JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

 Mờ kơnòl kờ` drơng tàm broă lơh, lơh gơs rơndăp broă jơnau yal gùng dră bal, yal pơrjum dờng dơ\ 12 Đảng dà lơgar dê, ngai 06/12, kuang bàng lơh broă tàm mpồl lơh sră nggal pơrjum dờng Đảng dơ\ 12 geh ồng Đinh Thế Huynh kuang atbồ gah bơto pơlam gùng dà broă lơh Đảng dà lơgar, kuang atbồ mpồl duh broă jơnau nr^ dà lơgar mờ là kuang jăt jơng atbồ mpồl lơh sră nggal pơrjum dờng Đảng dà lơgar neh lam bồ tus lơh broă mờ mpồl đơng lam Đảng càr Bến Tre bè broă lơh jăt kơnòl tơnguh bơtàu lơh sa-mpồl bơtiàn, bơta chài rơgơi, sền gàr dà lơgar, lơngăp lơngai mpồl bơtiàn mờ broă bơ\t bơtàu Đảng, bơ\t bơtàu gùng dră bal mpồl đơng lam Đảng càr Bến Tre tơngai bơh nam 2010 tus 2015. Jơnau đơs tàm dơ\ tơn jơh pơrjum, ồng Đinh Thế Huynh neh chờ gờm, đơs niam mờ pơn jờng ală broă lơh ngan bơh mpồl đơng lam Đảng, gơnoar atbồ mờ làng bol càr Bến Tre tàm tơngai do, neh geh ală cồng nha tơl ală bơta tàm ală gah lơh sa-mpồl bơtiàn, bơta chài rơgơi, tơl niam ờ do ờ dă sền gàr dà lơgar-bơta lơngăp lơngai mpồl bơtiàn, bơ\t bơtàu [òn lơgar pa mờ broă bơ\t bơtàu Đảng, bơ\t bơtàu gùng dră bal. mpồl kuang bàng neh dờp, đơs niam ala jơnau đơs geh kơnòl mờ ală jơnau dan mùl màl bơh mpồl đơng lam Đảng càr Bến Tre dê, pơgồp bal tàm broă lơh gơs sră nggal jăt jơnau yal gùng dră bal yal pơrjum dờng Đảng dà lơgar dơ\ 12 in.

Di tơngkah 70 nam Ngai crơng gơs Mpồl ling klàng làng bol Việt Nam (22/12/1944-22/12/2014), mờ 25 nam Ngai chờ gùt làng bol sền gàr dà lơgar (22/12/1989- 22/12/2014), drim òr 7/12, tàm Hà Nội, Anih duh broă đơng lam đảng ling klàng dà lơgar di Gah sền gàr dà lơgar tìp măt ờs mờng ală rơnàng Cau ling Wa Hồ, sỹ quan geh groăt kuăng ling dờng, cau khin cha jak chài mpồl ling klàng phàu crong làng bol, kuăng bàng dờng màng mpồl ling klàng neh jơh sơnam lơh broă, rê rlô lơh broă tàm ù tiah bòn dờng Hà Nội. Tus bal dơ\ tìp măt do, geh ồng Lê Khả Phiêu kuang atbồ đơng lam Đảng dà lơgar lài do; ală kuang bàng lài do là Kuang đơng lam Đảng, Dà lơgar. Đại tướng Phùng Quang Thanh kuang jăt jơng atbồ anih duh broă đơng lam đảng ling klàng dà lơgar mơkung là Kuang atbồ Gah Sền gàr dà lơgar đơng lam dơ\ tìp măt. Đơs tàm dơ\ tìp mat, ala mat Mpồl lơh broă sùm anih duh broă đơng lam đảng ling klàng dà lơgar di Gah Sền gàr dà lơgar, Đại tướng Phùng Quang Thanh đơs tờm: Do là broă lơh kờn kah rơngal mờ pơn jờng dà kơlhề, bơta tă pơ gồp dờng ơnàng ngan bơh ală kuăng ling dờng, Cau mè Việt Nam khin cha jak chài, cau khin cha jak chài mpồl ling klàng phàu crong làng bol, kuang bàng dờng màng mpồl ling tàm ală broă lơh bơ\t bơtàu, tam lơh mờ dờng kràn bơh mpồl ling dê tàm 70 nam do.

Ngai 05/12, tàm hìu pơrjum mpồl duh broă ala mat làng bol ntum Tân Bình, kơnhoàl Đak Đoa, càr Gia Lai, mpồl kuang bàng tàm Gơnoar ala mat làng bol càr Gia Lai geh ồng Bùi Văn Cường kuang atbồ đơng lam Đảng mpồl anih lơh sa kă bro dà lơgar mờ mò Siu Hương kuang bàng lơh broă tàm anih dong kờl adăt boh lam càr Gia Lai, gơwèt gah adăt boh lam càr Gia Lai neh tìp mờ cau te\ khà tơnơ\ mờ pơrjum dơ\ 8, Gơnoar ala mat dà lơgar kơnă 13, tơngai lơh broă bơh nam 2011 tus 2016. Tàm dơ\ tìp, geh 17 nă cau te\ khà neh tus bal pơgồp jơnau đơs. Bơdìh mờ ală jơnau đơs ring bal mờ ală tơngu me tàm pơrjum dơ\ 8, kung geh ờ uă jơnau đơs ờ hềt di pal mờ ală jơnau lùp gam jòngir, ờ tơrgùm bơh ală kuang bàng tàm Gơnoar ala mat dà lơgar dê. Cau te\ khà dan mờ ală kuang bàng tàm Gơnoar ala mat dà lơgar tơnguh kơnòl sền gròi, lơh ngan sồr ală anih loh broă geh gơnoar pal bơsong broă dong kờl cau geh màng mờ dà lơgar in, bơta [ơ\ tàm tiah kis mờ ờ tơl ù lơh hìu ơm tàm ntum Tân Bình, bơsong nền nòn ală kuang bàng yal ờ di pal rài kis mờ broă lơh, blơi sră dờp jơh at gơnoar, blơi groăt, gơnoar lơh broă…

Ngai 5/12, tàm Anih tờm pơrjum càr Dak Nông, neh geh lơh dơ\ Pơrjum dờng cau ala mat ală jơi bơtiàn kòn cau càr Dak Nông dơ\ 2, nam 2014, mờ bơta tus bal bơh 250 nă cau ala măt ngan ngồn ala tus rlau 176 rbô nă làng bol kòn cau bơh 40 jơi bơtiàn kòn cau oh mi. Đơs tàm dơ\ bơyai lơh pơrjum, ồng Trần Quốc Huy kuang atbồ đơng lam Đảng càr Dak Nông, neh đơs niam ngan ală lơh ngan bơh ală kơnă, ală gah dê tàm broă mu\t lơh geh cồng nha ală gùng dà broă lơh dong kờl kòn cau mờ broă lơh kòn cau tơngai lài neh pơ gồp bơnah tơnguh jơnhoa rài kis phan bơna mờ nùs nhơm ai làng bol kòn cau in. Ồng kung sồr, tơngai tus, ală kơnă, ală gah kờn pal mu\t lơh geh cồng nha rlau tai ală gùng dà broă lơh dong kờl kòn cau. Tàm hơ\, lài ngan rlau jơh là càr Dak Nông kờn pal bơcri priă lơh niam broă lơh bơto bơtê tàm tiah làng bol kòn cau, sền dờng màng gơnoar broă bơh bơto bơtê dê là gùng lòt tus bơta gi\t wa\ mờ chài rơ gơi ai bơtàu tơnguh làng bol bòn lơgar in.

 Nam 2014, mpồ dong kờl cau koe\t kơlte mờ kơnòm dềt kòn đời càr Dak Lak neh lơh jăt ală broă dong kờl ai rơlao 2 rơbô 300 nă cau rơ[ah, cau koe\t kơl te, kơnòm dềt kòn dời mờ khà priă bal mờ phan rơlao 1 tơmàn 400 tơlăk priă. Mpồl do neh pơgồp bal reh ơla kòn măt mờ sơm kòp ală kòp bè măt ai 265 nă cau in, pà 13 khà priă bơsram, 60 nơm rơndeh coh, rơndeh chồl mờ tê ai kơnòm bơsram rơ[ah bal mờ cau koe\t kơl te in. Mờ dong kờl lơh 5 broă lơh kloh niam; còp să, pà phan rơlao 1 rơbô 800 nă cau in; dong kờl 20 nơm sur sơntìl, 10 nơm kơnrồ sơntìl ai 20 hìu rơ[ah, geh cau koe\t kơlte. Ală broă dong kờl do neh pơgồp bal tàm broă ai broă lơh, tơnguh rài kis, dong kờl cau koe\t kơl te tơrgùm kis bam mờ mpồl bơtiàn.

 Jơnau yal bơh ală Mpồl lơh sa kă bro kă bro dờng xăng zờu dê pà gi\t, khà priă ală bơta xăng zờu digơlan pơn jăt tai gơmù. Jăt hơ\, xăng Ron 92 gơmù 320 đong dùl lit, zờu diesel gơmù 240 đong dùl lit, zờu chu gơmù 280 đong dùl lit bơh 1 jiơ mho ngai òr nao 6/12. Do kung là dơ\ 11 khà priă xăng zờu gơmù bơh bồ nam tus tu\ do. Pơndrờm mờ khà gơmù uă ngan 1140 đong dùl lit tàm ngai 22 nhai 11 pa do, den dơ\ gơmù dơ\ do geh đơs là gơmù dùl ết rlau pơndrờm mờ khà gơmù khà priă xăng zờu tàm drà kă bro dunia.

