JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

 Ngai 16/8, ồng Nguyễn Phú Trọng kuang atbồ đơng lam Đảng dà lơgar neh tus còp mờ lơh broă tàm kơnhoàl bồt Phú Quốc, càr Kiên Giang kờ` sền broă lơh jăt ală kơrnoăt Đảng tàm ală gah tơnguh bơtàu lơh sa-mpồl bơtiàn, sền gàr bơta lơngăp lơngai dà lơgar, bơ\t bơtàu Đảng mờ ală gah gùng dră bal. Lòt bal mờ ồng Nguyễn Phú Trọng geh kuang bàng đơng lam ală gah, mpồl lơh broă dà lơgar, mpồl đơng lam tiah đah jum măt tơngai mu\t dà lơgar. Ồng Nguyễn Phú Trọng kung geh iăt ồng Nguyễn Thanh Sơn kuang atbồ đơng lam Đảng càr Kiên Giang yal bè broă lơh jăt kơnòl 6 nhai bồ nam do mờ broă rơcang pơrjum dờng mpồl đơng lam Đảng càr dơ\ 10. Ồng Nguyễn Phú Trọng kung neh sồr càr Kiên Giang mờ kơnhoàl bồt Phú Quốc pal sền gròi ngan tus broă sền gàr bơta lơngăp lơngai dà lơgar, mpồl bơtiàn; pơn jăt tai lơh jăt niam kơrnoăt dà lơgar 4, kơnă 11 bè broă bơ\t bơtàu Đảng, kơrnoăt sồr sồ 03 bơh gah gùng dră bal dà lơgar bè broă bơsram mờ lơh jăt ơnà jăk Bác Hồ dê, ală kơrnoăt, jơnau đơs du\t ndơl ndai bơh dà lơgar, bơ\t bơtàu Đảng niam mờ pràn kơl dang. Di tàm dơ\ do, ồng Nguyễn Phú Trọng neh tus chu `àng kah kơlôi ală cau ling chơ\t màng tàm blàng tơ\p bồc cau ling chơ\t màng Phú Quốc, tus còp tiah tềl kah yau hìu jàm Phú Quốc; còp ờ uă tiah lơh sa-mpồl bơtiàn kơnhoàl do dê, tàm hơ\ geh rơndăp broă lơh anih ơm rơlô să Vincom Group; tiah lơh dà màn Hải Hoàn, brê dà lơgar Phú Quốc, anih ơhò ơm Bãi Vòng.

 Drim ngai do, dờp jơnau jà bơh ồng Nguyễn Sinh Hùng kuang atbồ Gơnoar ala mat dà lơgar dê, Mpồl kuang ala mat dờng màng Gơnoar ala măt dà lơgar Campuchia bơh ồng Samdech Akka Moha Ponhea Chakrei Heng Sam Rin kuang atbồ Gơnoar ala mat dà lơgar Campuchia lam bồ neh tus Hà Nội, sơnđờm dơ\ lòt còp ngan ngồn lơgar Việt Nam. Lòt bal mờ ồng Heng Sam Rin geh mò Man Sam An kuang jăt jơng gơs gơngăp gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh dà lơgar, kuang ala mat Gơnoar ala mat dà lơgar, mờ là Kuang atbồ Mpồl gi\t gơ\p lơh bơ yô bal Campuchia mờ Việt Nam; ồng Chheang Vun kuang atbồ anih lơh broă mờ lơgar ndai, tam klăc bal dunia, yal tơngi\t mờ mblàng yal jơnau, kuang ala mat Gơnoar ala măt dà lơgar Campuchia; mò Nin Saphon kuang atbồ anih lơh broă ala dà lơgar, pơndiang phan, viễn thông, bưu điện, lơh sa mờ măi mo\k, phan kuơ tàm ù, năng lượng, kă bro, ătbồ ù tiah, rơndăp ù tiah tiah drà mờ bơ\t bơt, mờ là Kuang ala mat Gơnoar ala mat dà lơgar Campuchia; ồng Suos Yara kuang jăt jơng atbồ anih lơh broă mờ lơgar ndai, tam klăc bal dunia, yal tơngi\t mờ mblàng yal jơnau dà lơgar, mờ là Kuang ala mat Gơnoar ala mat dà lơgar Campuchia; mò Un Sokunthea kuang dong broă bơh anih lơh broă kuang àng, sền gàr dà lơgar, lùp khàu, tam dră sa kuề sa kùa mờ broă lơh ala dà lơgar, mờ là Kuang ala mat Gơnoar ala mat dà lơgar Campuchia; mò Ban Srey Mom kuang bàng tàm anih lơh sơ nơm, lơh broă mpồl bơtiàn, cau ling yau, bơto bơtê ơruh pơnu kơ nòm pa tàu, lơh broă, bơto bơtê, cau ùr mờ là Kuang ala mat Gơnoar ala mat dà lơgar Campuchia; mò Dương Vanna kuang bàng tàm anih lơh broă broă rơndăp lơh, bơcri priă, lơh broă sa sươn sre, bơtàu tơnguh bòn lơgar, tiah ơm kis mờ phan kuơ geh is dà, mờ là Kuang ala mat Gơnoar ala mat dà lơgar Campuchia.

