VOV4.K’ho – Tài aniai nisơna bơh trồ tiah dê, pa ơm tàm tơngai tàm gùl nhai 9, uă ngan sươn kơphê tàm càr Gia Lai neh dum, gờn rlau dùl nhai pơndrờm mờ ală nam, gơ jat bal cồng nha lơh geh mờ bơta niam gar kơphê kung gơtìp gơmù sơl. Cau tam kơphê tàm càr gam kơlôi rcang ngan ngòt ờ geh tơnhàu tàm kàl kơphê 2015- 2016.

Ala tài ơn phơng dơ\ 4 nàng tờm kơphê geh tai phan tơl pràn phan bơkah dong gar dờng mờ bơ`à lài mờ tu\ tơnhàu, den tơngai do, mò Nguyễn Thị Lan ơm tàm [òn 1, ntum Nghĩa Hưng, kơnhoàl Cư\ Pah, càr Gia Lai den gam ờ ru ngan bal mờ cau tàm hìu bơnhă pik kơphê gam dum jơh uă ngan tàm sươn. Jat mò Lan yal, jơnau lơh kơphê dum gờn là tài bơh kàl mìu tus jơla, ờ huan geh mìu, ơn phơng lơyaì gơ lề, ờ thàn ai phan tơl pràn phan bơka tờm kơphê in. Mò kơlôi rcang ngòt là kơphê lơh geh bơh hìu bơnhă mò dê digơlan gơmù uă ngan. Mò đơs: “Kơphê kờn uă ngan dà. Jat bè lài, nam do gam tàm tơngai mìu ji\t mìu jir sùm. Bè hơ\ mờ tu\ do neh jơh mìu, uă hìu làng bol ờ hèt thàn ơn phơng dơ\ 4. Mìu dùl e\t ir, tơngai duh uă ngan, den tàng kơphê ờ niam. Kơphê plai dềt là bơta dơ\ dùl, dơ\ bàr tai là kơphê dum gờn. Ngan là he pal ơn phơng tơl hơ\ sồng gơtùi, den gar kơphê dờng ndrờm bal rlau, bol a` kăp sền go\ gar kơphê dềt ngan”.

Tơnhàu kơphê gờn, ồng Bùi Văn Bẩy, ơm tàm [òn Ia Lâm, [òn drà Ialy, kơnhoàl Cư\ Pah muăt jrùm uă ngan tài nam do mờr nggùl plai kơphê tàm sươn mìng geh dùl gar lơm. Bal mờ hơ\ là khà priă kơphê ris bồ kàl ờ kas ngan, ồng Bẩy đơs ngan là nam do hìu bơnhă ồng ờ geh cồng nha bơh broă lơh kơphê. Ồng đơs: “Pơndrờm mờ nam lài, den nam do ờ geh priă lơh. Pa mu\t tàm bồ kàl, khà priă 4.100 đong dùl ki\ kơphê ris, den neh tăc jơh geh tơl priă nàng tơm priă phơng sih. Gar kơphê nam do 50% là gar dềt, mờ mìng geh dùl gar lơm den tàng kơphê lơh geh là gơmù uă ngan”.

Jat Anih yal tơngi\t lài trồ tiah dà ia tiah Tây Nguyên dê yal, nam do, tàm Gia Lai, kàl mìu tus jơla rlau pơndrờm mờ ală nam bơh 7 tus 10 ngai; dà mìu tàm uă kơnhoàl mìng geh bơh 60 tus 70% pơndrờm bal dùl tu\ mờ ală nam lài.

Dà mìu ờ huan geh uă, geh bal tơngai tàm uă ngai, lơh sươn kơphê tàm jơh gùt càr Gia Lai dum gờn rlau mờ ală nam lài rlau 1 nhai, tàm tu\ uă ngan cau lơh kơphê ờ hềt thàn halà pa jơh ơn phơng dơ\ 4 kơphê in. Jơnau kơphê dum gờn, plai kơphê dềt, ờ bơ`à mờ khà plai geh 2 gar kơphê gơmù uă rlau pơndrờm mờ ală nam. Nàng tơrmù [à hoàc hươr, ồng Mai Minh Tuấn kuang atbồ Cơldu\ lơh broă bơta chài măy mok di Anih tờm dong kờl bơto pơlam broă lơh sa sươn sre càr Gia Lai yal lài cau lơh broă sa in là pơn jat tai ơn phơng dơ\ 4 bè ờs mờng, geh tu\ là pal tuh dà kơphê in, nàng tơnguh bơta kơ` jơ\ ală plai ờ hềt dum mờ lơh tơn jo\ tơngai ơn prăp bơta niam, tơnguh cồng nha lơh geh mờ bơta niam bơkah plai kơphê. Ồng Mai Minh Tuấn pà gi\t: “Sền go\ plai dum, bol he ờ go\ ơn tai phơng, ơm kơ\p tus tơngai jơh dùl sươn kơphê dum là ờ di. Bơnah lơi plai gam lir den bol he pơn jat tai ơn phơng dơ\ 4. Tài bơh, bơta pal jat là tu\ geh uă phơng đạm, geh lơh tơn jo\ rlau tai bơta dum. Bàr pe tiah làng bol tơryang po\ ù, ơn phơng, geh tu\ là sền go\ tơngai là tuh dà dùl e\t nàng lơh phơng in lề, den bơta niam tờm chi đơs bal là kung gam niam sơl”.

Cau cih mờ yal tơngi\t- Lơ Mu K’ Yến