 Mang ngai 06/12, anih bơto pơlam broă lơh sa dà lơgar neh mu\t ràng tơl^k drà kă bro phan geh lơh bơh broă lơh sa suơn sre mờ kă bro tàm Tây Nguyên nam 2014 geh bơyai lơh tàm [òn drà Liên Nghĩa, kơnhoàl Đức Trọng, càr Lâm Đồng. Drà ràng tơl^k do geh 300 hìu tăc phan tus bơh 144 nă cau, mpồl lơh broă, anih lơh sa kă bro tàm lơgar tus bal, yal ală phan geh bơh bơh broă lơh sa suơn sre-brê bơnơm-phan tàm dà, ală sơntìl phan tam, phơng sih, sơnơm sền gàr phan tam, măy mo\k, phan drơng tàm broă lơh sa suơn sre-brê bơnơm; ală bơta phan păc mờ tê niam mờ uă bơta phan ngui sa kuơ màng ndai. Dơ\ ràng tơl^k do pơgồp bal tàm broă chồl pràn broă bơto pơlam broă lơh sa, tìp mờ broă kă bro, ai tơl bơta niam làng bol in geh tìp mờ ală bơta phan, măy mo\k, phan drơng tàm broă lơh sa suơn sre pa. Mờ kung là dơ\ yal ală bơta tơnguh bơtàu khoa học, kỹ thuật , phan pa làng bol tàm do in, kờ` tơnguh cồng nha, khà niam phan geh lơh bơh broă lơh sa suơn sre dê, tơl niam ală khà bè kloh niam ờ do ờ dă tàm phan sa.

Jơnau gi\t wa\ bơh làng bol, cau kă bro mờ mpồl lơh sa kă bro bòn dờng dê bè bơta ờdo ờdă kloh niam phan sa neh geh tam gơl uă ngan, mơya kung gam ờ hềt lơh geh bè jơnau kơ\p kờ`. Hơ\ là jơnau đơs bơh ală kuang bàng dê tàm Broă lơh iăt kơno mờ cribơyai bal mờ tơngume “Sền wơl broă lơh atbồ dà lơgar bè Ờdo ờdă kloh niam phan sa, bơh Mpồl duh broă ala măt làng bol [òn dờng Hồ Chí Minh dê bơyai lơh drim òr 7/12. Bơh bồ nam tus tu\ do, Mpồl atbồ drà kă bro [òn dờng Hồ Chí Minh neh tus sền rlau 7000 dơ\ bè ờdo ờdă kloh niam phan sa, lơh glài rlau 1 tơlăc 300 tơlăc phan bơna mờ 700 tấn phan kă bro, ku\p mờ tơmu\t tàm kes priă dà lơgar mờr 84 tơmàn. Mơya, tàm bơta geh ngan, uă ngan broă kung gam ờ hềt geh sền go\, lòt sền mờ lơh glài. Ờdo ờdă kloh niam phan sa kung gam là bơta kơlôi rcăng bơh ală kơnă gơnoar atbồ [òn dờng Hồ Chí Minh dê.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

Ngai 06/12, ồng Ashraf Ghani kuang atbồ lơgar Apganistan neh  rê bơh càr lơgar London, lơgar Anh, tơnơ\ mờ tu\ tìp mờ ală kuang bàng lơgar Anh mờ lơgar Mỹ. ală kuang bàng lơgar Anh mờ lơgar Mỹ neh hơ geh dong kờl Gơnoar atbồ lơgar tam kla] bal pa lơgar Afghanistan dê tàm bơta ală ling lơgar bơdìh l^k rê tàm lồi nam do tơnơ\ mờ 13 nam tus tam lơh. Ồng John Kerry kuang atbồ gah cri bơyai broă lơh bal mờ lơgar ndai lơgar Mỹ pà g^t, Gơnoar atbồ lơgar pa bơh ồng Ashraf Ghani neh geh broă lơh kờ` tam dră mờ broă lơh priă ờ ngan gơs priă ngan, sa kuề sa koà bơh tu\ guh at gơnoar pơgăp mờ do 3 nhai. Ồng Ashraf Ghani bal mờ ồng Abdullah Abdullah, la cau kung geh tơl^k măt te\ khà kuang atbồ lơgar lài do crơng gơs Gơnoar atbồ lơgar tam pà bal at gơnoar tơnơ\ mờ uă nhai tàm kơndang bè cồng nha te\ khà mờ hơ mờ ală lơgar lơh broă bal geh kơrian sa kuề sa koà, sa priă dong kờl.