 Mang ngai 16/8, tàm bòn dờng Đồng Hới, càr Quảng Bình, ồng Hoàng Trung Hải kuang jăt jơng gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh dà lơgar neh tus tơng kah 10 nam crơng gơs bòn dờng Đồng Hới mờ dờp gai lòng Độc lập khà 2. Dờp ală broă lơh ngan bơh ală kuang bàng, làng bol tàm [òn dờng do neh lơh tàm tơngai do. Đảng mờ dà lơgar he neh pà phan pơn jờng gai lòng Độc lập khà 2 làng bol bal mờ kuang bàng bòn dờng Đồng Hới in; kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh dà lơgar neh k^ kơrnoăt dờp bòn dờng Đồng Hới là bòn dờng khà 2, càr Quảng Bình dê. Ala măt kuang bàng đơng lam Đảng, Dà lơgar, ồng Hoàng Trung Hải neh pơn jờng ală cồng nha mờ mpồl đơng lam Đảng bal mờ làng bol bòn dờng Đồng Hới neh geh tàm ală nam do; mờ sồr kuang bàng đơng lam bòn dờng geh tam gơl tai broă đơng lam, tơnguh cồng nha broă lơh, bơ\t bơtàu bòn dờng tơnguh bơtàu kơl jăp.

 Jăt ồng Lê Quang Dẫn kuang atbồ Cơldu\ lơh broă bơto bơtê mờ bơsram bòn drà Gia Nghĩa, càr Dak Nông den bơh kờp sền, tơr gùm kờp, digơlan nam bơsram 2014- 2015, bòn drà Gia Nghĩa geh pơgăp 12 rbô nă kơnòm bơsram, gơguh mờr 500 nă oh pơndrờm mờ nam bơsram lài. Nàng lơh geh jơnau kờn bè phan bơna bơh ală hìu bơsram dê, bơh bồ nam 2014 tơn, bòn drà Gia Nghĩa neh geh broă rơndăp lơh lơh pa mờ lơh niam wơl ală cơldu\ bơsram. Jăt hơ\, bơh kes priă dà lơgar, bòn drà Gia Nghĩa neh bơcri mờr 9 tơmàn priă nàng lơh pa 17 cơldu\ bơsram.

 Chờ gờm tơnkah ngai Ka] Màng nhai 8 mờ Sơntòm dà lơgar ngai 02/9, ngai òr 17/8, tàm bòn dờng Kon Tum, mpồl cau chài wăc rùp Việt Nam neh pơgồp bal mờ càr Kon Tum bơyai lơh ràng tơl^k rùp niam tiah đah jum tàm gùl lơgar mờ Tây Nguyên. Dơ\ ràng tơl^k rùp geh yal 187 pang rùp bơh 184 nă cau chài wăc rùp tus bơh 9 càr, tàm hơ\ geh càr Kon Tum, Gia Lai, Dak Lak, bòn dờng Đà Nẵng, càr Quảng Ngãi, Quảng Nam, Bình Định, Phú Yên mờ Khánh Hoà. Bơh tàm ală pang rùp, ală cau chài neh yal tus mờ cau sền in ală broă lơh, rài kis geh uă bơta ngan kòn bơnus, ală jơi bơtiàn kòn cau kis tàm tiah kơh bơnơm mờ tiah ring jăt gah dà lềng; rùp bè rài kis nùs nhơm pin dờn làng bol kòn cau Tây Nguyên dê, làng bol kis jăt gah dà lềng dê.  Bơdìh hơ\ tai, tơngu me dà lềng, bồt dà lềng neh geh ală cau chài lơh mờ uă bơta krơi is, pơgồp bal tàm broă sền gàr dà lơgar, tơl^k nùs nhơm geh kơnòl bơh cau chài tàm gah broă lơh nùs nhơm chài rơgơi.

