VOV4.K’ho – Mờ bơta jòng jơh ală là mờr 210 kơi sồ, Gùng rơndeh 40B geh anih bơh sơnrờp tàm tìp mờ gùng rơndeh 1A tàm [òn dờng Tam Kỳ, càr Quảng Nam, anih tam tìp du\t ndơl mờ gùng Hồ Chí Minh tàm [òn drà Đak Tô, kơnhoàl Đak Tô, càr Kon Tum. Do là dùl tàm ală gùng bơkang tờm tàm tơrbo\ bal ală càr Tây Nguyên mờ tiah kềng dà lềng tàm gùl lơgar mờ ală càr đah jum lơgar gơ\p bơyô Lào lòt tus mpồng nhàr lơgar dunia Bờ Y- Phu Cưa. Gùng kuơmàng là bè hơ\, mơya geh lơh niam wơl bơh ală gùng tàm càr gơ gơs là gùng dờng dà lơgar dê den tàng gơl gùng jòng rlau 60 kơi sồ lòt gan càr Kon Tum tu\ do neh ờ gam diơng tai uă ngan lơh aniai uă ngan tus broă lòt rê mờ pơndiang phan kă bro. Kờ` pal gờn ai priă jền lơh niam wơl gùng rơndeh 40B nàng chul chồl lơh sa- mpồl bơtiàn bơtàu tơnguh là jơnau kơ\p kờ` ngan bơh gơnoar atbồ mờ làng bol càr Kon Tum dê..

Ngai 16 nhai 09 nam 2013, Gah Gùng lòt pơndiang phan dà lơgar geh Kơrnoat sồ 2825 lơh niam wơl gùng dềt lòt gan 5 kơnhoàl kơh bơnơm càr Quảng Nam dê mờ 2 kơnhoàl là Tu Mơ Rông mờ Đak Tô, càr Kon Tum dê gơ gơs là gùng rơndeh 40B. Gơ wèt mờ gơnoar atbồ mờ làng bol càr Kon Tum, broă rlau 60 kơi sồ gùng rơndeh 672 lơh niam wơl gơ gơs gùng rơndeh dờng 40B geh kơ\p kơnờm geh chul chồl lơh sa- mpồl bơtiàn bơtàu tơnguh, ngan là ai kơnhoàl Tu Mơ Rông in, là dùl tàm 62 kơnhoàl r[ah ngan rlau jơh bơh gùt lơgar dê. Mơya, rlau 2 nam neh lòt gan, sền bal Gùng rơndeh 40B gơl lòt gan càr Kon Tum kung gam bè ờs sơl, bơh jo\ neh gơtìp ờdiơng tai uă ngan. Bơta ờ niam ngan bơh gùng do dê gơtùi sền go\ tơn tàm [òn drà Đak Tô, kơnhoàl Đak Tô anih tam tìp mờ gùng Hồ Chí Minh. Bi Trần Vĩnh Hội, kis tàm [òn 2, [òn drà Đak Tô, geh hìu ơm rềp kềng gah gùng tơn, pà gi\t: “Gơl gùng do gơ ờdiơng bơh jo\ ngan, đơs là lơh wơl mơya 7, 8 nam do ờ go\ lơh wơl ờ. Pah tu\ geh mìu là dà ngơr bam jrô ngan. Dà gơ lìu tus tơn tàm hìu uă ngan. Ală anih gùng rơlu\ rơ lùn, kàl prang cau lòt bè ờs kung gơtìp gơ pừ sơl. Rơndeh dờng lòt gan tàm do kung gơdùh jơh sơl tàm rbòng”.

Gùng 40B gơl lòt gan [òn 2, [òn drà Đak Tô, kơnhoàl Đak Tô

Bơh anih tam tìp bơh gùng rơndeh 40B mờ gùng Hồ Chí Minh tàm [òn drà Đak Tô, kơnhoàl Đak Tô sơlơ lòt mu\t tàm kơnhoàl Tu Mơ Rông, càr Kon Tum gùng sơlơ kal ke ngan lòt. Nàng lòt gan geh rlau 60 kơi sồ gùng do, rơndeh dờng, rơndeh măy lòt mhar ngan kung jơh bơh pe tus puan jiơ sơl. Uă gơl gùng, bè kùel kơh Văn Rơi, lòt gan ntum Đak Ha, kơnhoàl Tu Mơ Rông…măt gùng tơrlah jơh, uă ngan anih rơlu\ rơlùn tàm măt gùng. Gơl gùng den gơtìp ntiar ngan, gơl gùng den geh uă ngan lu\ rơđeh lơh rơndeh dờng rơndeh măy pal lòt lơyaì ngan mờ digơlan gơtìp rềs àr tu\ lòt rê là uă ngan. Ồng A Linh kuang atbồ đơng lam Đảng ntum Đak Ha, kơnhoàl Tu Mơ Rông, yal mờ geh jơnau đơs bè do: “Lơh niam wơl bơh gùng càr gơ gơs gùng rơndeh dà lơgar dê là làng bol tàm kơnhoàl Tu Mơ Rông chờ hờp ngan. Mơya bơta geh ngan tu\ do là gùng do ờ gơtùi đơs là gùng dờng tai, gùng ngòt rơngơ\t ngan, gùng rơlu\ rơlùn uă ngan hơ\ sồng gùng hat hat, gùng kùel kơh uă den tàng dan mờ Gơnoar atbồ lơgar, Gơnoar ala mat dà lơgar gờ` geh broă rơndăp lơh bơcri priă gờ` lơh niam wơl gùng rơndeh 40B do nàng làng bol in [ươn rlau tàm bơta kă bro, pơndiang phan kă bro mờ lòt rê”.

Gùng 40B gơl lòt gan ntum Đak Ha, kơnhoàl Tu Mơ Rông

Ồng A Hơn kuang atbồ Anih duh broă làng bol kơnhoàl Tu Mơ Rông pà gi\t, kơnhoàl geh tus rlau 95% khà kờp làng bol là kòn cau, khà hìu r[ah gam rlau 32%, Gùng rơndeh dờng 40B là gùng lòt kuơmàng, geh gơnoar broă dờng màng ngan tàm broă lơh tơn jơh jơgloh tơrmù r[ah, chul chồl lơh sa- mpồl bơtiàn tàm tiah do bơtàu tơnguh. Mơya, mờ bơta geh ngan gùng ờ gam niam tai bè tu\ do, gùng rơndeh 40B do gam gơ gơs là bơta kal ke ngan. Hoàc hươr ngan rlau jơh là tài bơh kal ke bè gùng lòt, phan lơh geh bơh sươn sre bơh làng bol dê gơtìp cau kă phan bơcăp khà priă, mìng ndrờm mờ nggùl khà priă tăc tàm drà lơm. “Gùng rơndeh 40B ngan là tàm kàl mìu den kal ke ngan, aniai uă ngan tus lơh sa bơh làng bol dê. Gùng kal ke lơh ờ niam ngan tàm broă pơndiang phan kă bro gơtìp cau tơrmù khà priă. Kơnhoàl kung neh dan sơl mơya kung ờ hềt geh ai priă jền sơl, broă do là gơ wèt gơnoar broă bơh gah gùng lòt pơndiang phan càr dê. Kung kơ\p kờ` là dong kờl bơcri priă lơh gờ` nàng kơnhoàl in geh gùng lòt niam”.

Jat Gah gùng lòt mờ pơndiang phan càr Kon Tum dê yal, jơnau lơh gi\t nđờ jơ\t kơi sồ gùng rơndeh 40B gơl lòt gan càr Kon Tum gơtìp ờ niam tai uă ngan là tài bơh sùm tàm 14 nam do, tu\ gam là gùng 672 lòt tàm càr, gùng ờ geh lơh niam wơl, ờ go\ sền gàr. Mờ tơnơ\ rlau 2 nam gơ gơs là gùng rơndeh dà lơgar dê broă lơh niam wơl gùng kung rơ\p mìng lơh niam wơl dùl e\t lơm gời. Ồng Phan Mười kuang jat jơng atbồ Gah Gùng lòt pơndiang phan càr Kon Tum, pà gi\t: “Nam 2015, Gah Gùng lòt pơndiang phan dà lơgar, Mpồl lơh broă dà lơgar mờ Kes priă lơh gùng Việt Nam sền gròi ai priă jền geh 27 tơmàn nàng lơh niam wơl ală gơl gùng gơtìp ờdiơng uă ngan rlau jơh tàm bơta jòng pơgăp 40 kơi sồ, rơ wah 9 kơi sồ tàm hơ\ geh 38 gơl gùng. Broă rơndăp lơh tàm nam 2016 tus do là Gah gùng lòt mờ pơndiang phan càr kung neh dan mờ geh Gah gùng lòt mờ pơndiang phan dà lơgar ai gơnoar bơcri priă lơh niam wơl tai 80 anih gơtìp tơrlah ờ diơng bơnàng gùng tơrlah jơh mờ kờp jơh bơta jòng là pơgăp 8,53 kơi sồ”.

Là dùl tàm ală gùng lòt tàm tơrbo\ bal kuơmàng tiah Tây Nguyên mờ tiah rềp kềng dà lềng tàm gùl lơgar mờ ală càr đah jum gơ\p bơyô lơgar Lào dê lòt gan gùng mpồng nhàr lơgar dunia Bờ Y- Phu Cưa, gùng rơndeh dờng 40B gơl lòt gan càr Kon Tum kờ` pal geh gờ` bơcri priă lơh jơh nàng lơh niam gơnoar broă tàm tơrbo\ bal kuơmàng bơh gùng lòt dê pơgồp bơnah chul chồl lơh sa- mpồl bơtiàn bơtàu tơnguh.

          Cau cih mờ yal tơngi\t- Lơ Mu K’ Yến