VOV4.K’ho - 41 nam lài do la nam 1976, tu\ làng bol Hà Nội neh bal mờ làng bol gùt lơgar chờ hờp ngan bơyai lơh  ua\ ngan broa\ lơh tơng kah ngai tơng klàs càr lơgar  (10/10), den mpồl cau kuang Hà Nội neh ngềt ngơt lòt gùng mut tàm Lâm Đồng nàng mus rồ ù lơh broa\ sa. Kờ` bơh tềng hơ\,  dùl nam tơnơ\,  rlau 2 rbô na\ cau bơh càr lơgar geh lòt  mut bal mờ la cau gam kơnòm bơh ơruh pơnu lam lài khi neh sơrlèt gan ua\ ngan kal ke,  nàng lơh ù tiah chi brê gơs ù tiah pas mda mờ bơtàu tơngguh-Hơ\ la tiah lơh sa pa bơh cau Hà Nội tàm ù tiah pơrhê, di kơnhoàl Lâm Hà, càr Lâm Đồng tu\ do.

            La dùl tàm git nđờ rbô  na\ ơruh pơnu lik lòt bơh càr lơgar Hà Nội tus Lâm Đồng nàng mus rồ ù lơh sa jat broa\ lơh bơh Đảng, neh rlau 40 nam do mờ mò Nguyễn Thị Nga kis tàm [òn 3, xã Gia Lâm, kơnhoàl Lâm Hà, càr Lâm Đồng kah wơl bè ala\ ngai sơnrờp tus ù tiah ngềt ngơt cau do gam pa ngan. Hơ\ la ala\ ngai bòl glar kal ke, piang ờ tơl sào, ào ờ tơl soh, pal kong mờ rhài rmit, plờm, kòp sốt rét mờ bol Fulrô…Kal ke la bè hơ\,  mơya neh ờ lơh dil màl ala\ cau kòn bơh càr lơgar tu\ hơ\,  tàm hơ\ geh mò Nga.  Hơ\ sồng tus tu\ do,  bơta chờ hờp geh go\ loh ngan tàm rài kis bơh làng bol tàm ù tiah nđiơm gơs pơrhê do neh pas gơs mờ chờ hờp ngan. Mò Nguyễn Thị Nga yal:

            Đơs bè lơh broa\ sa tiah pa tàm do den  cau lơi pa mut tàm do geh bồ tơngoh lơh sa, lơh ngan lơh broa\ sa den mùl màl mờ đơs rài kis geh ngap lơngai ngan. Ù tiah, trồ tiah tàm do gơ den niam rlau mờ hờ đah tô dà lơgar mờ bơtàu tơngguh lơh sa kung niam rlau, gơ lơh sa geh jơng kah jơng ka`, a` đơs ngan la bè hơ\. Bè hìu nha\ đah mè  a`  mut tàm do tus 8 na\ oh mi, ala\ kồ` hala ala\ mơi cau lơi mut tàm do kung neh geh rài kis niam, oh kòn geh lòt bơsram tus gùng tus dà. Mo tơn mờ hìu nha\ a` do,  den a` go\ gơ lơh la neh di gơ bloh, rài kis neh niam rlau. Pơndrờm mờ ala\ tiah ndai den he ờ gơtùi pơr drờm mờ tiah do ờ.

            Rlau 41 nam bơt bơtàu tiah lơh sa pa, 30 nam crơng gơs mờ bơtàu tơngguh, kơnhoàl Lâm Hà tu\ do neh lơh geh he in ala\ cơnđoà  jơng mờ tềng ơm ntàu kơljap mờ neh gơ gơs la tiah lơh sa tờm ngan bơh càr Lâm Đồng. Bơdĩh mờ 3 bơta chi tam tờm la kơphe, ce mờ nha ròng tu, biap-bơkàu jat broa\ lơh sa suơn sre kong nghê cao kung neh geh pờ ơnàng ba\ ù mờ bơtàu tơngguh, tơngguh geh kờp bal tơl lồ ù lơh sa suơn sre geh tus rlau 200 tơlak pria\ dùl nam. Dilah nam 2007, geh kờp bal tơl na\ cau bơh kơnhoàl Lâm Hà mìng geh 10 tơlak pria\ den tus tu\ do neh geh pơgap di 50 tơlak pria\ dùl nam  dùl na\ cau. Gùt kơnhoàl mìng gam  1,5% hìu nha\ rbah, ala\ broa\ lơh sền kuơ mpồl bơtìan geh mut lơh niam, bơta sền gàr ngap lơngai chính trị mờ ờ do ờ da\ mpồl bơtìan sùm geh gàr kơ\.

            Jat ồng Nguyễn Văn Hùng kis tàm [òn gùng drà Đông Anh 2, thị trấn Nam Ban, kơnhoàl Lâm Hà geh cồng nha do la jơh dùl tu\ tơngai sơrlèt gan kal ke bơh ua\ ngan  cau kuang, mờ làng bol tàm tiah lơh sa pa do. Tàm hơ\ geh bơta tam klac, đềt mềr bal bơh ala\ cau kòn càr lơgar mờ mpồl bơtìan ala\ kòn cau Tây Nguyên. Do la bơta ai go\ ngan nền nòn geh đơs tờm ala\ lơh ngan broa\ lơh di pal bơh Dà lơgar tàm broa\ ai làng bol  tus lòt lơh sa tiah pa pơrhê bazan do. Ồng Nguyễn Văn Hùng đơs tờm:

            Bè broa\ lơh bơh Đảng mờ Dà lơgar geh ai làng bol tus lòt lơh broa\  lơh sa tiah pa tàm Lâm  Hà  do a` go\ la gơ di pal ngan.  Làng bol mut tàm do geh pơnỳơ sa\ ngan mờ chờ hờp ngan, gơ lơh bè ala\ hìu nha\ drờm geh pria\ niam mờ kơ\ ngan. Hơ\ la cồng nha mờ làng bol geh pin dờ` tàm ala\ gùng dà broa\ lơh bơh Đảng neh ơm kơljap tàm ù tiah Lâm Hà do nàng tus lơh broa\ sa mờ bơtàu tơngguh lơh sa. Bơh cau Hà Nội mờ cau Lâm Đồng den slơ tam klac rlau, dong bal tàm bơta tam gơl chi tam, bơta chài ròng phan mờ bơtàu tơngguh broa\ lơh.

            Jat mờ mò Nguyễn Thị Mão, Phó Bí thư  mpồl tus lơh sa tiah pa Hà Nội tàm Lâm Đồng tàm ala\ nam 1976-1978 den đơs la,  tiah lơh sa pa Hà Nội tàm ù tiah Lâm Đồng tu\ do neh  gơs gơs la ù tiah bềng bơta pràn, pas gơs mờ bơtàu tơngguh. Gơ bè dùl càr lơgar tàm tiah kơh bơnơm tài geh ala\ mat sơnđan: Ba Đình,  Đống Đa, Từ Liêm, Đông Thanh, Gia Lâm, Hoàn Kiếm… neh geh sơnđan mat bơh ala\ [òn, xã. Mo tơn mat sơnđan Lâm Hà kung la bơta pơ gòp đềt mềr ngan bơh Lâm Đồng mờ Hà Nội tàm tiah kơh bơnơm pơrhê do. Mò Nguyễn Thị Mão đơs:

            Tơnơ\ 40 nam tus wơl, den a` go\  gơ lơh krơi is ngan tài kơnhoàl Lâm Hà bơtàu tơnguh mhar ngan mờ gơ kung cèng geh ai go\ bơh càr lơgar Hàn Nội bơh tềng chi ce tus hìu ơm, tus mờ kòn bơnus. Pal đơs ngan la, a` go\ sền ngềr ngan  ala\ cau ơm wơl tàm do neh lơh geh bơt bơtàu tiah lơh sa pa. Ala\ ồng, ala\ mò, ala\ oh mi mờ ala\ cau kuang atbồ neh jơh nus ngan nàng bơt bơtàu [òn  pa bơh Hà Nội dê di pal mờ bơta dờng bơh càr lơgar Hà Nội tàm Lâm Đồng- dùl ù tiah lài do mìng la brê bơnơm lơm tu\ do hìu đam bè gơ tam nđir, niam  drờm bè Hà Nội.

            Bulah bè hơ\, jat ồng Nguyễn Đức Tài, Chủ tịch UBND kơnhoàl Lâm Hà, Lâm Đồng, bơta pràn mờ bơnga\ bơh kơhoàl gam ua\ ngan, dilah pơnjat tai geh ala\ broa\ lơh di pal tàm bơyai lơh sa, chồl guh bơta kuơ he dê den kơnhoàl Lâm Hà gam bơtàu tơnguh pas  pràn rlau. Tu\ do,  [òn lơgar tam nhap nhar lơh pràn broa\ rơndap, bơt bơtàu lơh gơs phan bơna, tơngguh  gơ hòi ala\ khà  bơcri,  geh dong lài tàm gah lơh sa kông nghiệp, ka\ bro mờ broa\ drơng ơla nàng chòl guh kơnhoàl Lâm Hà bơtàu tơngguh jat broa\ lơh kơljap:

            Ngan la bơta pràn, bơta pràn bơh Lâm Hà la ua\ ngan, mơya tu\ do gam ờ hềt tơnhàu jơh geh bơta pràn mờ bơta geh hơ\. Tàm tơngai tus,  bol a` geh lơh ngan atbồ,  đơng pơlam mut lơh ala\ broa\ lơh lơh sa kuơ màng bơh tàm rơndap broa\ tus phan bơna mpồl bơtìan, kờp bal jơh broa\ lơh geh bơta ha pah, gơ hòi bơcri,  hòi jà ala\ mpồl lơh sa ka\ bro, mpồl bal, cau dùl na\ sa\, geh tơl pràn bơcri geh gơ rềng tus dà lơgar, mpồl lơh sa ka\ bro mờ làng bol tàm do kơljap, geh bè hơ\ kơnhoàl Lâm Hà hơ\ sồng geh bơta pràn bơtàu tơngguh niam rlau.

            Di tơng kah 72 nam ngai sơntờm dà lơgar, 63 nam ngai tơng klàs càr lơgar (10/10/1954-10/10/2017), ala\ cau kòn Hà Nội tàm ù tiah pơrhê Lâm Hà-Lâm Đồng gam bơyai lơh ua\ ngan broa\ lơh ngan ngồn. Bơh hơ\,  nàng geh bơto bơtê oh kòn kòn sau sùm cih kah tus  bơta niam, bơta git jơnau mờ bơta git kah ala\  rnàng cau lòt lài nàng geh lơh ngan  bơt bơtàu [òn lơgar pa do slơ ngai slơ pas niam.         

                                  Quang Sáng cih, K’ Brọp mblàng