 Mho ngai 16 nhai 8, tàm Hìu tàm pơr lòng tàp pràn să jan\ càr Dak Lak, Mpồl Đảng gah mpồl lơh sa kă bro càr Dak Lak bơyai lơh dơ\ tơn jơh Dơ\ pơr lòng tàp pràn să jan\ ờs mờng bơh yau dơ\ 18 nam 2014. Mờ bơta tus bal bơh 750 nă cau dê, là kuang bàng, cau geh Đảng, cau lơh phan, cau lơh broă sa priă nhai dà lơgar, cau lơh broă tus bơh 43 mpồl Đảng gơ wèt mpồl Đảng gah mpồl lơh sa kă bro; tàm pơr lòng jak tàm 19 jơnau tàm pơr lòng bơh 4 bơta dê là nhơl bơlai, plai tơr nò, plai kơbàng, mờ tàm hoài che. Dơ\ pơr lòng là broă lơh geh kuơ ngan ngồn chờ gờm tơngkah 69 nam Ka] Màng Nhai Phàm(19/8/ 1945-19/8/2014); mờ ngai Sơntờm dà lơgar (2/9/1945-2/9/2014); mơkung kờ` chul chồl, pơn jờng srơh Tàp pràn să jan\ jăt broă lơh niam bơh Bác Hồ dờng màng dê, tài jơnau kờn Pràn nàng bơ\t bơtàu mờ sền gàr dà lơgar Việt Nam rài làng bol lơh tờm mpồl bơtiàn ring bal tàm kuăng bàng, cau geh đảng, cau lơh broă gơ wèt Mpồl Đảng gah mpồl lơh sa kă bro; bơh hơ\ lơh geh srơh tàm pơr lòng pơ gồp bơnah lơh gơs jak ngan kơ nòl broă gùng dră bal geh jàu…

 Nam bơsram 2014-2015, kuang bàng đơng lam bòn dờng Cần Thơ neh sồr ală gah, mpồl lơh broă bal mờ gah bơto bơtê mờ bơsram bòn dờng do pal bơsong ală broă kơnòm bơsram sơbì bơsram, tơrgùm uă ngan kờ` hòi jà kơnòm dềt tàm sơnam gam lòt bơsram tus bơsram. Bu\ lah neh lơh ngan, mơya nam bơsram 2013-2014, bòn dờng Cần Thơ kung gam geh mờr 1 rơbô 200 nă kơnòm bơsram sơbìh bơsram jăt mờ bồ nam, geh rơlao 0,6%, tơrgùm uă ngan tàm kai bơsram 2. Gơl^k geh bơta do jăt jơnau kờp pà go\: kơnòm bơsram sơbì bơsram là tài bơsram ờ jăk, ờ guh ơdu\ ha là ờ jai pơlòng jơh bơsram kai bơsram, geh ờ uă kơnòm ndai là tài hìu nhă kal ke. Kuang bàng đơng lam bòn dờng Cần Thơ pa đơng lam gah bơto bơtê mờ bơsram bòn dờng do bal mờ 9 kơnhoàl pal sền broă hòi jà kơnòm bơsram tus lòt bơsram là kơnòl bal bơh ală gah, mpồl lơh broă tàm nam bơsram pa. Ồng Trần Trọng Khiếm gơnoar atbồ gah bơto bơtê mờ bơsram [òn dờng Cần Thơ pà g^t: bơh tu\ do tus ngai mu\t bơsram nam bơsram pa 2014-2015, gah lơh broa\ do geh pơgồp bal mờ mpồl pơlam bơsram, gơnoar atbồ, mpồl lơh broă tàm bòn dờng do tơrgùm sền wơl khà măt kơnòm bơsram tàm tơl tiah, tơl bòn ơm kis kờ` lam sồr, dong kờl kơnòm bơsram di gơlan sơbì bơsram kờ` tus lòt bơsram. Jăt mờ hơ\, broă kơnòm bơsram sơbì bơsram tài bơsram ờ jăk kung geh tơl^k kơnòl tus mờ cau lam bồ ală hìu bơsram tai.

JƠNAU TƠNGIT DUNIA.

Ngai 16/8, kuang atbồ lơgar Phần Lan neh hơ geh dong kờl lơgar Ukraine jòi gơl^k broă lơh kờ` tơn jơh tam lơh is tàm lơgar do tơnơ\ mờ uă nhai tam lơh bơh mpồl ling gơnoar atbồ lơgar mờ mpồl dră wơl. Dơ\ tam lơh tàm lơgar Ukraine neh lơh lơgar Nga mờ phương Tây gơl^k geh ờ niam ngan bơh rài tam lơh dunia dơ\ 2 mờ lơh gơl^k ală broă lơhglài kă bro tàm sal tê bal, lơh hoàc huơr tus broă lơh sa lơgar Nga mờ châu Âu dê. Ồng Sauli Niinisto kuang atbồ lơgar Phần Lan neh tus còp lơgar Ukraine kờ` cri bơyai mờ ồng Petro Poro Shenko kuang atbồ lơgar Ukraine 1 ngai tơnơ\ mờ dơ\ tìp mờ ồng Vladimir Putin kuang atbồ lơgar Nga tàm càr lơgar Moskva. Ồng Poro Shenko đơs, gơnoar lơgar Phần Lan mờ mpồl tam klăc châu Âu là kuơ màng ngan, tàm hơ\ kuơ màng ngan là lài mờ pơrjum mpồl duh broă châu Âu tàm ngai 30/8 tus do.