 Gi\t nđờ rbô nă ling klàng mờ kảnh sát lơgar Ấn Độ neh geh ai tus tàm làm gùt ù tiah Kashmir nàng sền gàr bơta ngăp lơngai ai ồng Narendra Modi kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờđang rlao jơh dà lơgar Ấn Độ in. Ồng Narendra Modi rcăng geh jơnau đơs tàm dơ\ pơrjum tơr gùm să hòi jà tàm pơr lòng te\ khà tàm ngai do, 8/12 lài mờ dơ\ te\ khà bòn lơgar. Jăt kảnh sát càr Jammu-Kashmir kuang bàng geh gơnoar lơgar Ấn Độ gam ngui ală broă lơh bơ tơl tơ nơ\ tu\ tàm ngai dơ\ 6 pa do, ling lềng sò tơm pôs đồng ling klàng mờ ală anih ndai lơh 21 nă cau chơ\t. Bal mờ broă ai tai mpồl kảnh sát tus, 220 mpồl ling griăp bòn neh geh ai tus bơ tơl kờn rcăng ai dơ\ te\ khà in.

 Ling lơgar Israel pà g^t, lơgar do gam pờ 8 dơ\ lùp khào ku\p glài pa bè broă lơh ling klàng tàm dòr Baza, tàm hơ\ geh broă gơrềng tus 30 nă cau Palestin gơtìp chơ\t. rơlao 2 rơbô 100 nă cau Palestin, tàm hơ\ uă ngan là làng bol neh gơtìp chơ\t tàm dơ\ tam lơh tàm dòr Gaza kàl duh nam do. Lơgar Israel geh 67 nă cau ling mờ 6 nă làng bol gơtìp chơ\t. Ling lơgar Israel pà g^t, geh lùp khào dơ\ cuh phào dờng ngai 20/7 lài do di tàm 1 hìu tàm [òn drà Khan Younis, lơh 27 nă cau Palestin chơ\t. Mpồl lơh broă gơnoar kòn bơnus pà g^t, ală cau gơtìp aniai ndrờm là làng bol.

Ngai òr 7/12, 11 lơgar, tàm hơ\ geh Lo, Australia, Nhờk, Mỹ, Malaysia, Canada, Thái Lan, Anh, Singapore, Brunei, Indonesia dan dong kờl lơgar Philippines bơsong jơnau gơlời wơl bơh dơ\ mìu càl rbut dờng Hagupity gam sơnđan là mìu càl rbu\t dờng Ruby lơh aniai. Jăt ồng Alexander Pama kuang atbồ đơng lam Mpồl duh broă bơsong mờ tơr mù bà rềs àr hoàc hươr dà lơgar Philippines dê pà gi\t, broă dong kờl tàm hơ\ geh ai kòn bơnus, priă jền mờ phan dong kờl tus tiah gơtìp trồ tah lơh aniai. Ồng Pama pà gi\t, geh kờp sền hoàc hươr, mờ jòi broă dong kờl dipal. Tus mho ngai òr, neh geh 2 nă cau chơ\t bơh mìu càl rbu\t dờng Hagupity lơh aniai. Mìu càl rbu\t dờng kung lơh gơpừ gùng che đèng, gùng điện thoại tàm ờ uă càr. Rlau 700 rbô nă cau pal lòt ntrờn tus ală anih tờm ntrờn.

Dùl dơ\ piar dờng pa lòt gan, lơh piar dùh uă, lơh aniai tus uă càr, [òn dờng lơgar Nhờk jăt gah dà lềng đah măt tơngai mu\t bồt Honshu, geh bal chơ\t ồs đèng tàm uă tiah, mờ neh geh 2 nă cau chơ\t tài trồ tiah mrềt noăt. Khà piar lơ-u\t tàm ală càr geh: Yamagata, Fukui, Aomori mờ Gifu. Tàm 360 nă làng bol kis tàm 2 [òn drà càr Tokushima gơtìp koh gơl is mờ ală tiah ndai tài piar dùh uă bơh ngai 05/12 lài do, piar đùh sơlơ lơ-u\t lơh uă gơl gùng gơtìp kơrian. Rơlao 1 rơbô 400 nơm hìu tàm 4 [òn dờng càr Tokushima gơtìp chơ\t ồs đèng. Piar dùh uă kung neh lơh kal ke broă lơh tàm gùng lòt, lơh ală dơ\ rềs àr gơl^k geh bal tàm càr Yamagata, Gifu mờ càr Hyogo tàm ală ngai do.