VOV4.K’ho - Pa do, càr Gia Lai sùm gơlik geh ua\ dơ\ khih phan sa bal, geh lơh git nđờ rhiang na\ cau pal mut tàm hìu  sơnơm. Sền go\ ngan la, ala\ dơ\ gơbàn khih phan sa drờm gơlik geh tàm  tiah làng bol kòn cau mờ bơta gơbàn la bơh di sa poac ala\ phan neh gơbàn kòp hala bơh tru\ gơm, prap phan sa ờ di pơlam. Jơnau “Đơs lài bè bơta khih phan sa bal tàm Gia Lai”.

            Tơnơ\ dùl poh gơbàn khih phan sa tàm dơ\ jun bau tàm [òn, bi H’Lel cau Bahnar kis tàm [òn Blơng, ntum Trang, kơnhoàl Đak Đoa, càr Gia Lai yal wơl: Hìu nha\ ồng H’Lưng lơh poac 4 nơm sur, tam pà gơs 2 bơnah, dùl bơnah buh, dùl bơna tru\ mờ ala\ bơta biap, plai đo. Ai ntìng sur den ngui nàng tru\ iap mờ tờm prìt. Jơh ala\ phan sa geh tru\ bơh drim ngai lài, ngui tus jơh ngai tơnơ\. Tus bal `ô sa mìng tàm 2 ngai, bi H’Lel bal mờ 2 na\ kòn mờ 4 na\ sau pal mut tàm hìu sơnơm tài bơh gơbàn jê ndul, gơ jroh è, gơlik ha\. Bi H’Lel đơs:“Tru\ phan sa dùl dơ\, lồ prap đang gak. Bung den lời hờ bơdĩh, ờ tru\ wơl. Sùm sa bơh drim tus gùl ngai, ờ gơbàn bơta lơi. Bùi mho sa bung den go\ gơ lơh sràt, rê hờ hìu la gơbàn jơh. Cau lơi kung cèng rê nàng geh sa tus ala\ sau, ala\ oh, ntum Hnol, ntum Kon Chiêng kung gơbàn, ntum Kdăng gơbàn sơl, ntum Glar kung gơbàn sơl”.

            Dơ\ jun bau do geh tus 400 na\ cau lòt jun bau, den geh tus 135 na\ cau dờng mờ kơnòm dềt pal mut tàm hìu sơnơm bơh gơbàn khih phan sa. Mò đỗ Thị Chiên jat jơng atbồ hìu sơnơm ntum Trang ai git, ala\ cau gơbàn khih drờm la ala\ cau tus lòt jun bau mang ngai tơnơ\, tơnơ\ geh sa ala\ phan sa geh ai go\ neh ờ tơl kloh tai. Tơnơ\ gơbàn, anih lơh broa\ geh gơnoar neh tus sền, geh ai git bơh tài la bơh broa\ gơm, broa\ sền gàr phan sa ờ niam. Mò Đỗ Thị Chiên  jat jơng atbồ hìu sơnơm ntum Trang, đơs:“ Cau geh tru\ gơm phan sa tềng bơr nàng ù, ờ gàr tơl kloh. Ala\ phan sa bè sup,  tru\ jat bơhìan khi dê, geh tru\ bal mờ plai prìt, tờm prìt, hơ\ sồng ala\ nha bơh cau dê den geh lơh buơn ngan gơbàn lơh phan sa gơbàn mbih. Broa\ prap dơp cau dê ờ hêề niam, khi den lời sùm bè hơ\, ờ hềt geh tùh mriềt hala phan lơi nàng kìng, dơp nàng gơ kloh. Kơnòm dềt den geh ờ ua\ cau mè geh co\ phan sa bơh dùl nha lơi hơ\, nha prìt siam kòn sa”.

Ala\ cau gơbàn khih phan sa tàm Gia Lai

            Jat anih atbồ gah lơh sơnơm kơnhoàl Đak Đoa, tàm ala\ nam  rềp do, sùm gơlik geh 3 dơ\ gơbàn khih phan sa bal. Anih do neh sùm bơyai lơh  bơto pơlam tus ala\ cau kuang lơh sa tàm [òn lơgar  bè broa\ gàr niam tơl kloh ờ do ờ da\ phan sa, sồr cau kuang lơh sơnơm ntum pal sền gròi broa\ gơm tru\ phan sa ala\ dơ\ jun bau, chơt jê, tơng kah tus làng bol broa\  bơceh lơh, gàr niam phan sa tơl kloh. Bulah bè hơ\, làng bol kòn cau gam mờng tru\ gơm phan sa jat bơhìan, ờ tơl kloh, den tàng sùm gam gơlik geh ala\ dơ\ khih phan sa bal. Ồng Đỗ Chí Dũng kuang jat jơng atbồ gah lơh sơnơm kơnhoàl Đak Đoa đơs:“Bơta gơbàn bal bơh dơ\ khih phan sa hơ\ la gơlik bal, ua\ ngan  la tàm làng bol kòn cau tài bơh broa\ lơh jun bau hala ala\ dơ\ `ô sa dờng ndai. Tơnơ\ ala\ dơ\ gơbàn khih phan sa, bol a` geh go\,  khi bơyai lơh tru\ sa, broa\ sền gàr tơl kloh tàm ala\ phan sa ờ hềt niam. Geh ala\ phan sa lời neh ngềt jo\ ngan, ngan la ala\ phan sa geh ai go\ gơbàn mbih. Den tàng lời gơlik geh ala\ broa\  khih phan sa lơh  gơbàn aniai ngan”.

            Lài hơ\ 2, 3 ngai, dùl dơ\ gơbàn khih phan sa bal kung neh gơlik geh tàm [òn Uar, ntum Cư\ Drang, kơnhoàl Krông Pa. Hìu nha\ ồng Ksor Sơri kòn cau Jarai bơyai lơh jun bau, lơh poac kơnrồ neh gơbàn kòp jê ndul rlau gùl  nhai nàng geh poac yờ sa nac. Lồi dut  la geh 103 na\ cau tàm 110 na\ cau tus jun bau neh gơbàn khih phan sa, neh pal mut tàm hìu sơnơm sơm kòp.

            Jat Kuang atbồ anih ờ do ờ da\ phan sa càr Gia Lai, bơh bồ sơnam tus tu\ do,  tàm Gia Lai neh gơlik geh 4 dơ\ khih phan sa bal lơh 1 na\ cau chơt mờ rlau 300 na\ cau ndai gơbàn aniai. Gơbàn geh bơta do ua\ ngan la  bơh sa poac phan ròng neh gơbàn kòp hala bơh gơm tru\, prap phan sa ờ di pal. Nàng pleh broa\ do sùm gơbàn, ồng Nguyễn Văn Đang atbồ anih ờ do ờ da\ phan sa càr Gia Lai geh đơs lài:“Anih ờ do ờ da\ phan sa càr Gia Lai neh geh sra\ nggal geh đơs lài tus mờ làng bol tàm càr la ba`  ngui ala\ poac sur, kơnrồ, rpu, iar, ơda neh gơbàn kòp hala neh chơt nàng tru\ gơm phan sa. Dơ\ 2 tai la ba` ngui phan sa neh tru\ gơm  hala phan sa geh tru\ gơm mờ lời jo\ tơngai ir ờ prap gàr di pal. A` geh đơs mờ làng bol tu\ ngui phan sa, phan sa pal geh git ngan ngồn mờ geh tru\ gơm jat geh cih, lơh bè lơi nàng kơryan bơta gơbàn khih phan sa gơlik geh”.

                                    Cau cih mờ yal tơnggit K’ Brọp