VOV4.K’ho – Tơnơ\ 5 nam mu\t lơh Kơrnoat Pơrjum dờng cau ala mat Mpồl Đảng càr dơ\ 14, tơngai lơh broă bơh nam 2010- 2015, Gia Lai neh geh ală broă lơh bơtàu tơnguh uă ngan tàm broă lơh sa- mpồl bơtiàn. Mơya, kung gam geh uă bơta lòng neh mờ gam geh mờ càr tàm tu\ tơngai pa. Mờ gùng dà broă lơh sền tơn tàm bơta ờ hềt niam, ờ hềt pràn jak, Mpồl Đảng càr Gia Lai gam kơlôi sơnơng ngan jòi ală gùng dà broă lơh nàng bơtàu tơnguh.
Ơ ồng, dan ồng yal dùl e\t bè bàr pe cồng nha pơnrơ ngan mờ Mpồl Đảng càr Gia Lai neh đơng lam mờ lơh geh tơnơ\ 5 nam mu\t lơh Kơrnoat Pơrjum dờng cau ala mat Mpồl Đảng càr dơ\ 14, tơngai lơh broă bơh nam 2010- 2015?
Ồng Hà Sơn Nhin kuang atbồ đơng lam Đảng càr Gia Lai: “Mpồl Đảng, ling klàng mờ làng bol ală kòn cau càr Gia Lai bal mờ nùs nhơm lơh ngan jơh nùs mu\t lơh ală jơnau kờn bơh Kơrnoat Pơrjum dờng dơ\ 14 dê neh lơh geh uă cồng nha kuơmàng ngan. Gơguh tai lơh sa bơh càr dê ơm sùm tàm khà jơnhoa, kờp bal pah nam gơguh 12,81% mờ kơ\ kơl jăp ngan, tam gơl rơndăp tăp sèng lơh sa di gùng, dipal mờ bơta geh ngan. Broă lơh sa nam 2015 gơguh tus 2,54 dơ\ pơndrờm mờ nam 2010, GDP kờp bal dùl nă cau geh 39 tơlak 100 rbô đong dùl nam. Phan bơna bè gùng lòt, gùng rơndeh par…geh bơcri priă lơh uă, mờ dùl ròt bal bơh hơ\ neh lơh geh bơta tam gơl muh mat bơh tiah drà mờ [òn lơgar dê. Dơ\ bàr là Gia Lai là càr geh uă ngan làng bol kòn cau, geh tus 44% khà kờp làng bol mơya tơrmù r[ah pah nam kờp bal ơm tàm khà jơnhoa, rlau 3%. Tus nam 2014 pa do, khà hìu r[ah tàm gùt càr mìng gam pơgăp 16%. Gơtùi đơs, jơh ală anih lơh broă gùng dră bal neh lơh bal, mpồl lơh sa kă bro mờ làng bol kung jơh nùs ngan tàm broă lơh tơn jơh jơgloh tơrmù r[ah mờ sền gàr tơl niam rài kis mpồl bơtiàn. Dơ\ pe, Gia Lai là càr geh uă bơta kal ke bè lơngăp lơngai tàm tơngai lài, mpồl đơng lam Đảng, gơnoar atbồ, mờ ling klàng tàm tiah do, sền gàr niam jat tiah nhàr lơgar, sền gàr niam bơta lơngăp lơngai gùng dră bal, rơndăp tăp sèng ờdo ờdă gùt mpồl bơtiàn. Mờ hơ\ là bơta dờng màng ngan rlau jơh nàng lơh sa- mpồl bơtiàn bơh càr Gia Lai dê bơtàu tơnguh tàm tơngai lơh broă lài. Dơ\ puan là bơta bơ\t bơtàu Đảng, bơ\t bơtàu ală anih lơh broă gùng dră bal, broă lơh sền sơ wì, gròi sền, lơh glài đảng, mu\t lơh Kơrnoat Dà lơgar 4 gơ jat bal mờ mu\t lơh Kơrnoat sồ 03 bè bơsram mờ lơh jat ơnà jak Bác Hồ dê neh lơh geh ală cồng nha pal chờ hờp ngan, bơh tàm jơnau gi\t wa\ tus dì broă lơh bơh kuang bàng mờ cau geh đảng dê. Bơh hơ\, neh brồ guh geh bơta pràn tam klac dờng gùt làng bol, sơlơ lơh geh tai bơta pin dờn bơh làng bol dê tus mờ Đảng mờ Gơnoar atbồ”.
