VOV.K’ho - Ala\ kơnhoàl tiah đah mat tơngai lik mờ đah jum mat tơngai lik càr Gia Lai la ala\ kơnhoàl Ia Pa, Kong Chro, Krông Pa, Phú Thiện, [òn drà Ayun Pa, mờ [òn drà An Khê kung la tiah tam ua\ ngan tàu bơh càr Gia Lai dê mờ ba\ ù tam tàu ơnàng tus 38 rbô lồ. Nam do, cau tam tàu tàm tiah do gơtìp ua\ ngan kal ke tu\ jơh bal cồng nha lơh geh mờ khà pria\ tàu ndrờm gơmù. Ờ mìng bè hơ\ lơm, git nđờ rbô hìu nha\ làng bol gam bòl glar ngan tu\ cau tac tàu mờ hìu ma\y  lơh sơdàng Bình Định, mơya ờ dờp geh pria\ mờ gơtìp rồn bơklơn mờ sơdàng. Jơnau krơi ngan la ala\ sơdàng do den pal tac wơl tơn tàm hìu ma\y mờ khà pria\ lơyah rlau tàm drà, lơh làng bol kong hoàc hươr ua\ ngan pria\ jền.

            Tàm nam tam tàu 2014-2015, bơh ala\ bơta gơbàn aniai bơh trồ tiah, tơngai duh mờ gơbàn ro ra` jo\ jòng, tàu tàm đah mat tơngai lik mờ đah jum mat tơngai lik càr  Gia Lai gơbàn ờ niam, gơlam tus bơta cồng nha tơnhàu gơmù. Ồng Lê Văn Bộ kis tàm [òn Tú Thuỷ 2, ntum Tú An, [òn drà An Khê ai git, hìu nha\ ồng geh rlau 20 lồ  ù tam tàu, dilah bè ala\ nam lài, cồng nha geh kờp bal la 70 tấn tàm  dùl lồ, den tu\ do mìng gam di 50 tấn tàm dùl lồ. Mờ pria\ tàu bè tu\ do, mìng gam 810 đông tàm dùl kg tus mờ tàu 9 akhar sơdàng, dùl lồ tàu hìu nha\ ồng mìng tơnhàu geh  rlau 40 tơlak pria\. Tàm tu\ hơ\,  kờp jơh pria\ bơcri, sền gàr mờ ngai tơnhàu geh tus rlau 40 tơlak pria\ tàm dùl lồ. Kàl tàm  nam do,  hìu nha\ ồng Lê Văn Bộ sền bè ờ geh  dùl ê\t lơi. Ồng Lê Văn Bộ đơs:“Nam do, bơta tàu gơbàn kal ke ngan, trồ tiah sùm gơbàn prang jo\, den tàng lơh tàu ờ hoan bơtàu tơngguh, tu\ geh mìu den sơnđờm mut tàm kàl tơnhàu den tàng khà tàu nam do gơbàn ê\t. Khà tàu nam do kung mìng gam di 50 tấn dùl lồ”.

            Ờ mìng ờ geh tơnhàu bơh cồng nha gơmù mờ pria\ gơ mù, ồng Bộ mờ ua\ ngan làng bol cau lơh broa\ sa tàm [òn drà An Khê mờ ala\ kơnhoàl đah mat tơngai lik bơh càr Gia Lai gam gơ lơh ờ suk ngan tài tu\ tac tàu tus hìu ma\y sơdàng Bình Định, gơbàn hìu ma\y bơklơn dờp sơdàng. Ồng Lê Huy Hồng kis tàm [òn Tú Thủy 1, ntum Tú An, [òn drà An Khê geh rlau 20 lồ tàu ai git,  tu\ tac tàu tus mờ hìu ma\y sơdàng càr Bình Định, ồng gơbàn bơ klơn pal dờp mờ sơdàng mờ pria\ geh tam gơl la 11 rbô 100 đông tàm dùl kg sơdàng. Bulah bè hơ\, sơdàng do kung mìng geh  cih tàm sra\ nggal, mùl màl ồng ờ  dờp geh dùl kg sơdàng lơi. Kờ` dờp khà pria\, ồng neh pal tac sơdàng tơn tềng hìu ma\y la 10.900 đong tàm dùl kg, lơyah rlau mờ pria\ bơh sơnrờp la 200 đông tàm dùl kg. Bè hơ\, tơl tấn ồng roh te\  di 200 rbô pria\ mờ tơl lồ tàu la mờr 1 tơlak pria\. Ồng Lê Huy Hồng ờ suk đơs:“Kơl sang tàu den hìu ma\y sơdàng Bình Định, tu\ jàu pria\ hìu ma\y ờ  jàu pria\ mờ bơklơn  bol a` ai sơdàng, tu\ geh sơdàng den geh tac tơn mo tàm hơ\ ờ di la tac tềng lơi, lik hờ mpồng hìu ma\y sơdàng den geh ai pria\. Nam do jat a` la dùl nam tàu ờ lơ ngồt”.

