VOV4.K’ho- Bal mờ jơnau kơ\p kờn gơ gơs là dùl nă cau pơgru mờ kơ\p kờn dong kờl kơnòm kue\t kơltê, 5 nam do, H’Khuin, cau Jarai kis tàm [òn dờng Pleiku, càr Gialai là dùl nă cau pơgru mơkung là dùl nă cau mè lơbơn niam bơh kơnòm dềt kue\t kơltê tàm Anih tờm ròng siam, sền gàr mờ lơh pràn wơl să jan ơm sa ngai tơn ai cau gơtìp aniai bơh sơnơm khih dioxin càr Gialai dê. Bơta jơh nùs, tơryang tơryồng mờ bơta tă pơgồp ngềt ngơ\t ngan bơh pơgru dê neh lơh geh bơta chờ hờp, lơngăp lơngai ai ală rài kis ờ bơtuah bơtoài in.

Dùl [ùi drim, tàm ơdu\ bơsram bơh Anih tờm ròng siam, sền gàr mờ lơh pràn wơl să jan ơm sa ngai tơn ai cau gơtìp aniai bơh sơnơm khih dioxin càr Gialai dê, ùr pơgru H’Khuin bal mờ 20 nă kơnòm bơsram gam tơryang ngan bơsram. Ơdu\ bơsram krơi is ngan do, geh oh gơtìp ờ niam tàm tơngoh, oh ndai gơtìp jơngo mat, ti\ tồr, halà `ă ntàu lòt rê kal ke, mơya jat ùr pơgru H’Khuin, jơh ală ndrờm geh huềng nùs niam ngan, song niam, kơ\p kờn geh kờn gơboh, ròng siam sền gàr ndrờm bè ală oh dềt bè ờs ndai sơl.

Pơgăp mờ do 5 nam, tu\ rơ\p pa tus dờp ơdu\, ùr pơgru H’Khuin neh geh tu\ gơlơh dil nùs ngan, tài bơh bơta pràn jak gi\t wa\ jơnau bơto bơh ală oh dê là ờ jak ngan, bơsram tơn hi\u tơn. Uă tu\ gam bơto sră tàm k[àng, ală oh den tàm nggà dờng sri\ srài ngan, pờng k[àng, tur cơghế, geh tu\ là geh oh gam tus lơh pơgru tai:

“Tu\ pa lik bơsram, a` gơlơh ngòt ngan, a` pleh tai dùl đah, ờ gi\t lơh bè lơi sơl. Tu\ lơi a` neh lùp, gi\t geh nùs nhơm den a` ờ ngòt tai broă gơlik geh hơ\. Geh oh den kờn pal đơs dềt rơhền, lơbơn niam nàng he pơndờm pơnđiang. Geh oh mìng kờn bơta ngềt ngơ\t is dùl nă să. Rơhời den hơ\ sồng jòi jơnau đơs nàng tơrmù bơta duh nùs, hơ\ sồng ờ go\ geh chi lơi”.

Ùr pơgru H’Khuin bơto cih akhar kơnòm bơsram kue\t kơlte in

Deh mờ dờng tàm [òn Chuết, bơdìh [òn dờng Pleiku, bơh tu\ gam dềt, H’Khuin neh kơ\p kờn gơ gơs là dùl nă cau pơgru. Mờ jơnau kơ\p kờn hơ\ neh gơ gơs ngan ngồn tàm rài kis tơnơ\ tu\ lơh ngan tơryang tơryồng bơsram tàm khoa Bơto bơtê krơi is, hìu bơsram Cao đẳng lơh pơgru Trung ương Nha Trang, hơ\ sồng rê lơh broă tàm Anih tờm ròng siam, sền gàr mờ lơh pràn wơl să jan ơm sa ngai tơn ai cau gơtìp aniai bơh sơnơm khih dioxin càr Gialai.

Bal mờ broă bơto sền, bơto cih, ùr pơgru H’Khuin gam lơh bal gơnoar broă bơh cau mè tàm hìu bơnhă dê. Geh tu\ là pal pơnđềm, pơndờm pơnđiang, boh bơr, geh tu\ là pal trăng gàr tơn siam piang sa, banh sa, mờ tơn um dà, pìh phan lơh kloh niam să jan ală oh in. Bulah mìng rơ\p pa 5 nam lơh broă, bòl glar kal ke kung uă sơl, mơya gam wơl kung gam là ală kir sơnrai bè nùs nhơm pơgru mờ kơnòm bơsram kuơmàng ngan mờ ngoh rơngac ngan.

“Nam 2013, mờr puan jơ\t nă oh, geh oh dờng, geh oh dềt, di ngai 20/11, lòt pik bơkàu pơlang hơ\ sồng pà pơgru in. Oh lơi kung tam pìt lòt pik bơkàu rềp tềng hìu bơsram, kơnòm dờng pik bơkàu tềng hơđang jơnhoa rlau, oh dềt den pik bơkàu gơ ơm tềng hơđang chi lơyah rlau. Bulah bơkàu hơ\ gơ là bơtang ngan, mơya, ală oh tàm tơrgùm să lòt pik bal nàng dùl nă geh dùl căp bơkàu rê pà pơgru in. Tu\ hơ\, a` gơlơh kờn nhìm ngan, kờn nhìm nggà dờng ngan, ùt kuar ală oh, tài bơh ală oh kung gam geh dùl nùs nhơm lời ai pơgru in uă ngan bè hơ\”.

Tu\ jiơ bơtê sền tàm ơdu\ bơsram bơh kơnòm bơsram kue\t kơlte dê

Tàm 5 nam lơh gơnoar broă bơh dùl nă cau pơgru dê, dùl nă cau mè lơbơn niam tàm ơdu\ bơsram bơh kơnòm dềt kue\t kơltê dê, ală tă pơgồp bơh ùr pơgru H’Khuin dê neh geh ală anih lơh broă geh gơrềng, Mpồl cau gơtìp sơnơm khih dioxin lơh aniai càr Gialai kung bè ală mè bèp ală oh dê cih dờp bơh uă sră jờng rơ dờng dềt. Mò Nguyễn Thị Yến Nguyệt, kis tàm [òn 5, sơnah [òn Thống Nhất, [òn dờng Pleiku, càr Gialai geh kòn bơsram tàm do, pà gi\t:

“Neh di 4 nam do. Tàm do bơto đơs crih, bơto tam ya, ală klau pơgru bơto wa\c rùp, ùr pơgru Khuin den bơto sră. Khi sền gròi ngan ală oh. Geh uă ngan bơta gơguh jak, bè boh bơr, gi\\t lùp còp, lơh uă broă bè ràu bơngàn, pơs hìu đam. Kòn a` dê chờ hờp ngan, ngai ơm rlô là dan lòt bơsram sùm”.

Tam pà bal mờ wa\ wờng bal mờ broă lơh bơh kuang bàng, cau pơgru tàm Anih tờm ròng siam, sền gàr mờ lơh pràn wơl să jan ơm sa ngai tơn ai cau gơtìp sơnơm khih dioxin lơh aniai càr Gialai, mò H’Nghia, Kuang atbồ Mpồl cau gơtìp sơnơm khih dioxin lơh aniai càr Gialai, sền dờng màng đơs bè do:

“Bơto ală kơnòm do, ùr pơgru pal là geh bơta chài ngan ngồn, pal geh broă lơh jak chài. Ùr pơgru H’Khuin geh kơnòl ngan, mờ geh tai nùs nhơm mờ bơta kờn gơboh mờ ală oh, lơh jat geh broă lơh. Lơh broă tàm do, a` ờ sền go\ ùr pơgru geh bơta tam gơl nùs nhơm ờ, halà kal ke bè hơ\ mờ dan ơm rlô, dan tam gơl broă lơh, mơya ùr pơgru jơh nùs ngan, geh bơta tam klac bal đềt mềr ngan”.

Cau cih mờ yal tơngi\t- Lơ Mu K’ Yến