Sền tàm bơta geh ngan bơh càr dê gơtùi sền go\, lơh sa neh geh bơta bơtàu tơnguh uă ngan, mơya rài kis bơh dùl bơnah làng bol kis tàm tiah sar lơgar ngài dê kung gam kal ke sơl, khà hìu r[ah tàm tiah làng bol kòn cau là uă ngan, lin đah pas sơm mờ r[ah r[ừp ngai sơlơ gơguh uă, chi che geh is tàm brê bơnơm mờ phan kuơ geh is, ngan là chi che brê bơnơm ngai sơlơ gơtìp koh kơl aniai uă ngan, ală bơta do lơh gơlik bơta lòng lời tus mờ tơngai lơh broă tus ơ ồng?
Ồng Hà Sơn Nhin kuang atbồ đơng lam Đảng càr Gia Lai: Bal mờ nùs nhơm sền tơn tàm bơta geh ngan mờ sền tìs di kràn cê, bol a` sền go\ là, bal mờ ală cồng nha neh lơh geh den gam uă bơta ờ hềt niam, ờ hềt pràn jak kờn pal lơh niam wơl tàm tơngai lơh broă tus. Dơ\ dùl là bal mờ bơta pràn mờ bơta pal geh neh geh lài, dilah di den gơguh tai lơh sa bơh càr Gia Lai dê pal là jơnhoa rlau mờ jo\ jòng kơ\ kơl jăp sùm rlau, mơya pơlai ngan là ờ hềt lơh geh jat di bè jơnau kơ\p kờn, mờ jơnau sồr. Dơ\ bàr là bàr bơta mờ bi pa đơs hơđang, do là bơta kơlôi sơnơng ngan bơh càr dê bơh ală tơngai lơh broă neh rlau kung bè tơngai lơh broă tus. Nam 2014, khà hìu r[ah tàm gùt càr là 16% mơya, tàm hơ\ geh rlau 84% là làng bol kòn cau. Jơnau hơ\ tơngo\, geh bơta lin priă lơh geh đah [òn lơgar mờ tiah drà, đah cau yoan mờ cau kòn cau ơm kis bơh yau dùl bă tiah. Hơ\ là bơta lòng! Kờn tă bơsong geh bơta lòng do, den tàm tơngai tus, dan mờ Gơnoar atbồ lơgar, bal mờ Dà lơgar pal geh broă lơh krơi is dờng màng mờ jo\ jòng mờ geh bơta is rơmis tus mờ làng bol kòn cau tàm gùt lơgar đơs bal mờ Tây Nguyên mờ Gia Lai đơs is. Gơ wèt mờ kơnòl bơh Mpồl Đảng, Gơnoar atbồ tiah do dê, bol a` geh tơrgùm đơng lam, atbồ mờ sền gròi dong kờl niam rlau rài kis bơh làng bol dê, kuơmàng là tiah sar lơgar ngài, tiah kal ke mờ tiah làng bol kòn cau. Tàm hơ\, jơnau kuơmàng là lơh bè lơi pal lơh geh ù lơh sa ai làng bol in, nàng làng bol geh tu\ bơtàu tơnguh lơh sa, ai ală gah broă lơh mìng là dong kờl ala lơm. Ù lơh sa bơh làng bol dê gơ wèt mờ càr Gia Lai tu\ do gam ờ hềt tơl, do là bơta kơ` jơ\ kơ` ju\t mờ kal ke ngan tàm broă lơh tơn jơgloh tơrmù r[ah. Dơ\ pe là pal bơto bơtê, tơnguh jơnhoa jơnau gi\t wa\ làng bol in, nàng làng bol sền go\ geh kơnòl bơh he dê tàm bơtàu tơnguh lơh sa, nàng lơh bè lơi klàs bơh rài kis r[ah. Pleh jơnau geh nùs nhơm bồ tơngoh hư nùs, kơldìng wơl, mờ kơ\p kơnờm gời tàm bơta dong kờl bơh Đảng mờ Dà lơgar dê, gơlơh bè ai pà gời bè tu\ do. Ai bè phan geh is mờ tiah ơm kis tàm jơnau yal gùng dră bal bol a` kung neh đơs sơl, broă atbồ dà lơgar gam geh uă bơta ờ hềt niam, lơh roh rui, hoàc hươr, pơhì pơhà mờ bè bi neh đơs pa do, chi che tàm brê gam gơtìp koh kơl te\ uă ngan. Nàng kơryan jơnau do, tàm tơngai tus, kờn pal mu\t lơh tơn bàr pe broă. Dùl là dan mờ Đảng, Dà lơgar mờ Gơnoar atbồ lơgar pal geh broă lơh bơcri priă dipal, di khà tus mờ brê. Brê dờng màng, dà lềng kuơmàng mơya bơcri priă ai brê, broă lơh brê mờ ai ală cau kis rềp mờ brê in là ờ hềt dipal. Gơ wèt mờ càr, bol a` geh sơlơ lơh ai làng bol in gi\t wa\ uă tàm broă sền gàr brê. Dơ\ pe là pal sơlơ đơng lam, atbồ tus mờ ală anih lơh broă atbồ sền gàr brê bè ală mpồl lơh sa kă bro, mpồl atbồ brê, pal lơh jat kơrnoat boh lam atbồ mờ sền gàr brê pal lơh niam mờ kràn cê jơh nùs mờ kờn pal lơh geh jơnau sồr bơtàu tơnguh brê kơ\ kơl jăp jo\ jòng. Brê Gia Lai, brê Tây Nguyên ờ mìng ai Gia Lai, ai Tây Nguyên in lơm gời mờ hơ\ gam là rơkàng hìu Đông Dương dê tai, là phan kuơ geh is bal bơh dà lơgar mờ bơh kơnhoàl ù tiah do dê.
