta do.

Tài gơtùi tam gơl nùs nhơm g^t wă tàm broă lơh, hùc dà kơphe, yal mờ cau ndai in den hơ\ sồng ai phan geh lơh tăc mờ drà kă bro, hơ\ sồng geh tàm pơrlòng mờ ală gah lơh kơphe dờng bơh dunia dê.

Jăt ồng Lê Đức Huy, Phó kuang atbồ Công ty TNHH MTV kă bro kơphe mờ lơgar bơdìh 2/9 Dak Lak (Simexco Dak Lak), do dùl tàm ală mpồl kă bro kơphe geh pơnrơ ngan lơgar Việt Nam dê, lơgar Việt Nam là dùl tàm ală lơgar kă bro kơphe mờ lơgar bơdìh, tàm hơ\ uă ngan là kơphe Robusta, geh pơnrơ ngan tàm dunia dê.

                        Làng bol lơh broă sa càr Dak Lak sền gròi tus broă lơh kơphe kơl jăp

Mơya, tài uă bơta, kơphe bơh lơgar Việt Nam ờ hềt geh sền di pal mờ bơngă bal mờ bơta geh bơh kơphe dê. Bơta do lơh aniai tus mờ khà priă bơh phan kă bro do dê, kung bè kal ke nàng tơnguh rài kis bơh làng bol tam kơphe, do là broă gam uă kal ke.

Den tàng, broă lam sồr, tam gơl pa, bơceh lơh nàng tơnguh bơta kuơ là gùng dà broă lơh, mơya kung là bơta kờ` geh kis gơs bơh gah lơh kơphe lơgar Việt Nam dê.

-Kơphe lơgar Việt Nam geh uă ngan là khà geh, bơta niam den ờ hềt g^t tus, den tàng khà priă ờ hềt gơguh uă.

Broă sùm lam sồr tàm gah lơh kơphe nàng lơh bè lơi gàr niam broă gơguh bơta niam nàng dunia g^t bè bơta niam kơphe lơgar Việt Nam kung bè cau ngui sa g^t khà măt kă bro, den tàm tơngai do, tơnguh bơta pràn bơh làng bol lơh broă sa mìng geh ai làng bol g^t tus tàm dunia gam uă bơta kơphe bơkah bè lơi, bơdìh mờ broă ìs bè ờs den geh ală broă tơnhào, lơh gơguh bơta niam kơphe.

                                       Cau lơh broă lơh jăt broă ìs pơr jăt khà kơphe bơkah

Bơdìh hơ\ tai là g^t đal kơphe bè lơi là bơkah, bơh tu\ hơ\ geh broă tơnguh bơta niam kơphe in.

Ồng Nguyễn Thế Long, lơh broă tàm Viện Chính sách mờ Chiến lược tơnguh bơtàu lơh sa suơn sre [òn lơgar Việt Nam đơs là: Tam gơl pa bơceh lơh tàm ală bơta kuơ gah lơh kơphe là dùl broă lơh jo\ jòng, pal geh tơngai mùl màl mờ geh broă lơh bal, pơgồp bal bơh ală gah lơh broă gơrềng bal.

 Gơwèt mờ mpồl lơh sa kă bro pal geh lơh uă bơta bal mờ tơnguh bơta niam ai ală phan kơphe geh lơh in nàng tơnguh broă tàm pơrlòng kung bè ai tai bơta kuơ gơguh.

Gam gơwèt mờ cau tam kơphe, pal lơh jăt broă lơh kơphe kơl jăp, ngui công nghệ cao tàm mpồl lơh sa nàng tơnguh bă ù tam kơphe geh sră dờp. Bơh tu\ hơ\, hơ\ sồng di pal mờ ală broă kờ` bơh drà kă bro nền nòn ngan tu\ kơphe geh sền là gah phan tòm tus bal tàm ală hiệp định kă bro khăt gơboh rài pa. Ồng Nguyễn Thế Long đơs:

-Tàm tơngai tu\ do niam ngan he pal tus bal tàm ală khà bè tơnguh bơtàu kơphe kơl jăp. Bè he gam geh khà 4C, UT, UTZ,… tu\ tus bal tàm ală khà niam do mờ he kung di pal mờ ală khà geh ai bè SPS ha là ală jơnau hơ tơnguh bơtàu kơl jăp broă tus bal bơh ală khà do geh pơgồp bal lơh geh ală khà bơh mpồl tam klăc châu Âu (EU) neh ai.

Gơtùi go\, cau lơh kơphe tàm Tây Nguyên gam lơh ngan tam gơl pa, bơceh lơh nàng sơrlèt mờ ală kal ke, tơrlòng, geh sùm broă gơguh lơh sa, tơnguh cồng nha broă lơh, bơta niam kơphe lơgar Việt Nam.

Tu\ bơta niam geh dờp, den bơta kuơ kơphe geh gơguh, tơnguh bơta pràn tàm pơrlòng dunia, di pal mờ broă kờ` bơh broă ngui kung bè ală khà niam mờ kloh niam ờ do ờ dă phan sa ngai sơlơ geh uă bơh cau ngui sa tàm lơgar mờ tăc mờ lơgar bơdìh kung bè tơnguh tiah kis, gơdờp mờ tam gơl trồ tiah mờ gah lơh lơh kơphe gam gơtìp tu\ do.

Cau cih Hương Lý-Cau mblàng Ndong Brawl