 Ồng Sergei Shoigu kuang atbồ Gah sền gàr dà lơgar lơgar Nga mờ ồng Chuck Hagel kuang atbồ Gah sền gàr dà lơgar lơgar Mỹ neh ring bal, 2 lơgar kờ` pal geh tai ală dơ\ pơrjum mờ ală broă lơh tàm yal tơngi\t bal sơrmah sơr mài bè Jơnau pơrgon mpồl lơh broă hạt nhân par di mơ-INF. Jơnau yal bơr bơh ồng Chuck Hagel kuang atbồ Gah sền gàr dà lơgar lơgar Mỹ dê pa do pà gi\t, 2 nă kuang atbồ Gah sền gàr dà lơgar lơgar Nga mờ Mỹ neh cribơyai bè bơta kờn ngan pal geh ală dơ\ tìp mat 2 gah bè Jơnau pơrgon do. Bàr gah kung ring bal lơh sùm ală gah tàm yal tơngi\t jơnau sơr mah sơr mài.

 Mpồl dong kờl sơnơm sơm ba phan bơna dunia tàm lơgar Afghanistan gam lơh ngan kờ` 5 nă cau lơh broă mpồl do dê neh gơtìp mpồl dră wơl ku\p tàm càr Heart, tiah đah măt tơngai mu\t lơgar Afghanistan gờ` geh tơl^k khăt gơboh. ồng Marek Resick cau pơlam đơs mpồl dong kờl sơnơm sơm ba phan bơna dunia pà g^t: ală cau lơh broă do neh gơtìp 1 mpồl geh phào tàm càr do ku\p tu\ gam tàm gùng lòt tam pà phan dong kờl làng bol. Mpồl dră wơl ngai lơi kung pờ ală dơ\ sò tơm tàm gùt lơgar Afghanistan, mờ tơngu me tòm là mpồl ling sền gàr bơta lơngăp lơngai, mơya pa do neh sò tơm tus mờ cau lơh broă dong kờl làng bol.

 Mìu sùm neh lơh gi\t nđờ rbô nă cau tàm tiah bơ nơm Himalaya roh hìu đam. Mìng is tàm lơgar Nêpal, tàm 3 ngai, neh geh 85 nă cau chơ\t tài bơh mìu dà ko\ dà cò. Gùng lòt tàm làm gùt tiah ring tàm tiah đah mat tơngai mu\t rềp nhàr mờ lơgar Ấn Độ gơtìp aniai ờ diơng jơh. Gùng sền ờ sơndah neh lơh kơryan rơndeh par duk tus ntrờn rlau 1500 nă cau gam gơkòl tàm ală hìu gơtìp gơbam tàm dà. Dùl nă kuăng bàng gơnoar atbồ lơgar pà gi\t, tài gùng lòt tàm tiah do gơtìp aniai ờ diơng, den tàng anih lơh broă dong kờl mìng gơtùi tam pà phan dong kờl bè toaltang lơh kù, sơnơm sơm kòp mờ rơndeh par duk. Ală ling klàng lơgar Nêpal neh dong klàs geh 300 nă cau, tàm tu\ gi\t nđờ rhiang nă cau kung gam kơ\p geh ntrờn tàm ală càr Surkhet, Bardiya. Ală tiah do tu\ do gam gơtìp chơ\t ồs đèng.

Gơnoar atbồ lơgar Kenya yal ơm ing ai ală cau bơh ală lơgar đah măt tơngai mu\t châu Phi tus, tài gam gơtìp kòp bơh virus Ebola. Jăt mờ hơ\, jơnau sồr ơm ing do geh mu\t ngui bơh ngai 19/8 tus mờ cau bơh ală lơgar Siera Leone, Guinea mờ Liberia, mìng geh ală kuang bàng lơh broă gah lơh sơnơm sơndră mờ kòp tài vi rus Ebola mờ ală làng bol lơgar Kenya kis tàm 3 lơgar do. Bu\ lah bè hơ\, ală cau do kung gam pal geh sền gròi nền nòn bè bơta pràn kơl dang să jan. Anih lơh broă gah lơh sơnơm lơgar Kenya pà g^t, do là 1 tàm ală broă lơh kuơ màng gơnoar atbồ lơgar Kenya dê kờ` kơrian kòp tài virus Ebola gơtòp. Gah rơndeh par lơgar Kenya là gah rơndeh par dờng ngan châu Phi pa do kung neh yal ơm ling ală dơ\ par tus lơgar Liberia mờ Siera Leone. Tu\ do, 5 nă cau gơtìp kòp tài virus Ebola tàm lơgar Kenya neh geh dờp ờ geh kòp tai gơrềng tus mờ virus ngòt rơngơ\t do.