JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

Tàm tu\ 1 jiơ mho òr 23/11, jăt jiơ Moscow, hơ\ là tu\ 5 jiơ jăt jơ Việt Nam, ồng Nguyễn Phú Trọng kuang atbồ đơng lam Đảng dà lơgar bal mờ mpồl kuang bàng dờng lơgar Việt Nam neh tus càr lơgar Moscow, còp mùl màl lơgar Nga jăt jơnau jà bơh ồng Vlađimir Putin kuang atbồ lơgar Nga dê. Do là dơ\ sơnrờp ồng Nguyễn Phú Trọng còp lơgar Nga. Tàm tus còp lơgar Nga dơ\ do, ồng Nguyễn Phú Trọng geh cri bơyai mờ ồng Vlađimir Putin; cro bơyai mờ ală kuang bàng đơng lam Gơnoar ala măt dà lơgar, Gơnoar atbồ lơgar Nga kờ` chồl pràn broă lơh bal bơh 2 lơgar dê tàm ală gah gùng dră bal, lơh sa-kă bro, bơcri priă, năng lượng, nhơm jờu, điện hạt nhân, bơta lơngăp lơngai, sền gàr dà lơgar mờ uă broă lơh ndao; chờl ptràn broă lơh bal bơh ală tiah bơh 2 lơgar; tam gơl bè ală broă tàm dunia mờ tàm tiah mờ 2 lơgar geh sền gròi bal mờ tơnguh ală broă tìp bal làng bol bơh 2 lơgar. Bơh tu\ hơ\, geh ai tơl^k bơta pràn tus mờ broă lơh bal kuơ màng tơl ală bơta bơh lơgar Việt Nam mờ lơgar Nga geh tơnguh bơtàu mờ tơnuh uă rơlao tai bè khà niam bal mờ cồng nha.

Ngai do 24/11, mu\t tus poh lơh broă dơ\ 6, kung la poh lơh broă du\t ndơl bơh pơrjum dơ\ 8, Gơnoar ala mat dà lơgar kơnă 13 dê. Tàm poh, Gơnoar ala mat dà lơgar cribơyai mờ tă pơ gồp jơnau đơs bè ală rơndăp lơh adăt broă làng bol tam gơl; adăt kes priă dà lơgar tam gơl, adăt kờp du\ priă jền dà lơgar tam gơl, adăt ờdo ờdă kloh niam lơh broă; adăt ai ngui sră nggal gơ rềng tus kơrnuat boh lam; adăt phan geh is mờ tiah ơm kis dà lềng mờ bồt bơlào; adăt lơh sơ nơm phan ròng. Gơnoar ala mat dà lơgar geh pờ tê ring bal ală rơndăp cih adăt tam gơl, bơ tơl ờ uă bơta bơh adăt lơh jăt kơrnuat lơh glài bơh anih cah rn\a dê bè broă làng bol; adăt hìu ơm tam gơl; adăt kă bro ù tiah hìu đam tam gơl; adăt bơcri priă tam gơl; adăt mpồl lơh sa kă bro tam gơl; adăt atbồ mờ ngui priă dà lơgar bơcri tàm broă lơh sa mờ kă bro; adăt priă dia kă bro phan kuơmàng; adăt tam gơl, bơ tơl ờ uă bơta bơh ală adăt dia; adăt tam gơl bơ tơl ờ uă bơta bơh adăt sĩ quan mpồl ling klàng làng bol Việt Nam; adăt kuang àng làng bol Việt Nam tam gơl; adăt tam gơl, bơ tơl ờ uă bơta bơh adăt bơto broă lơh. Mơkung pờ tê ring bal kơrnuat ki\ ring bal Kơrnuat bơh anih duh broă dunia dê bè tam dră lùp khàu pù pờng mờ ală broă lơh đơs lah ờ rờm halà lơh glài jàn bơsak, ờ di bè bơnus halà lơh tam bàs kòn bơnus mờ Kơr nuăt ki\ ring bal Kơrnuat bơh anih duh broă dunia dê bè gơnoar cau kue\t kơlte dê.

Tơnơ\ mờ rơlao 1 ngai lơh broă, drim òr 23/11, pơrjum mpồl đơng lam Đảng [òn dờng Hồ Chí Minh dơ\ 20 neh tơn jơh. Pơrjum lơh gơs uă tơngu me kuơ màng bè: rơndăp broă tă kes priă mpồl đơng lam Đảng [òn dờng nam 2014, nam 2015; cồng nha lơh jăt broă sền gròi lơh jăt broă yal yă tàm Đảng nam 2014, gùng dà, kơnòl broă lơh nam 2015. Ồng Lê Thanh Hải kuang atbồ đơng lam Đảng [òn dờng Hồ Chí Minh neh sồr ală gah, mpồl lơh broă tàm [òn dờng do pal pơn jăt tai lơh jăt tơngu me sră nggal pơrjum dờng mpồl đơng lam Đảng tàm gah lơh broă, tàm nùs nhơm lơh jăt kơrnoăt sồr sồ 36, lơh jăt broă yal tìs di mờ tìs di is jăt nùs nhơm kơrnoăt dà lơgar 4, kơnă 11; chồl pràn broă lơh jăt kơrnoăt sồr sồ 03 bơh Gah gùng dră bal dà lơgar bè broă bơsram mờ lơh jăt ơnà jăk Bác Hồ dê. Kuơ màng ngan, pal nền nòn jòi gơl^k geh ală bơta ờ niam să tòm kờ` tơmù ală bơta ờ pràn, tàm hơ\ kơnòl cau lam bồ kuơ màngnngan. Bơ8dìh hơ\ tai, ồng Lê Thanh Hải sồr ală gah, mpồl loh broă pal sền gàr rơlao tai tus mờ rài kis làng bol, tàm hơ\ uă ngan là hìu nhă geh sră dong kờl, hìu nhă gơtìp kal ke, cau lơh broă tàm ală hìu măy-tiah lơh sa mờ măy mo\k tu\ satềp neh mờr tus. Tàm gah lơh sa, [òn dờng Hồ Chí Minh pal tơrgùm rơlao tai tơnguh bơtàu gah lơh sa mờ măy mo\k dong kờl, pal geh broă ai lài priă, dong kờl bơto cau lơh broă kờ` hòi jà bơcri priă. Broă tơl niam dà sàng mờ kloh niam làng bol in mhar geh lơh.

 Jăt jơnau yal bơh Anih duh broă làng bol [òn dờng {uôn Ma Thuột, càr Dak Lak dê, bơh nhai 7 tus lồi nhai 10 nam do, [òn dờng {uôn Ma Thuột neh dong kờl rlau 4300 tấn sơmăng ai 8 ntum mờ sơnah [òn Khánh Xuân in; làng bol tă pơ gồp pơgăp 13 tơmàn priă, tus bal lơh broă 7360 ngai lơh broă, lơh geh mờr 37 kơi sồ gùng lòt. Tu\ do, jơnau kờn lơh gùng tàm bòn là uă ngan, kờp jơh ală jơnau kờn ngui sơmăng bơh ală ntum mờ sơnah bòn dê kờn dong kờl là rlau 5 rbô tấn nàng lơh pơgăp 40 kơi sồ gùng lòt ( ù neh sờr ntrờn jơh phan bơna, lơh bơnàng gùng, mờ dă lu\).

Mho ngai 22/11, ồng Nguyễn Mạnh Cường gơnoar jăt jơng atbồ hìu sơnơm càr Gia Lai pà g^t, anih lơh broă adăt boh lam gah lơh sơnơm càr Gia Lai neh tus sền kờ` g^t bơta chơ\t cau ùr geh bun Đoàn Thị Lệ Huyền, deh nam 1975, kis tàm sơnah [òn Yên Đỗ, [òn dờng Pleiku. Jăt sră sơm kòp, cau ùr do tus hìu sơnơm tàm tu\ 3 jiơ, 15 phút ngai 21/11 tu\ gam geh bun poh dơ\ 40.  cau ùr do geh sồr reh tu\ 8 jiơ 15 phút tàm ngai 21/11. Tàm broă reh tă kòn, kòn klao `jơ\ 3 k^ 3 lạng neh niam. Bu\ lah bè hơ\, tu\ gam geh bác sĩ Phạm Thị Lệ Hằng jing hìu kòn den cau ùr do ni sơna ờ tă nhơm tai, pal nùs ờ tàp. Tơnơ\ mờ tu\ neh lơh ngan sơm, cau ùr do geh cèng tus gah tơnguh pràn mhar-sơndră mờ khih. Tàm do, cau ùr do geh sền là ờ niam tàm broă kơ\t mhàm, sền go\ gơlềt gùng mhàm klờm soh. Tàm broă lơh ngan sơm, bơta pràn kơl dang cau ùr do ờ tơnguh niam, tus 10 jơ 15 phút, ngai 22/11 den chơ\t. Ồng Nguyễn Mạnh Cường pà g^t tai, gơtìp chơ\t bơh cau ùr deh kòn do geh sền là ờ pràn tă nhơm, gùng mhàm ờ niam, ờ niam tàm broă lơh kơ\t mhàm, ờ niam gùng mhàm lòt, geh pin là gơlềt gùng mhàm klờm soh. Bi Trần Hữu Dũng, deh nam 1972, bơklao cau ùr deh kòn do pà g^t, tàm uă dơ\ kham bun, pơ-ùr bi neh geh sền là sò kòn ờ niam. 2, 3 ngai lài mờ tu\ tus hìu sơnơm, pơ-ùr bi neh gơl^k mhàm lài.

Anih duh broă làng bol [òn dờng Cần Thơ pà gi\t, broă bơtàu tơnguh anih chài khòm, bơsong mờ ngui dà mìu là dùl tàm ală broă rơndăp lơh dờng màng gơ rờm bal mờ tam gơl trồ tiah kờn sơlơ geh tai dà ai ală tiah gam tìp uă kal ke tàm broă geh ngui sa dà sàng kloh in. Ồng Nguyễn Nguyên Minh kuang atbồ rơndăp broă lơh đah anih lơh broă kơlôi sơ nơng jak chài mờ măi moc\ CSIRO lơgar Australia dê pà gi\t, tu\ mu\t ngui ală anih khòm tơr gùm dà mìu geh gơmù uă ngan broă ngui dà măi mờ tơr mù jơnau kờn ngui sa dà căt. Kuơmàng, pơ gồp bơnah lơh tơr mù dùl ê\t bơta gơ bam dà tàm ờ uă tiah tàm ală tiah drà tu\ geh uă cau ngui dà mìu.

Tơnơ\ mờ tu\ gah gùng lòt mờ pơn diang phan dà lơgar càr Khánh Hoà ai lơh bơrtoh [ồm, kờ` lơh tơrlah lu\ dờng gơdùh bơh đang bơnơm lơh kơrian gùng lòt Nha Trang-Dà Làc, tềng koèl kơh Hòn Dao, gơl lòt gan ntum Sơn Thái, kơnhoàl Khánh Vĩnh, càr Khánh Hoà, gơl gùng do neh ai rơndeh lòt wơl bè ờs. Lài mờ hơ\ tàm hơ\ 7 jơ mang ngai 21/11, tàm tiah koèl kơh Hòn Dao, gơl gùng Nha Trang-Dà Làc, gơl lòt gan ntum Sơn Thái, kơnhoàl Khánh Vĩnh geh 1 nai plai lu\ dờng gơdùh bơh đang bơnơm lơh pơrgan gùng lòt, lơh kòl gùng tàm uă jơ tơn, uă rơndeh gơtìp kòl 2 gah gùng lòt.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

 Jơnau tơng^t bơh Gah kă bro, lơh sa mờ măy mo\k mờ Năng lượng lơgar Hàn Quốc ngai òr 23/11 pà g^t, lơgar Lo, Hàn Quốc mờ lơgar Nhờk geh bơyai lơh dra cri bơyai dơ\ 6 bơh dơ\ cri bơyai hơ bal kă bro khăt gơboh 3 lơgar tàm poh do, tơnơ\ mờ tu\ lơgar Lo mờ lơgar Hàn Quốc hòi jà ală dar cri bơyai geh 1 kơrnoăt hơ bal kă bro khăt gơboh bal bơh 2 lơgar dê. Dar cri bơyai dơ\ 6 do geh bơyai lơh bơh ngai do, tus ngai 28/11 tàm càr lơgar Tokyo, lơgar Nhờk. Tàm ală dơ\ cri bơyai, 3 lơgar geh tơrgùm cri bơyai ală broă, tàm hơ\ geh bal ală broă lơh, ală jơnau bơto sồr tòm, khăt gơboh tàm broă kă bro phan bơna, khăt gơboh kă bro broă lơh mờ bơcri piă…

Ồng Vladimir Putin kuang atbồ lơgar Nga tàm ngai òr 23/11, neh yă ală lơgar tàm tiah đah măt tơngai mu\t plai ù lơh tus bơta gi\t gơ\p đah 2 gah ờ niam te\, kờp bơh tu\ gơlik geh dơ\ tung lơtang gùng dră bal tàm lơgar Ukraine. Ồng Vladimir Putin yal bơr, lơgar Nga geh ờ ai gơnuar he in gơtìp dunia wềl mờ pơngàr lòs mờ ală lơgar tàm tiah đah măt tơngai mu\t plai ù ngui. Hơ jơnau lùp bơh Gah ai tơngi\t jơnau đơs TASS lơgar Nga dê, ồng Vladimir Putin đơs là, ală broă lơh glài bơh ală lơgar tàm tiah đah măt tơngai mu\t plai ù dê tam dră wơl lơgar Nga, bal mờ broă khà priă zờu gơmù, priă Rúp gơmù khà priă geh ờ gơlik geh jơnau gơlời wơl dờng tus mờ broă lơh sa lơgar Nga dê. Ồng đơs ngan là dilah khà priă zờu pơn jăt tai gơmù lơyah tài jơnau kờn gùng dră bal den là ngòt gai ồng lơh is den ồng pal kong, ală lơgar tăc zờu chu mờ lơgar ndai uă bè lơgar Mỹ, Arập Saudi kung geh gơtìp hoàc hươr tài khà priă zờu lơyah.

Ngai òr 23/11, mò Park Geun Hye kuang atbồ lơgar Hàn Quốc pa geh dơ\ tìp mờ ồng Mark Lippert kuang ala mat pa lơgar Mỹ tàm lơgar Hàn Quốc. 2 gah đơs wơl tus mờ bơngă bơh lơgar Hàn Quốc mờ lơgar Mỹ dê tàm mpồl tam klăc bal kung bè broă lơh bal bơh 2 lơgar tàm broă lơh hạt nhân lơgar Triều Tiên. Mò Park Geun Hye hòi jà ồng Mark Lippert lơh ngan lơh broă wèt tus mờ broă chồl pràn broă g^t gơ\p, lơh bơyô bal bơh lơgar Hàn Quốc mờ lơgar Mỹ, Mò Park Geun Hye kung đơs niam broă tam klăc đềt mềr bal bơh 2 lơgar tàm broă bơsong broă lơh hạt nhân lơgar Triều Tiên dê.

 Rlau 4 nă cau chơ\t mờ 54 nă cau ndai gơtìp sồt să tàm dơ\ tơrluh ù pràn 6,3 độ richter tàm càr Tứ Xuyên, tiah đah jum mat tơngai mu\t lơgar Lo, tàm ngai òr nao 22/11. Dơ\ tơrluh ù gơlik geh dùl dơ\ tam jă tam tram gơ\p tàm dùl hìu bơsram kai I tàm tiah do, lơh 42 nă oh dềt gơtìp sồt să. Tơ nơ\ tu\ gơlik geh dơ\ tơrluh ù tơn, ồng Lý Khắc Cường kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh lơgar Lo sồr ală anih lơh broă kờp sền hoàc hươr bơh tơrluh ù lơh aniai mờ mhar lam dong kờl ai làng bol tàm tiah hoàc hươr in. Ai tàm lơgar Nhờc, ală làng bol kis tàm tiah tàm gùl lơgar do tàm ngai òr 23/11, kung sơnđờm tus khòm tơr gùm jơh ală gơnru tơrlơm lề tơ nơ\ tu\ dơ\ tơrluh ù pràn 6,7 độ Richter gơlik geh tàm càr Nagano, tàm mang òr nao 22/11, lơh uă hìu gơtìp tơrlah mờ tơrlah ù. Ờ hềt geh jơnau yal bè khà cau chơ\t mơya geh rlau 39 nă cau sồt să bơh dơ\ tơrluh ù mờ 7 nă cau gam gơbàn sồt să kơn jơ\ ngan.

Mpồl jat yàng Islam Hamas, ngai òr 23/11 neh yal, broă lơgar Israel gơsơ\t aniai 1 nă cau Palestin tàm dòr Gaza là tìs mờ jơnau sồr ờ cuh phào bơh lơgar Israel mờ mpồl Hamas gah lơgar Aicập lơh kòn gùng. Ală jơnau yă mpồl Hamas dê geh ai tơl^k tơnơ\ mờ tu\ ling lơgar Israel tàm tiah nhàr bơh lơgar Israel mờ dòr Gaza cuh chơ\t 1 nă cau klao cau Palestin 32 sơnam gam lòt jơng rềp mờ pơngàr nhàr dà lơgar.