VOV4.K’ho – Tàm ală ngai rềp do, priă tiêu tàm Gialai gơmù mìng gam di 130 rbô tàm dùl ki\, lơyah rlau 40 rbô tàm dùl ki\ pơn drờm mờ bal tu\ nam lài dê. Priă tiêu gờmu lơyah geh lơh broă kă bro phan do gơ ơm ing:
Rlau 1 tấn tiêu pa pic neh ra`, gơtùi tac, mơya bi Nguyễn Đức ơm tàm [òn Phú Vinh, ntum Ia Băng, kơnhoàl Chư Prông, càr Gialai gam pal càn priă bơh bơdìh nàng tơm anih priă jền in 400 tơlak priă. Bi Đức pà git, tơngai do nam lài, tiêu tac mờ khà priă bơh 170 tus 175 rbô tàm dùl ki\, mơya tu\ do gam mìng 130 rbô tàm dùl ki\. Bi đơs: “ Khà priă gơmù lơyah ngan, làng bol lơh broă sa bol a` ờ suk ngan. Bol a` ờ git lơh bè lơi nàng tơm priă anih priă jền in. Bol a` là cau lơh broă sa, mìng gơtùi càn anih priă jền nàng bơcri lơh broă sa, nàng tam kơphe, tam tiêu. Mơya mùl màl den tơnhàu gơmù tus khà lơyah ngan. Tu\ do, a` tơm nàng dan càn tai bơh anih priă jền, ai mìng tơm jơh den ờ geh.”
Khà priă tiêu sùm gơmù lơyah, làng bol tam tiêu dùl ròt ơm ờ tac, lơh broă kă bro tiêu kung gơtìp ơm ing sơl. Mò Phạm Thị Minh Phương ơm tàm càr Bình Dương sùm tus Gialai nàng blơi tiêu tac [òn dờng Hồ Chí Minh mờ càr Bình Phuớc in neh ơm wơl uă ngai tàm kơnhoàl Chư Sê, kờ` blơi tơl tiêu jat khà neh ki\ pơrgon, mơya kal ke ngan. Mò đơs: “ A` ki\ sră pơrgon 130 rbô den tồn lah tàm do làng bol tac, mơya ờ geh cau lơi tac. Ờ tac den pal ơm wơl, mơya neh ki\ sră pơrgon den he pal kong hoàc huơr. Broă blơi tiêu den gơ tam gơl ngan, ờ cau lơi gơtùi đơs lài. Tu\ do den dilah ki\ tai là hoàc huơr tai, ờ geh cau lơi tac.”
Ồng Trương Thanh Cao, kuang atbồ mpồl lơh sa kă bro Thanh Cao tàm bòn drà Chư Sê pà git, tơngai do nam lài, mpồl lơh sa kă bro neh blơi geh mờr 100 tấn tiêu, mơya tu\ do mìng blơi geh dùl êt ngan. Dùl bơnah là tài khà priă lơyah ir, làng bol ờ bài tac, bơnah ndai là mpồl lơh sa kă bro kung ờ khin blơi uă ir, ngòt gơtìp aniai dilah khà priă tiêu pơnjat tai gơmù. Ồng Trương Thanh Cao đơs: “ Lài do a` neh kờp du\ lài sa tềp digơlan khà priă gơmù dùl êt, jơh sa tềp den gơguh wơl. Mơya nam do kờp du\ ờ di, he kung ờ khin blơi, bal mờ hơ\, bồ kàl tơnhàu he kung ờ khin blơi. Dilah khà priă bè ngai òr tus ngai do den ngan là geh cau hoàc huơr, gơmù tus 127 rbô tàm dùl ki\, cau ki\ pơrgon lài uă, den tàng dilah gơguh jơnhua wơl là ngan gơbàn hoàc huơr.”
Jat jơnau mblàng bơh ală cau kă bro phan lơh gơs bơh suơn sre dê, tài khà priă kă bro tiêu dê sùm tàm khà jơnhua uă rlau mờ ală phan lơh gơs bơh suơn sre ndai, geh tu\ gơguh tus 230 rbô tàm dùl ki\, den tàng tam gơl khà priă mờ khà uă bè tu\ do den ngan là pơhìn gơbàn uă aniai. Ồng Phan Trọng Đỏ, kuang atbồ mpồl lơh sa kă bro Trọng Phát tàm [òn drà Chư Sê, kơnhoàl Chư Sê pà git: “ Drà kă bro tiêu pơhìn gơbàn aniai uă rlau tài tam gơl khà priă dờng ir. Ndrờm bè ờ geh sră pơrgon tac den đơs bal blơi là ờ cau lơi khin. Ală anih blơi, mpồl lơh sa kă bro ờ khin blơi nàng prap. Đơs bal là cau kờ` priă den cau tac, mơya khà tac dùl êt ngan. Ndrờm bè ngai òr cau ờ tac tơn. Uă tu\ cau pal ơm wơl nàng sền gơ lơh bè lơi. Ală anih blơi den ndrờm bè khi kă bro tàm ngai tơn, geh sră pơrgon den hơ\ sồng khin khin blơi.”
Jat mpồl lơh tiêu Chư Sê, kàl lơh tiêu 2015 – 2016, khà tiêu bơh càr Gialai dê kờp du\ geh pơgap 50 rbô tấn, gơguh uă rlau 2 dơ\ pơn drờm mờ nam 2012. Khà lơh gơlik uă nisơna là dùl tàm ală jơnau lơh khà priă tiêu sùm gơmù. Mơya, jat ồng Hoàng Phước Bính, kuang jat jơng atbồ mpồl lơh tiêu Chư Sê, mờ khà priă bè tu\ do, cau tam tiêu kung ờ hềt gơbàn hoàc huơr, den tàng ba` gơ jal tac. Ồng đơs: “ A` kờ` pơgồp jơnau đơs mờ cau tam tiêu, ba` gơ jal tac. Dilah pal tơm priă ơlah cau lơh broă halà geh ală priă jền kuơ màng ndai den tac dimơ, gam wơl den prap hơ\ sồng hời rơhời tac. Jat jơnau kờp du\ bol a` dê, digơlan khà priă ờ gơmù tai. Halà dilah gơmù kung mìng dùl tu\ tơngai, khà priă digơlan jơnhua rlau mờ tu\ do.”
Cau cih mờ yal tơngit K’ Duẩn.
Viết bình luận