            Bal mờ bơta ờ suk,  ồng Thiều Kim Chung at bồ mpồl lơh  sa bal Minh Chung, ala mat tus 35 hìu nha\ làng bol mờ 250 lồ tàu, kis tàm [òn 4, ntum An Thành, kơnhoàl Đak Pơ, càr Gia Lai đơs:“Gơlik khi jàu sơdàng bơklơn làng bol. Khi jàu he in pria\ 11 rbô 100 đong, khi jat bal blơi wơl mờ pria\ 10 rbô 900 đong. Tu\ do,  lồi dut la làng bol pal kong jơh”.

            Git nđờ jat rbô hìu nha\ làng bol tàm ala\ kơnhoàl đah mat tơngai lik mờ đah jum mat tơngai lik bơh càr Gia Lai mìng kơp kờ` tàm khà geh mìng gơ lơm la tàu. Làng bol tàm tiah do tac tàu ai tus 3 hìu ma\y sơdàng la hìu ma\y sơdàng An Khê, hìu ma\y sơdàng Ayun Pa mờ hìu ma\y sơdàng Bình Định. Bulah bè hơ\,  broa\ tac tàu gơbàn bơ klơn  dờp sơdàng mìng gơlik geh  mờ hìu nha\ tac tàu ai tus hìu ma\y sơdàng càr Bình Định. Tu\ tơngai do neh  mờr tus sa tềp, nàng geh pria\ ngui dơ\ tàm rài kis mờ pria\ geh ngui sa tềp, ua\ hìu nha\ làng bol neh pal tac, kong gơbàn aniai hoàc hươr. Tu\ blơi tàu, hìu ma\y ai bơta ờ geh pria\  tơm làng bol in,  mơya mìng kờ` làng bol dờp  aniai dùl ê\t,  dờp sơdàng hơ\ sồng tac wơl den geh jàu pria\ mo, ua\ cau tam tàu neh ai go\ bơta pin pơrdah bè bơta sa kơnhau go\ ngan bơh ờ ua\ cau. Ồng Phạm Ngọc Niên kis tàm [òn Tú Thủy 2, ntum Tú An, [òn drà An Khê geh jơnau đơs:“Nam do, la nam ua\ ngan kal ke, a` geh jơnau đơs mờ dà lơgar geh dong kờl bè lơi nàng làng bol cau lơh broa\ sa ờ hoan bòl glar kal ke, ai nam do làng bol bòl glar kal ke ngan  tài bơta tac tàu kờ` geh tam gơl wơl mờ sơdàng”.

            Bàr kàl tàu rềp do, hìu ma\y sơdàng Bình Định sùm lời gơ bè hơ\ tu\ jàu pria\ blơi tàu bơh cau tam geh lơh git nđờ rbô làng bol tàm ala\ kơnhoàl đah mat tơngai  lik càr Gia Lai geh tus tàm hìu ma\y sơdàng tàm kơnhoàl Tây Sơn, càr Bình Định nàng  lòt ai dồs. Broa\ do neh gơbàn jo\ bơh  ua\ nhai sùm, geh lơh ờ niam tung lơtang. Tơnơ\ geh gơnoar atbồ bơh 2 càr Bình Định mờ Gia Lai tus bal,  broa\ hơ\ sồng geh bơsong. Kàl tam tàu nam do, hìu ma\y do geh broa\  lơh bơta ndai geh lơh hoàc hươr tus cau lơh broa\ sa, mơya gơnoar atbồ lơgar mờ ala\ gah lơh broa\ geh gơnoar tò gơnoar geh kuơ bơh cau tam tàu.

            Nam do,  kờp jơh ba\ ù tam tàu tàm đah mat tơngai lik càr mờ đah jum mat tơngai lik càr Gia Lai  lơh geh 38 rbô lồ, gơguh tus 10 dơ\ pơndrờm mờ nam 1999-2000. Tàu gam rhời gam gơ gơs la chi tam tờm ngan. Mơya di lah ờ geh lơh niam ala\ bơta ờ pràn, ờ sang geh ala\ bơta ờ niam tàm bơta git gơp bơh hìu ma\y mờ cau tam, gah lơh broa\ sa do geh gơbàn ờ niam. Jơh cau tam tàu mờ ala\ mpồl lơh sa ka\ bro lơh tàu sơdàng geh ờ  gơtùi lơh geh tu\ kơrnuat khat gơboh ka\ bro FTA geh ngui, dan drà ka\ bro tàu sơdàng bơh Việt Nam pờ mpồng, ờ ta\ dia mờ tơmù ta\ dia tus tàu sơdàng bơh ờ ua\ lơgar.

                                                                        }au mblàng K’ Brọp.