Hìu rơ[ah dan klàs mờ rơ[ah tàm càr Bình Định: “Cau geh đảng lam lài…!” (Dơ\ 6, ngai 06-11-2015)
Thứ sáu, 00:00, 06/11/2015

VOV4.K’ho - Jơnau yal bè geh uă hìu làng bol kòn cau kis tàm ntum Canh Thuận, kơnhoàl Vân Canh, càr Bình Định lơh sră dan l^k bơdìh hìu rơ[ah gam geh uă mpồl bơtiàn sền gròi ngan. Mpồl đơng lam Đảng ntum Canh Thuận neh ròng siam ală cau niam “He tài ală cau” hơ\ sồng geh tơnguh uă tàm đảng, tàm làng bol kờ` gơs broă lơh “Dan tơn jơh klàs mờ rơ[ah” bè tu\ do.

Gùng mu\t tus [òn Hà Văn Trên, ntum Canh Thuận, kơnhoàl Vân Canh, càr Bình Định niam ngan. Ală brê keo jăt gah gùng dă mờ bêtông tơlir niam. Tềng jơng bơnơm Cổng Trời, ală bă suơn tam bùm blàng, suơn tam tơngời làng bol kòn cau Bơnhàr gam hòn tơlir niam. Ồng Nguyễn Sinh Cơ, kuang atbồ đơng lam Đảng [òn Hà Văn Trên cong tê hờ bă ù pa geh ai rơlao 200 lồ tềng jơng bơnơm pà g^t, kờ` geh bă ù niam bè tu\ do, mpồl đơng lam Đảng neh lơh jăt uă dơ\ pơrjum, ai jơnau đơs pơgồp bal ală cau tàm mpồl kờ` ring bal bè broă lơh, tơnơ\ mờ hơ\ geh bơyai lơh pơrjum [òn sền cau lơi ring bal, cau lơi ờ ring bal rơwah bă ù do kờ` lơh [òn pa. Ồng Nguyễn Sinh Cơ là cau geh đảng lam lài lơh sră dan l^k bơdìh hìu rơ[ah tàm nam 1996. Jơnau đơs ồng dê kuơ màng ngan tus mờ làng bol kòn cau Bơnhàr tàm do: “Bol a` tàm mpồl đơng lam Đảng sùm pơrjum cri bơyai, jăt nùs nhơm kơrnoăt Đảng dê tơl^k, cau lơi kung g^t loh, go\ loh cau geh đảng pal lam lài, ală broă lơh pal geh lơh làng bol in lài. Dơ\ 2 tai là he kung mblàng loh kờ` ală làng bol in g^t mờ pơn drờm bal bơh hìu nhă tòm bal mờ ờ uă hìu nhă tàm [òn”.

Bal mờ ồng Nguyễn Sinh Cơ, mò Đinh Thị Nở, kis tàm [òn Hà Văn Trên kung neh dan l^k bơdìh khà ală hìu rơ[ah sơl. Mò Nở neh yal bè ală ngai, nhat gar bòl. Mè mò dê gơtìp kòp jroă ờ gơtùi lòt rê ơm b^c 1 bă, kòn 2 nă ồi ào sèt lơm, bơklao pah ngai bơ`ul `ô den tàng bơta jơgloh rơ[ah geh sùm tàm hìu nhă. Kơnờm mờ dà lơgar ai càn priă ờ sa priă cồng, ùr bơklao mò tă priă tam tòm keo, pơgồp bal mờ tam bùm blàng, ròng phan. Tàm 3 nam tơn, ùr bơklao mò geh rơlao 40 tơlăk priă tàm 1 nam. Hìu nhă tu\ do neh klàs mờ rơ[ah. Mò Nở pà g^t, lơh sră dan l^k bơdìh hìu rơ[ah kờ` tơmù kal ke Dà lơgar in mờ gam geh pơnrơ là hìu nhă tơl ngui tơl sa, oh kòn geh lòt bơsram kung chờ hờp sơl mờ ală gơ\p bơyô: “Dà lơgar ai he in càn priă, he tam brê, tam tào, tam bùm blàng; hìu nhă a` bơh tu\ hơ\ kung ờ kal ke rơlao mờ ală hìu nhă ndai, a` neh lơh is sră dan l^k klàs mờ rơ[ah ờ go\ di là dà lơgar ai klàs mờ rơ[ah. A` dan is kờ` khà rơ[ah hơ\ ai hìu nhă cau ndai in tai”.

“Cau geh Đảng lam lài, làng bol [òn lơgar jăt bal”, jơnau bơto bơh Bác Hồ dê geh ală mpồl cau geh Đảng tàm do lơh jăt bal uă ngan tus tơl nă cau geh đảng. Tu\ do, cau geh đảng gam kơnòm ngan là Đinh Văn Dũng, kis tàm [òn Hà Văn Trên go\ gơlơh pơlai ngan ală ngai, nhai lài do jăt bơyô `ô ơlăk, hoàc huơr tơngai ờ geh kuơ ngan. 2 nam mu\t Đảng, bi Dũng neh g^t kơlôi sơnơng rơlao, g^t drơng tàm broă lơh sa. Bi kung là 1 tàm ală hìu rơ[ah sơnrờp ngan tàm 2 [òn Hà Văn Trên mờ Hà Văn Dưới lơh sră dan l^k bơdìh ală hìu rơ[ah: “A` là cau geh đảng, să tòm a` go\ tam brê, tam bùm kung geh priă uă, a` neh klàs mờ rơ[ah, a` lời khà hìu rơ[ah hơ\ ală oh mi ndai bal mờ ală cau neh dờng sơnam, ờ sô să in”.

Gùng dà broă lơh mpồl đơng lam Đảng, Anih duh broă làng bol ntum Canh Thuận dê là “Lơh sùm den geh cồng nha”. Mờ làng bol kòn cau, dơ\ le\ bal lơh ală broă den làng bol ờ kah jơh; den tàng pah nhai, ală mpồl cau geh đảng tàm [òn rơwah 1 broă lơh, ai tơl^k kờ` cri bơyai bal, ring bal tàm mpồl cau geh đảng, tơnơ\ mờ hơ\ lơh jăt bal tus mờ làng bol. Ồng Rơ Ô Hoà, kuang atbồ đơng lam Đảng, kuang atbồ anih duh broă làng bol ntum Canh Thuận pà g^t, hoàc huơr dờng màng ngan ntum do dê lài do là ù tiah sơbì gời, tàm tu\ khà cau lơh broă tàm ntum geh uă. Jăt ồng Hoà yal, lài do, làng bol mờng mờ broă tùc kòi mìr, lơh 2, 3 kàl ù kră hờ đang gờl hơ\ sồng ntrờn tus tàm tiah ndai lơh tai. Tu\ do, kung tàm bă ù hơ\, kòn bơnus hơ\ sơl, mơya geh gùng dà broă lơh loh làng, den tàng rài kis làng bol neh ờ hoan glar bòl tai. Tàm 5 nam do, khà hìu rơ[ah tàm ntum Canh Thuận neh gơmù bơh 75% gam 54%. Ồng Rơ Ô Hoà pà g^t tai: “Tu\ bol a` bơyai lơh pơrjum mpồl đơng lam, mờ pơrjum mpồl lam sồr tàm ală [òn kờ` mblàng loh làng bal mờ kơnòl bơh tơl [òn, tơl hìu mờ tơl nă cau dê, mờ tus bal tơl gah, mpồl lơh broă mờ kơnòl bơh tơl hìu, mờ tơnơ\ mờ hơ\ là go\ geh broă lơh sa làng bol dê mờ tơrgùm geh ală khà sơnđan là tơrgùm jơh khà geh bơh tơl hìu den làng bol go\ là, tơl pràn kờ` tơnguh lơh sa is, lời wơl ală hìu cau kra ờ geh cau ròng siam in”.

Tu\ do, làng bol kòn cau Bơnhàr kis tàm ntum Canh Thuận, kơnhoàl Vân Canh, càr Bình Định neh chờ hờp, 1 nùs jăt Đảng. Khà hìu dan lơh sră l^k klàs mờ rơ[ah kung tơnguh jăt mờ tơngai. Làng bol ờ gam kơ\p gơn tàm ală broă dong kờl bơh dà lơgar dê tai.

        Cau cih mờ yal tơng^t Ndong Brawl

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC