VOV4.K’ho - Jơnau đơs dà kòn cau Jarai bơh jơnau đơs Việt Nam tàm Tây Nguyên mùl màl pờ tơl^k jơnau đơs ngai 01/07/1994. Do là broă lơh pơnyờ să ngan ờ mìng làng bol ală [òn kòn cau Jarai dê, mờ gam là nùs nhơm chờ hờp bơh ală jơi bơtiàn kòn cau kis tàm Tây Nguyên dê. Tòm 22 nam bơh ngai pờ tơl^k jơnau đơs sơnrờp ngan, tus tu\ do, mpồl cau lơh broă tàm gah jơnau đơs dà kòn cau Jarai neh dờng pràn, geh broă mờng chài mờ geh uă broă pơgồp bal tàm broă sền gàr jơnau đơs, kờ` prăp gàr bơta chài rơgơi ờs mờng kòn cau Jarai dê bơh jơnau đơs Việt Nam.

Mpồl cau đơs sơnrờp ngan tàm jơnau đơs dà kòn cau Jarai bơh jơnau đơs Việt Nam đơs jơnau pờ sơnrờp lài ngan là ồng Kpă Simon mờ mò Rcom H’ Ly. 22 nam tơnơ\, ồng Kpă Simon là cau mblàng mờ đơs dà kòn cau Jarai lài do, tu\ do là kuang jăt jơng atbồ anih lơh broă pờ tơl^k jơnau đơs Việt Nam tàm Tây Nguyên, den mò Rơcom H’ Ly, là cau geh săp đơs ròm niam lơh cau iăt Rơjô gơboh kờ` ngan neh rê mờ mò pàng. Ală rài cau lơh broă gam kơnòm tu\ do kung neh ngăc ngar, pơn jăt tai broă mblàng mờ đơs dà kòn cau Jarai geh pờ tơl^k tàm rơjô pah ngai.

135 phút pờ tơl^k pah ngai, mờ 2 jơnau tơng^t 15 phút, 1 jơnau tơng^t mhar, 30 phút jơnau đơs tơrgùm bal. Pah poh, bal mờ ală jơnau tơng^t, jơnau yal bè ală bơta tàm Tây Nguyên, ală jơnau bè: Lòt bal mờ cau lơh broă sa, Pràn kơl dang să jan mờ rài kis; cau ling wa Hồ Tây Nguyên, Gơnoar ala măt dà lơgar mờ cau te\ khà, Gơnoar atbồ lơgar mờ làng bol, [òn lơgar pa, adăt boh lam mờ rài kis, jơnau đơs dà kòn cau Jarai neh ai cau iăt rơjô kòn cau Jarai in ală jơnau tơng^t mhar, di pal bè broă lơh sa, gùng dră bal, bơta chài rơgơi, mpồl bơtiàn, rài kis tàm Tây Nguyên mờ tàm lơgar, rài kis tam gơl tàm [òn lơgar, yal bè bơta niam chài rơgơi ală jơi bơtiàn kòn cau, gơs là cau bơyô đềt mềr cau iăt rơjô dê tàm ală [òn. Rơlao mờ hơ\ tai, săp đơs, akhar cih kòn cau Jarai neh geh prăp gàr mờ geh tơnguh bơtàu sùm.

                                                                                                     Ồng Rahlan Ban gam nggui iăt rơjô

Bác sĩ Rmah Ban, gơnoar jăt jơng atbồ hìu sơnơm kơnhoàl Cư\ Pưh, là cau iăt rơjô ờs mờng jơnau đơs dà kòn cau Jarai dê bơh tàm ală ngai sơnrờp pờ tơl^k tàm jơnau đơs Việt Nam pà g^t: “Jăt a`, ală oh mi đơs bè tu\ do neh di, tài he là cau kơnòm, ờ geh cau dờng bơto botê mờ neh lơh gơs bè hơ\. Rơlao mờ hơ\ tai, ală oh mi neh lòt uă tiah, jòi kờ` g^t mờ tơrgùm wơl kờ` mblàng mờ đơs bè lơi nàng ală cau ndrờm wă là kuơ màng ngan, tàm tiah lơi kung bè hơ\ sơl, tơngai lơh broă ờ hềt jo\, lài ngan ndrờm gơbàn kal ke, ờ tơl bè jơnau đơs, akhar cih, mơya he pal tơrgùm mờ prăp gàr rơhời, kờ` geh mo den kal ke ngan. A` đơs là, ală oh mi neh lơh ngan bè hơ\ là niam ngan”.

Den ồng Ksor Yin, gơnoar jăt jơng atbồ gah bơto bơtê mờ bơsram càr Gia Lai lài do kung là cau iăt rơjô ờs mờng jơnau đơs dà kòn cau Jarai bơh jơnau đơs Việt Nam tàm Tây Nguyên sơl, mờ ồng di nùs ngan tus mờ jơnau đơs bal mờ akhar cih dà kòn cau Jarai geh ngui tàm anih pờ tơl^k jơnau đơs Việt Nam dê. Ồng sùm iăt rơjô, sền jơnau tơng^t tàm internet mờ akhar cih dà kòn cau Jarai mờ neh geh ală jơnau pơgồp bal kuơ màng tus mờ jơnau đơs dà kòn cau Jarai dê.

Cau lơh [ăo gam nggui cri bơyai mờ ồng Ksor Yin

Ồng Ksor Yin pà g^t tai: “Bơta kal ke he dê là lài do ờ tơl cau bơto bơtê bè broă lơh, den tàng he lơh is, geh tu\ ờ hềt di pal mờ cau iăt, mơya ờ di là he kờ` bè hơ\. Jăt a` kơlôi, ală oh mi mblàng mờ đơs tàm rơjô bơh jơnau đơs Việt Nam tu\ do neh lơh geh 1 broă dờng màng ngan, tài ală oh mi neh ai dà đơs kòn cau he dê tus mờ ală làng bol iăt mờ wă; geh tu\ làng bol gam lơh jăt bal mhar ngan. Ală oh mi đơs bè hơ\ den làng bol ndrờm iăt wă lơm, bu\ lah là cau g^t sră ha là ờ g^t sră kung iăt wă lơm mờ lơh jăt bal. Bè he lam sồr di den niam, di lah he đơs tìs den kung wèt tus tàm bơta tìs den gơnoar bơh oh mi dê là kuơ màng ngan”.

Gơwèt mờ cau iăt rơjô là cau lơh boă sa suơn sre, làng bol ờ mìng iăt ală jơnau đơs pơn đik mờ gam iăt nền nòn ngan ală jơnau mờ jơnau đơs dà kòn cau Jarai bơto tàm rơjô bè ngui broă lơh sa pa tàm broă tam phan, ròng phan mờ lơh sơnơm kờ` đòm jăt bal. Dùl tàm ală cau sùm iăt dà đơs kòn cau Jarai tàm rơjô là ồng Rahlan Hem, kis tàm [òn Pyơr, ntum Ia Pyơr, kơnhoàl Cư\ Prong pà g^t: “A` sùm iăt jơnau đơs dà kòn cau Jarai tàm rơjô bè đơs pơn đik là uă ngan bal mờ ală jơnau bơto bè broă ngui broă lơh sa pa tàm broă lơh sa suơn sre làng bol, bol a` in go\ kuơ màng ngan. Rài tam lơh lài do, ồng Rcom Yơ`, bơh càr lơgar Hà Nội sùm đơs crih tàm rơjô bơh jơnau đơs Việt Nam dê pờ tơl^k tàm ngai rơlô pah poh, làng bol, bol a` chờ hờp ngan mờ sùm tơrgùm wơl kờ` iăt ồng đơs crih. Tu\ do, ồng Rcom Yơ` neh ờ gam tai, mơya kơnờm mờ anih pờ tơl^k jơnau đơs Việt Nam pờ wơl ală jơnau đơs crih bơh ồng Yơ` dê nàng iăt gơboh ngan mờ lam sồr niam tàm broă lơh sa, lơh kòi, tam tơngời geh cồng nha. Kuơ màng ngan, anih pờ tơl^k jơnau đơs Việt Nam neh lam sồr làng bol, bol a` tam klăc bal, ờ dờn jơnau bơh cau ờ niam bơchồt mờ tìs; mìng dờn mờ lơh jăt gùng dà Đảng mờ kăc màng neh lam sồr”.

Bơh ală nhai nggùl nam 2013, pang internet VOV4.Jarai mùl màl geh ngui. Do là 1 broă lơh [ăo pa du^ jòng anih pờ tơl^k jơnau đơs mờ dà kòn cau dê, ai jơnau đơs dà kòn cau Jarai tus mờ làng bol tàm gùt dunia. Tus tu\ do, pah ngai geh rơlao 1 rơbô dơ\ cau sền, rơlao 23 lơgar neh sền pang internet VOV4.Jarai kờ` g^t jơnau yal bè bơta chài rơgơi, rài kis pa kòn cau Jarai dê. Lo\ Rmah H’Đem, kis tàm lơgar Mỹ di tàm dơ\ rê còp [òn lơgar tòm tàm ntum Ia Le, kơnhoàl Cư\ Pưh pa do pà g^t: “Tàm lơgar Mỹ a` iăt jơnau đơs dà kòn cau Jarai tàm internet, go\ jơnau đơs mờ dà kòn cau Jarai geh bal jơnau tơng^t mờ akhar cih dà kòn cau Jarai, a` iăt mờ sền sùm. A` chờ hờp ngan tài lài do, dà đơs kòn cau Jarai ờ geh iăt, ờ geh kờ` sền. Tu\ do, anih pờ tơl^k jơnau đơs Việt Nam neh pờ tơl^k mờ dà đơs kòn cau Jarai mờ ai jơnau tơng^t tơmu\t tàm internet a` chờ hờp ngan. Kis tàm lơgar cau, ngài mờ [òn lơgar tòm, jo\ jo\ hơ\ sồng đơs dà mè deh dê, den tàng tu\ sền mờ iăt jơnau đơs dà kòn cau Jarai a` iang nùs ngan mờ ờ hoan kah [òn lơgar mờ kung pal bơsram wơl dà đơs mè deh dê tai bơh tàm jơnau tơng^t niam bơne\ do”.

22 nam neh rơlao, jơnau đơs dà kòn cau Jarai pờ tơl^k bơh jơnau đơs Việt Nam tàm Tây Nguyên ờ mìng là anih tam gơl jơnau tơng^t bơh làng bol tus mờ Đảng dà lơgar, mờ gam là anih kờ` prăp gàr akhar cih, săp đơs mờ ală bơta niam chài rơgơi ờs mờng kòn cau Jarai dê. Ală cau lơh broă tàm gah jơnau đơs dà kòn cau Jarai bơh jơnau đơs Việt Nam pơnyờ să ngan tu\ geh lơh broă kuơ màng do, mờ geh lơh ngan jơh nùs nhơm kờ` lơh gơs jăk chài kơnòl mờ Đảng, Dà lơgar bal mờ làng bol jàu, ai dà đơs kòn cau Jarai sùm là nùs nhơm chờ hờp, pơnyờ să ngan tàm jơnau đơs Việt Nam dê.

Cau cih mờ yal tơng^t Ndong Brawl