VOV4.K’ho – Tài aniai bơh trồ tiah ờ niam, dà su\t lơ we lơh geh tàm càr Gia Lai nam do gơmù uă ngan pơndrờm mờ uă nam lài. Bulah khà priă blơi dà su\t lơ we pơgăp bơh 46 tus 50 rbô đong dùl ki\, jơnhoa ngan rlau jơh bơh lài tus tu\ do, mơya kàl ròng lơ we nam 2014- 2015 ngan ngồn là kàl ròng muăt jrùm ngan bơh cau ròng lơ we dê tàm càr do.

Ồng Nguyễn Văn Minh ơm tàm sơnah [òn Thống Nhất, [òn dờng Pleiku, pà gi\t, mờr jơh kàl tơnhàu, mơya 500 mpồl lơ we bơh ồng dê rơ\p pa ai geh rlau jơ\t tấn dà su\t lơm, dùl e\t ngan rlau jơh tàm pơgăp 4 nam rềp ndo. Jăt ồng Minh yal, nam 2014, jơnau mhual bơryuh gơbàn di tàm tơngai kơphê lì bơkàu lơh rlau 30% khà lơ we bơh hìu bơnhă ồng dê gơtìp chơ\t jơh. Jơh mpồl lơ we mờ bơta pràn bơh lơ we dê ndrờm gơmù uă ngan, den tàng mu\t tàm kàl bơkàu kau su, dà su\t lơ we lơh geh kung gơmù jăt mờ hơ\ bal sơl. Bulah khà priă gam ơm tàm khà jơnhoa ngan bơh lài tus tu\ do, mơya lồi kàl hìu bơnhă ồng hơ\ sồng ai wơl tơl priă bơcri. Ồng Minh đơs bè do: “Kơnờm khà priă gơguh tai dùl e\t, ai priă lơh geh bơtơl wơl priă neh tă den kung đơs sơl là ờ hoàc hươr. Mhual bơryuh gơbàn di tàm dơ\ bơkàu lì (bơkàu kơphê), lơ we jồp dà bơkàu rê den gơtìp gơprồ ndul mờ tơnơ\ hơ\ gơbàn chơ\t, ờ bơtàu tơnguh geh mpồl lơ we. Mu\t tàm kàl tờm ờ geh cau nàng ai dà su\t lơ we. Tơl khà nàng ai dà su\t bơh lơ we dê là dùl thùng pal geh bơh 8 tus 9 cờn. Nam do mìng geh 4 halà 5 cờn, 6 cờn là neh uă rao. Broă ròng lơ we geh bơta aniai uă ngan. Tài bơh gơ là kơnờm jơh tàm phan geh is bè: trồ tiah, ù tiah, nhơ\t chi che…Kal ke bè lơi den he kung sền gàr mpồl lơ we nàng tus nam tơnơ\ gơ bơtàu tơnguh”.

Bơtuah bơtoài rlau pơndrờm mờ ồng Minh, tu\ do, 400 mpồl lơ we bơh ồng Vũ Ngọc Lãng dê tàm ntum Bờ Ngoong, kơnhoàl Cư\ Sê, neh ai geh 15 tấn dà su\t, mơya dà su\t lơh geh do kung gam dùl e\t rlau uă ngan pơndrờm mờ ală nam lài. Ồng Lãng pà gi\t, aniai bơh mhual bơryuh tàm lồi nam lài neh lơh ală thùng lơ we bơh ồng dê bơh 8 cờn gơmù uă ngan mìng gam 3 cờn lơm. Mơya, tơnơ\ tơn tu\ kàl bơkàu kơphê, ồng ntrờn mpồl lơ we bơh ồng dê tus tàm ală tiah geh bơkàu kau su uă, den tàng neh lơh geh đau tai dùl e\t dà su\t lơ we. Mờ dà su\t lơh geh tu\ do, ồng Lãng lơh geh mờr 700 tơlak priă, kờp jơh priă tă ròng, priă cồng gam wơl mờr 400 tơlak, dùl e\t rlau pơndrờm mờ nam lài. Ồng Lãng pà gi\t tai, bal mờ bơta gơmù uă ngan priă cồng, broă ròng siam sền gàr bơtơl pràn ai mpồl lơ we in sơlơ ngai sơlơ kal ke rlau. Ồng Lãng, đơs: “Lòt tus ală tiah pa nàng bơtàu tơnguh wơl mpồl lơ we, [òn lơgar ờ gi\t, khi tồn lah lơ we lơh aniai den tàng khi pal lơh aniai lơ we. Kàl kơphê, 400 mpồl lơ we den lơh geh 4 tấn dà su\t, bè ală nam den lơh geh 8 tấn. Priă tă pơndiang jơnhoa ngan, bơcri wơl tai ai lơ we in sa bòk bơkàu kung jơnhoa sơl, priă cồng mìng geh 50% lơm”.