Tàm tơngai lơh broă tus, broă lơh lơi là broă lơh tờm mờ bơtàu tơnguh mhar mờ Mpồl Đảng mờ càr săc rwah nàng đơng lam mu\t lơh, ai rài lơh sa bơh càr dê bơtàu tơnguh jo\ jòng kơ\ kơl jăp, kờn sền gàr tơl niam rài kis mpồl bơtiàn, ơ ồng?
Ồng Hà Sơn Nhin kuang atbồ đơng lam Đảng càr Gia Lai: Jat broă rơndăp lơh, tàm nhai 10 do, bol a` geh bơyai lơh Pơrjum dờng cau ala mat Mpồl Đảng càr dơ\ 15, tơngai lơh broă bơh nam 2015- 2020. Pơrjum dờng geh cribơyai mờ geh Kơrnoat jơnau kờn bơtàu tơnguh lơh sa- mpồl bơtiàn mờ geh ală broă lơh tă bơsong gơcèng bơta lơh tờm mờ bơtàu tơnguh mhar. A` yal bàr pe broă lơh loh làng bè do. Dơ\ dùl là pal jơh nùs, sơlơ lơh tam gơl pa lơh sră nggal dà lơgar nàng lơh geh tiah bơcri priă, gơhòi gơ jà mờ hòi jà ală bơnah lơh sa, mpồl lơh sa kă bro tàm càr mờ bơh tiah ndai tus tàm càr Gia Lai lơh sa kă bro mờ bơcri priă. Kuơmàng là bơcri priă lơh sa mờ măy mok lơh gơlik phan lơh geh bơh sươn sre mờ Gia Lai geh bơta pràn, nàng tơnguh khà priă mờ mat phan kă bro drơng mu\t gơrờm bal lơh sa mờ dunia. Dơ\ bàr, Gia Lai là dùl càr lơh broă sa sươn sre, bơta rơndăp ù tiah den neh crơng gơs ală tiah sùm tam phan mơya, tàm tu\ lơh sa, kă bro, tam phan den kung gam bơngơl gơla ngan, ờ hềt gi\t đòm jat bơta jak chài pa tàm broă lơh sa. Den tàng bè hơ\, cồng nha mờ bơta niam bơh phan lơh geh dê là ờ geh uă. Lơh bè lơi pal bơcri priă tàm gah lơh broă sa tàm ală broă lơh, mờ lơh broă sa sươn sre pal ngui mờ đòm jat bơta jak chài pa nàng geh cồng nha, bơta niam mờ lơh geh phan bơna geh bơta pràn tàm pơrlòng. Bơh hơ\, tơnguh jơnhoa khà kờp pràn jak tàm pơrlòng PCI tus jơnhoa. Bơta dơ\ pe là gơ wèt mờ càr Gia Lai tu\ do, kal ke ngan rlau jơh là mpồl kuang bàng bơh càr tus tàm kơnhoàl mờ kuơmàng là kuang bàng ntum. Tơngai tus, kờn pal sơlơ lơh tai tàm broă bơto bơtê, rơndăp tăp sèng ai kuang bàng lơh broă, lơh bè lơi nàng kuang bàng geh tơl bồ tơngoh jak, geh bơngă pin dờn, nùs nhơm niam, pràn jak, lơh broă jơh nùs jơh tồr, drơng broă làng bol in, drơng bơtàu tơnguh lơh sa- mpồl bơtiàn, sền gàr dà lơgar lơngăp lơngai. Lơh bè lơi mu\t lơh mpồl tam klac dờng gùt làng bol, ai ală kơrnoat, mờ jơnau kờn bơh Pơrjum dờng cau ala mat Mpồl Đảng càr Gia Lai dơ\ 15 tus do, ngan ngồn geh ngui tàm rài kis mờ gơ gơs là srơh kăc màng tàm bơtàu tơnguh lơh sa- mpồl bơtiàn bơh Gia Lai dê.
Ưn ngài ồng uă ngan.
Cau cih mờ yal tơngi\t- Lơ Mu K’ Yến
Viết bình luận