VOV4.K’ho - Tàm ala\ ngai do, tàm tu\ cau lơh broa\ tàm ala\ gah lơh broa\ neh lik lơh broa\ dùl nam pa, den geh ua\ ngan cau lơh broa\ tàm ala\ sươn kau su tàm càr Gia Lai cih sra\ dan ơm lơh broa\ tài pria\ nhai ờ tơl ngui tàm rài kis.

Poh lơh broă sơn rờp tơ nơ\ sa tềp Ất Mùi, ồng A Mrưnh deh nam 1963, bal mờ ồng Ngleng mờ ồng A Nơng tàm [òn Breng, ntum Ia Pêt, kơnhòal Đak Đoa tus anih suơn dờng tam kau su Hòa Bình di mpồl lơh sa kă bro kau su Mang Yang neh tong sră ơm ờ lơh broă. Ồng A Mrưnh pà git, tàm 10 nam ồng lơh broă tàm do, ờ hềt tu\ lơi priă nhai gơmù sùm tus khà lơyah ngan rlau jơh bè tu\ do, ờ hềt tus 2 tơlak tàm 1 nhai. Khà priă nhai ờ tơl nàng drơng broă ngui sa tàm hìu nhă, ồng pal ơm ờ lơh broă, ơm tàm hìu tà` sơ\ nàng tac. Ồng đơs:“ Nam 2014 priă `hai lơyah ir, kờp bal là 2 tơlak tàm 1 nhai. Bồ nam 2015, priă `hai mìng gam 1 tơlak 500 rbô, kal ke ngan. ờ mìng blơi phe sa, blơi xăng, mờ gam blơi sơnơm, ka, dà màn, ờ tơl priă jền nàng kơ lôi rơcang. Tu\ do, a` dăn ơm lơh broă, ơm tàm hìu tà` sơ\. Tơl nơm sơ\ tac geh 200 rbô, pah nhai kung tac geh 4 tơlak priă.”

Lơh broă tàm suơn dờng tam kau su Hòa Bình neh 20 nam, mờ mìng rơp 45 sơnam, bi ùr Trần Thị Hoan ơm tàm [òn Tân Tiến, ntum Trang, kơnhòal Đak Đoa kung pa lơh sră nàng dăn jơh sơnam lơh broă gờ`. Bi ùr Hoan pà git, 2 nă ùr bơklau bi ùr kung lơh broă tàm anih suơn dờng tam kau Hòa Bình. Tơngai kau su tac geh yòm, ùr bơklau bi ùr tơl nă geh pà priă jờng sa tềp tus 32 tơlak, ală nam ờs den kung pơgap 10 tơlak priă. Mơya sa tềp Ất Mùi pa do, tơl nă mìng geh pà priă jờng 1 tơlak 500 rbô. Bal mờ hơ\, priă nhai ùr bơklau bi ùr dê tu\ do kung lơyah ir, ờ tơl nàng ròng kòn bơsram sơl. Bi ùr Hoan dan ơm jơh sơnam lơh broă gơ`, rê tam kơphe nàng bơtàu tơnguh lơh sa hìu nhă. Bi ùr Hoan đơs:“ Nam pa do, priă nhai lơyah ngan rlau jơh là 1 tơlak gùl, do là khà lơyah ngan rlau jơh, ală nam ndai, geh tu\ priă nhai geh bơh 7 tus 8 tơlak. Lài do, he geh suơn mìr, he ơpah cau lơh broă. Pơn yơu priă nhai geh 5 tơlak den he tă 2 tơlak nàng ơpah cau lơh broă. Tơl nhai kung pal tă bơh 8 tus 10 tơlak priă nàng ròng 3 nă kòn lòt bơsram. nđờ nam lài, priă nhai jơnhua den tơl nàng ngui sa, ai priă nhai tu\ do den ờ tơl.”

Ồng Hoàng Trung Hưng kuang atbồ mpồl geh jơng bơh mpồl lơh sa kă bro kau su Mang Yang pà git, nam 2014 là nam kal ke ngan rlau jơh tàm rlau 30 nam, kờp bơh tu\ crơng gơs mpồl lơh sa kă bro. khà cau dan ơm ờ lơh broă uă ngan, gơguh tus 699 nă, ndrờm 27% khà cau lơh broă bơh mpồl lơh sa kă bro dê, mờ khà cau dăn ơm ờ lơh broă kung gam pơnjat tai gơguh uă. Jat ồng Hưng, bulah neh ai lài tus khà uă ngan rlau jơh nàng tơm priă nhai cau lơh broă in, mơya tài khà priă kau su gơmù ir, den tàng priă nhai kung pal gơmù jat sơl. Broă cau lơh broă dan ơm lơh broă 1 ròt là bơta geh ngan mờ mpồl lơh sa kă bro pal dờp, mờ geh lơh ngan nàng sac rơ wah bơ tơl, bal mờ broă tàm pơdar kuang bàng lơh broă, kờ` gàr niam rơndap broă lơh sa tàm tơngai tus. Ồng pà git: “ Dilah cau lơh broă kờ` ơm lơh broă, den he pal lơh jat adat boh lam là ai khi ơm ờ lơh broă. Ală cau ơm lơh broă, ndrờm bè geh broă lơh sa ndai tàm hìu nhă. Nam 2015, mpồl lơh sa kă bro geh tam pa rlau 800 lồ, bol a` geh rơ wah tai cau lơh broă, rơndap ai cau lơh broă gam là cau còr bơ sơt kau su nàng sơngka sền gàr, sền gròi tơngai pa tam. Den tàng pơn drờm cau lơh broă mpồl lơh sa kă bro dê gam tơl.”

Ờ mìng tàm mpồl lơh sa kă bro kau su Mang Yang càr Gia Lai, bơta priă nhai sùm gơmù gơlik geh tàm jơh ală mpồl lơh sa kă bro kau su ndai tàm Tây Nguyên, gơ jat bal mờ hơ\ là bơta dăn ơm ờ lơh broă gơlik geh 1 ròt. Tàm tu\ ală mpồl lơh sa kă bro kau su dà lơgar, kơnòm geh bă ù dờng kau su tơnhàu, kung gam gơtùi tam pà ring ală bơnah priă, gàr tơl priă nhai cau lơh broă in, den ală mpồl lơh sa kă bro is, pa tam kau su tàm bă ù brê bơh nam 2008 tus tu\ do gơtìp uă ngan kal ke. Bơta mpồl lơh sa kă bro dồs priă nhai, ờ geh priă bơcri nàng sơngka sền gàr suơn chi gơlik geh uă ngan, tơlik jơnau lùp dờng tus mờ tơngai tơ nơ\ do bơh gah do dê.

                                                           }au mblàng K’ Duẩn.