Mpồl lơ we bơh hìu bơnhă ồng Lãng dê

Ồng Đặng Quốc Hưng kuang atbồ Mpồl lơh sa kă bro bal Lơ we Dà lơgar, tàm càr Gia Lai pà gi\t, tu\ do, tàm ù tiah càr Gia Lai geh pơgăp 16 rbô mpồl lơ we, pah nam lơh geh mờr 10 rbô tấn dà su\t lơ we nàng tăc mờ lơgar ndai. Mìng is tàm nam do, jơnau mhual bơryuh, mpồl lơ we gơmù gơ jăt bal dà su\t lơ we lơh geh kung gơmù sơl mìng gam pơgăp 7 rbô tấn lơm. Jăt ồng Hưng yal, nàng ròng niam wơl lơ we bơh he dê, rcang tus kàl ròng ai dà su\t lơ we nam tơnơ\, cau ròng kờ` pal geh ală broă lơh dipal nàng ròng siam sền gàr bơtơl pràn ai mpồl lơ we in. Ồng Đặng Quốc Hưng kuang atbồ Mpồl lơh sa kă bro bal Lơ we Dà lơgar tàm càr Gia Lai, yal lài: “Kờ` bơtàu tơnguh geh mpồl lơ we pràn, tàm ală nam tus, khi (hơ\ là cau ròng lơh we) kờ` pal geh ală broă lơh dipal. Jơh tơnhàu tàm càr Gia Lai, den khi ntrờn tus ală tiah ndai, tus nhai 9, nhai 10 wơl rê wơl ròng siam sền gàr bơtơl pràn mpồl lơ we den gơ geh cèng wơl cồng nha lơh sa. 5 rbô tus 7 rbô mpồl lơ we lòt bal mờ gơ\p tam pà anih, ơm rềp bal den cồng nha ngan bè bơta ngăp lơngai, tàm broă atbồ sền gàr mpồl lơ we. Ală cau geh mờng chài geh jòi geh ală anih jồp dà bơkàu niam ngan rlau jơh. Ală nam tus, bol a` kung gam bơcri sơl ai ală hìu ròng lơ we in. Bol a` geh lam lơh broă mờ ală tiah nàng khi geh ală tiah ròng lơ we niam ngan rlau jơh”.

Broă dà su\t lơ we lơh geh ờ uă, lơh tus priă cồng bơh cau ròng lơ we dê tàm càr Gia Lai gơmù uă ngan pơndrờm mờ ală nam. Bulah bè hơ\, tàm pe nam rềp ndo, khà priă dà su\t lơ we sùm ơm tàm khà jơnhoa rlau 30 rbô đong dùl ki\ là tềl tơngo\ niam ngan ai bơta bơtàu tơnguh bơh mpồl lơ we dê tàm ù tiah càr Gia Lai.

                                                                        Cau mblàng Lơ Mu K’ Yến