VOV4.K’ho – Sơlơ pơlam tàp ală bơta chài tảm ài kis mờ lơh geh ală anih nhơl `o\ niam bơne\, pràn kơldang là bơta kuơ màng ai kơnòm dềt in, mơya bơta do ờ hềt geh sền gròi dipal, ngan là tàm ală hìu bơsram phổ thông. Di ngai dunia kơnòm dềt 1/6, Công Bắc, cau ai tơnggit jơnau đơs Việt nam tàm Tây Nguyên cih wơl ală jơnau đơs bè bơta do tàm càr Gialai, dùl tàm ală càr geh khà kơ nòm dềt gơtìp rềs àr sồt să uă ngan rlau jơh gùt lơgar:

Di kàl rlô bơkang, sau Nguyễn Trần Minh Hiển, 10 sơnam, ơm tàm sơnah [òn Diên Hồng, [òn dờng Pleiku geh mè bèp ai tus bal ơdu\ pơlam tàp bơta chài tàm rài kis tàm hìu chài rơgơi kơnòm dềt càr Gialai. Ơdu\ bơsram geh uă tơngume bè bơta chài rơcang sơndră rềs àr sồt să, dong kờl tu\ gơtìp bu\ dà, đèng jờk, bơs kap; bơta chài lik klàs bơh ngòt rơ ngơt, chài bơsong ală bơta gơlik geh tu\ sa tờm pơhìn gơtìp aniai; bơta chài kơlôi rơcang is tàm rài kis mờ jòi git bè rài kis mờ ală tơngume tam biap, kup ka… Sau Hiển kờ` ngan ơdu\ bơsram geh kuơ do tài gơ krơi mờ ơdu\ bơsram tàm hìu bơsram, là tiah mờ sau sùm pal bơsram ală môn gơ lơh kơnjơ\ ngan. Sau Hiển đơs: “Tàm hìu bơsram sau bơsram git wă tàm sră pơ àr, ai chài tàm rài kis den pơgru ờ bơtê. Tàm hìu bơsram, sau kơp kờ` pơgru bơtê ală bơta chài uă rlau. Sau kờ` ngan tu\ bơsram ơdu\ bơto bơta chài tàm hìu chài rơgơi kơnòm dềt. Ơdu\ bơsram chài tàm rài kis do bèp sau git den hơ\sồng bèp sau ai sau tus bal.”

Geh bal bơta sơnơng mờ kơnòm dềt, bi Trần Đức Cường, ơm tàm sơnah [ồn Đống Đa, [òn dờng Pleiku geh kòn bơsram ơdu\ 7 pà git, tơngume bơsram chài git wă tàm hìu bơsram kơnòm dềt dê tu\ do kơnjơ\ ngan. Den tàng, bơta chài boh bơr, bơta chài tàm rài kis ală sau dê dùl êt ngan. Jat bi Cường, nàng dong kơnòm dềt geh tai ală bơta chài den bơdìh mờ bơta lơh ngan bơh mè bèp, gah bơto bơsram, ală hìu bơsram dê den kờ` ngan geh bơta tam gơl, pal tơmut tàm tơngume bơ to bơsram, mut lơh bơta chài ngan ngồn tàm rài kis ală kơnòm dềt in. Bi đơs: “Jat a`, kờ` ngan geh bơta tam gơl bè bơto bơtê mờ bơsram. Kuơ màng là ală sau bơh cấp 1 tus cấp 2, cấp 3, pal tơmù dimơ tu\ jiơ bơsram git wă tàm sră pơ àr, sơlơ tơnguh mut lơh ngan ngồn ală bơta chài tàm rài kis den geh kuơ rlau. Geh uă bơta chài kuơ màng bè boh bơr, kơlôi rơcang is, bal mờ re dà kung kuơ màng ngan.”

Gialai tu\ do là dùl tàm ală càr geh khà kơnòm dềt chơt tài bơh rềs àr sồt să uă ngan rlau jơh gùt lơgar, ngan là chơt bu\ dà. Bơh bồ nam tus tu\ do, tàm càr gơlik geh uă dơ\ chơt bu\ dà nđàc sơnggit ngan, gơtùi đơs tus broă 4 nă kơnòm bơsram cấp 2 tàm xã tiah nhàr dà lơgar Ia O gơtìp chơt să tài bu\ dà tàm lồi nhai 3, halà broă 2 nă kơnòm bơsram pa rơp 12, 13 sơnam tàm kơnhoàl Chư Păh gơtìp chơt bu\ dà tàm gùl nhai 4 pa do.

Sơlơ pơlam tàp ală chài tàm rài kis kơnòm dềt in là bơta kuơ màng ngan. Mò Lê Thị Hà, kuang atbồ hìu chài rơgơi kơnòm dềt càr Gialai pà git, di kàl rlô bơkang, hìu chài rơgơi neh bơyai lơh ơdu\ pơlam tàp bơta chài tàm rài kis, bơsram lơh cau geh kuơ kơnòm dềt in. Jat mò Hà, broă bơyai lơh ală broă lơh bè do là geh kuơ ngan mơya gơ ờ hềt tơl. Tài khà kơnòm dềt geh tus bal là dùl êt ngan pơn drờm mờ khà kơnòm dềt càr dê. Kờ` cèng wơl cồng nha ngan ngồn kơnòm dềt gùt càr in den kờ` pal geh bơta sền gròi, tam gơl bơh gùt mpồl bơtìan dê, ngan là ală hìu bơsram. Mò đơs: “Ờ di mìng hìu chài rơgơi kơnòm dềt, dùl mpồl bal là gơtùi tam gơl. Jat a`, bal mờ mpồl bơtìan, ală mpồl bơto bơtê tàm hìu bơsram dùl dơ\ le\ mut lơh broă lơh do, bơto bơtê ală oh in, pơgồp bơnah tờmu dimơ ală rềs àr sồt să, ngan là rềs àr chơt bu\ dà tus mờ kơnòm dềt.”

Mùl màl tơlik jơnau kờ` tam gơl git wă bơh mpồl bơtìan dê, ală mè bèp, ngan là ală hìu bơsram bè pơlam tàp bơta chài tam rài kis, rơcang sơndră rềs àr sồt să kơnòm dềt in. Kơnòm dềt ờ mìng bơsram git wă tàm sră pơ àr, geh git wă mờ pal bơsram ală bơta chài tàm rài kis, mut lơh jak ală bơta chài nàng gơs cau dờng pràn.

                                                                         Cau cih mờ yal tơnggit K’Duẩn