Giàng A Chinh kuang atbồ đơng lam Đảng, kơnòm ngan, mơya ngăc ngar `hap `har ngan (Dơ\ 2, 23-03-2015).
Thứ hai, 00:00, 23/03/2015

VOV4.K’ho - Ờ bài kong jơ gloh rơbah, jơh nùs, `hap `har,…hơ\ là bơta mờ làng bol kòn cau Mông tàm [òn Nậm Lộng, ntum Hang Chú, kơnhòal Bắc Yên, càr Sơn La đơs bè bi Giàng A Chinh kuang atbồ đơng lam Đảng [òn, mờ bơta kơp kờ` lơh pas să tờm mờ bòn lơgar in, mờ bơta jơh nùs, geh kơ nòl, bi Chinh neh khin cha lam lài tàm broă mut ngui bơta chài lơh broă tàm broă tam phan, ròng phan nàng bơtàu tơnguh lơh sa mờ gơs là cau geh pơn rơ jak tàm srơh tơn jơh jơ gloh tơờm rơbah tàm bòn lơgar. Jơnau cih tơ nơ\ do geh yal bè bi.

Hìu đam niam ngan bơh hìu bơnhă bi Giàng A Chinh tàm [òn Nậm Lộng, ntum Hang Chú, kơnhoàl Bắc Yên pơn rơ ngan tàm [òn. Tàm dơlam hìu, bềng jơh tàm kơlik hìu là ală păng sră jờng rơ ală bơta mờ sră dờp sền bơh mpồl đơng lam Đảng, gơnuar atbồ ală kơnă dê lời ai bi Giàng A Chinh kuang atbồ đơng lam Đảng, mờ là hìu bơnhă lơh sa jak in.

Kah wơl tơngai gam kơnòm, Giàng A Chinh pà gi\t, mu\t tàm nhai puh pah, hìu bơnhă bi neh geh tu\ jơgloh ờ geh phan sa bơh 2 tus 3 nhai. Jơnau tờm lơh gơbàn jơgloh là tài bơh broă lơh sa ờ hềt kơ\ kơl jăp, ờ geh priă jền lơh sa, rài kis pah ngai mìng kơ\p kơ nờm uă tàm priă lơh geh bơh phan tam tàm mìr, tam tàm ù kơh kơnờm tàm trồ tiah geh is là uă ngan, den tàng priă lơh geh ờ tơl pơndrờm mờ bơta pràn neh tă lơh.“ A` deh mờ dờng tàm dùl hìu bơnhă rbah lơ ời ngan, geh uă oh mi. A` là kòn pu\t tàm hìu. Tài sền go\ ală bi klau, bi ùr mờ mè bèp lài do bòl glar kal ke ngan, a` ờ kờn geh sùm bơta kal ke bè do, mờ ờ kờn bài ko\ng bè hơ\, den tàng să tờm a` neh lơh ngan brồ guh is sơr lèt gan kal ke mờ tu\ lơi kung kờn ai jơh ală bơta pràn nànmg tơn jơh rơ hời bơta jơgloh rbah”.

Sơn Tra là chi tam tơn jơh jơgloh tơr mù rbah tàm tiah kơh bơnơm Bắc Yên. Mìng is bòn Nậm Lộng geh mờr 200 lồ, pah kàl lơh geh pơgăp bơh 350 tus 400 tấn plai. Tài bòn ơm ngài mờ kơ nhoàl gi\t nđờ jơ\t kơi sồ, den tàng broă pơndiang, mờ tăc plai Sơn Tra tàm kàl tơnhàu gơtìp kal ke ngan.

Tơ nơ\ tu\ bơyai mờ hìu bơnhă, nam 2010, Giàng A Chinh lơh nền tơr gùm jơh priă jền geh bơh tăc plai Sơn Tra, ngui priă do blơi rơndeh pơndiang phan ai gơnuar pơndiang kơn jơ\ 5 tấn mờ khà priă 280 tơlăc, nàng pik tơnhàu plai Sơn Tra hìu bơnhă dê, mơkung blơi tơn plai Sơn Tra bơh làng bol tàm bòn dê nàng lòt tăc tàm kơ nhoàl. Mờ nam hơ\ tơn, hìu bơnhă bi blơi, pơndiang geh rlau 15 tấn plai Sơn Tra. Ngai sơlơ quèng mờ broă lơh do, plai Sơn Tra mờ hìu bơnhă bi dê blơi, mờ pơndiang lòt tăc sơlơ gơguh tai jăt ală nam, tus nam lài neh geh rlau 50 tấn, lơh geh priă cồng 200 tơlăc. Nam 2013 lài do, tơ nơ\ tu\ geh lòt bơ sram ală ơdu\ bơto pơlam bè bơta chài tam brê, bi lơh nền tai bơcri priă jền ờng is chi sơntìl Sơn Tra. Tus tu\ do, chi sơntìl Sơn Tra mờ hìu bơnhă bi dê ờng is nàng tam neh geh 30 lồ, ờ mìng tơl nàng ngui tàm broă tam pa bơh hìu bơnhă dê, mờ gam tăc mờ uă hìu làng bol ndai tàm [òn, tàm ntum. Bi Giàng A Chinh, pà gi\t:“ Tàm tơngai tus, broă rơndăp lơh bơh hìu bơnhă dê là pơn jăt tai tam mờ sền gàr brê ròng gàr, mơkung tam tai tàm bă ù táo Sơn Tra mờ kơlôi sơnơng tam tai chi thảo qủa nàng drơng tàm rài kis hìu bơnhă. Bơta kuơmàng nàng hòi jà geh làng bol lơh, den bơta tờm ngan là he pal lơh lài, lam lài. Lơh geh cồng nha, deh he jà làng bol den geh bươn rlau, làng bol pin dờn he mờ làng bol geh lơh jăt is”.

Ờ mìng lơh pas ai hìu bơnhă he dê in lơm, mờ gơnuar broă là Kuang atbồ đơng lam Đảng [òn dê, bi Giàng A Chinh gam jơh nùs hòi jà hìu bơnhă mờ làng bol tàm bòn, tàm ntum lơh jăt niam gùng dà broă lơh bơh Đảng mờ kơrnuat boh lam dà lơgar dê. Mơkung jơh nùs bơto pơlam, dong làng bol tàm broă lơh sa. Uă cau bơh bòn ndai, ntum ndai kơno yal bè bi kung lòt tus nàng lùp bơsram. Ồng Sùng A Mang ơm tàm [òn Cáo A, ntum Làng Chếu, kơnờm bơh bi Giàng A Chinh bơto pơlam broă lơh sa, den tàng tus tu\ do kung neh geh sơl bàr pe lồ Sơn Tra, pah nam lơh geh gi\t nđờ jơ\t tơlăc priă, kơ nờm bè hơ\ mờ neh jơh rbah mờ geh rài kis ngai sơlơ tơl ngui tơl sa. Ồng Sùng A Mang, yal bè do:“ A` sền go\ bi Giàng A Chinh tàm bòn Nậm Lộng, ntum Hang Chú là cau kờn ngan chi Sơn Tra. Bi Chinh kung neh lòt tus ntum Làng Chếu bol a` dê dong làng bol nàng bơtàu tơnguh mờ jak chài bal. A` đơs ngan là Giàng A Chinh là cau sơrbăc mhar, nhhap nhar ngan mờ jơh nùs ngan tàm broă dong làng bol bòn lơgar in”.

Pa 30 sơnam, mơya Giàng A Chinh neh gơs là cau geh Đảng pơn rơ ngan tàm srơh cau geh Đảng bơtàu lơh sa, tơn jơh jơgloh tơrmù rbah tàm [òn lơgar, mờ là cau pơn rơ niam ai làng bol [òn lơgar in bơsram mờ đòm jăt.

                                                                   }au mblàng Lơ Mu K’ Yến.

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC