JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

Mu\t poh lơh broă dơ\ 2, pơrjum dơ\ 8, Gơnoar ala mat dà lơgar kơnă 13, ngai do, 27/10, Gơnoar ala mat dà lơgar pơrjum tàm hìu pơrjum dờng. Bùi drim, Gơnoar ala mat dà lơgar iat jơnau yal, jơnau yal lùp sền rơndăp broă adăt broă gơrềng tus làng bol tam gơl; Cri bơyai bè ờ uă tơngu me gam geh jơnau đơs ờ ndrờm bal tàm rơndăp broă adăt bơyai broă lơh anih cah rơ`a làng bol tam gơl. Bùi mho, Gơnoar ala mat dà lơgar cri bơyai bè ờ uă tơngu me gam geh jơnau đơs ờ ndrờm bal tàm rơndăp broă adăt bơyai broă lơh anih sền gròi ai ngui kơrnoăt boh lam tam gơl. Kung tàm poh do, Gơnoar ala mat dà lơgar pơn jăt tai lơh broă bè broă lơh ală rơndăp broă, rơndăp broă adăt: adăt tơl^k sră nggal adăt boh lam; adăt sră mat hìu nhă; adăt sră kim ta làng bol; adăt gah rơndeh par ngui pơn diang làng bol Việt Nam, adăt kes priă tam gơl.

Dờp jơnau jà bơh ồng Narendra Modi kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờđang rlao jơh lơgar Ấn Độ dê, drim do, ngai 27 nhai 10, ồng Nguyễn Tấn Dũng kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh lơgar Việt Nam mờ pơ ùr bal mờ Mpồl kuang ala mat dờng màng Gơnoar atbồ lơgar Việt Nam neh bơh Hà Nội lòt còp ngan ngồn lơgar Ấn Độ tàm 2 ngai. Tàm broă lòt còp ngan ngồn lơgar Ấn Độ, ồng Nguyễn Tấn Dũng geh bal mờ Kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh lơgar Ấn Độ là ồng Narendra Modi cribơyai mờ ring bal ală broă lơh ngan ngồn kờn mu\t lơh ală jơnau kờn tơnguh priă lơh geh bơh kă bro đah 2 lơgar bơh 8 tơmàn dolar tu\ do gơguh tus 15 tơmàn dolar tàm nam 2020, lơh uă anih lơh gơlik phan ai ală gah lơh sa mờ măi mo\k tàm lơgar Việt Nam in; mơkung lơh geh tơl ală bơta bươn ai mpồl lơh sa kă bro 2 lơgar in sơlơ bơcri priă tàm lơgar Việt Nam mờ lơh broă tàm drà kă bro geh tus 1 tơmàn 200 tơlak nă làng bol tàm lơgar Ấn Độ nàng lơh uă drà tăc phan mờ lơgar ndai bơh Việt Nam dê. Gi\t nđờ rhiang mpồl lơh sa kă bro bơh 2 lơgar dê kung geh tus bal cri bơyai mpồl lơh sa kă bro Việt Nam mờ Ấn Độ tàm dơ\ lòt còp ngan ngồn lơgar Ấn Độ bơh ồng Nguyễn Tấn Dũng dê. Do la tu\ nàng mpồl lơh sa kă bro 2 lơgar Việt Nam mờ Ấn Độ geh tu\ niam tam klăc lơh broă bal pa, tàm tơrbo\ bal rề ơnàng mờ lơh pràn tam klăc lơh broă bal bơcri priă lơh sa kă bro, cèng wơl bơta kuơ ngan ngồn ai jơh bal 2 gah in.

 Mho òr 26/10, 293 nă cau bơh 10 lơgar tus pơlòng cau lơh broă jăk chài mpồl ASEAN neh tơn jơh ală bơnah pơlòng mờ 25 broă lơh. Ală cau pơlòng ndrờm lơh jăk broă pơlòng. Tàm ờ uă broă pal geh bơta ngăc ngar uă, phan lơh broă pa bè tơl^k robot lơh is broă, hàn, lơh gơs pang internet, bu\ lah tơngu me pơlòng kal ke, mơya ală cau pơlòng gam lơh ngan lơh gơs niam broă pơlòng. Ồng Cao Văn Sâm gơnoar jăt jơng atbồ gah bơto broă lơh, gơwèt gah lơh broă-cau ling sồt să mờ mpồl bơtiàn dà lơgar pà g^t, tu\ do, ală cau pơlòng neh lơh gơs broă pơlòng, mơya ờ hềt g^t cồng nha du\t ndơl. Bu\ lah bè hơ\, bơh tàm broă sền gròi neh go\ ală broă lơh ờs mờng gơwèt mpồl lơh sa mờ măy mo\k, bơ\t bơtàu, broă lơh nhơl chờ, broă lơh niam phan mờ chi, lơh gơs phan bơka niam geh dơ\ neh geh gai lòng gam geh lơh niam. Kuơ màng, ală broă lơh pa bè broă sền gàr bơta hàng niam să jan, lơh niam so\, broă hàn, broă lơh rơndeh dờng lài do lơgar Việt Nam ơm tàm mpồl hờ đơm, mơya tàm dơ\ pơlòng do neh geh uă bơta jăk chài, ờ geh broă ờ ndrờm bal uă mồ ală lơgar geh broă lơh pràn bè lơgar Thái Lan, Singapor, Malaysia.

Ngai 25 nhai 10 pa do, tàm bòn drà Gia Nghĩa, càr Dak Nông, Mpồl ala măt cau lơh broă sồ 10 di Mpồl ala măt cau lơh broă Mpồl lơh sa kă bro dờng bưu điện Việt Nam neh bơyai lơh Cribơyai “ Pơr lòng rê tus anih jai pha nam 2014”, mờ bơta tus bal bơh kuang bàng đơng lam bồ Mpồl lơh sa kă bro dờng bưu điện Việt Nam, ala mat Bưu điện ală càr Dak Lak, Gia Lai, Kon Tum, Lâm Đồng mờ Dak Nông. Tàm dơ\ cribơyai, ală kuang bàng neh mblàng ờ uă jơnau cih đơs bè ală bơta bè broă jàu khà priă nhai tus tơl nă cau lơh broă; Ai broă lơh ala tă priă sền gàr mpồl bơtiàn mờ sră kham sơm kòp ờ sa priă lơh is; Broă lơh bơtàu tơnguh lơh sa kă bro mờ tơnguh jơnhoa cồng nha lơh broă tàm ală anih bưu điện chài rơ gơi ntum; Broă lơh lơh pràn lơh sa kă bro mpồl broă lơh ala bưu chính jun dờp...

 Drim òr 26/10, mpồl ơruh pơnu càr Dak Lak neh bơyai lơh pờ ơdu\ bơsram tơl niam ờ do ờ dă tàm gùng lòt, jơnau g^t wă tàm broă sơm sồt mhar, dong klàs mhar rềs àr tàm gùng lòt ai mpồl ơruh pơnu lơh broă tòm bơh ală mpồl ơruh pơnu lơh broă nùs nhơm is in tàm ală gơl gùng dờng lòt gan tàm càr. Tàm ơdu\ bơsram do, ală mpồl lơh broă geh gơnoar geh ai ală jơnau tơng^t pa ngan bè ală rơndăp broă pờ ơnàng gùng 14 gam geh lơh tàm càr Dak Lak, geh ờ uă kơnòl, broă pơgồp bal bơh mpồl ơruh pơnu tus bal sền gàr niam ờ do ờ dă tàm gơl gùng lòt do. Ală cau bơsram gam geh bơto bè broă dong klàs cau, dong klàs mhar tu\ geh cau gơtìp rềs àr tàm gùng lòt, sền gàr tiah gơtìp rềs àr, tam pà gùng rơndeh lòt tu\ gơtìp kòl gùng…

Tu\ 12 jiơ 30 phuk ngai 26 nhai 10, ơ hò lơh ka BĐ 9539 TS bơh làng bol lơh ka càr Bình Định dê bơh ồng Nguyễn Hiển Phúc lơh cau atbồ mpồl măi ơ hò gơtìp dùl nơm ơ hò lơgar ndai tơm lơh gơ kram tàm dà lềng tiah tàm gùl lơgar, tàm toạ độ: 17 độ 00N- 108 độ 40E. Jơh ală 13 nă cau tàm ơ hò bơh ơ hò BĐ 95393 TS neh tus mù đìh tàm dùl nơm bài sơ kàr, pơr dô jăt tàm tiah dà lềng geh mìu kơ nàs mờ càl dờng pràn, ngòt rơ ngơ\t. Mu\t lơh jăt bơta đơng lam bơh ồng Đinh La Thăng kuang atbồ Gah gùng lòt pơndiang phan dà lơgar dê, Kuang atbồ Anih tờm pơ gồp bal jòi sền dong kờl rềs àr gùng dà lềng Việt Nam neh sồr ơ hò SAR 412 mhar lòt gùng lòt jòi dong kờl rềs àr 13 nă cau tàm ơ hò BĐ 95393 TS. Tu\ 2 jiơ mho ngai 26 nhai 10, ơ hò SAR 412 neh bơh anih ơ hò ơm lòt dong kờl rềs àr, tơ nơ\ 3 jiơ lòt gan dà lềng bềng càl rbu\t dờng, ơ hò SAR 412 neh jòi bàn mờ jun 13 nă cau do guh ơm hờđang ơ hò nàng sền gàr să jan\. Să jan\ mờ nùs nhơm bơh jơh 13 nă cau do neh rơ hời bè ờs wơl.

Mho ngai 25/10, tàm bòn dờng Tuy Hoà, càr Phú Yên, broă lơh “Tus bal sền gàr gơnoar tòm dà lềng đah mat tơngai l^k” bơh băo Tuổi Trẻ bòn dờng Hồ Chí Minh bơyai lơh neh pà 237 khà priă bơsram “Dong kờl oh kòn cau lơh ka lòt bơsram” ai oh kòn cau lơh sa tàm 4 càr jăt gah dà lềng tiah tàm gùl lơgar in, tàm hơ\ geh: càr Bình Định, càr Phú Yên, càr Khánh Hoà mờ càr Ninh Thuận. Tơl khà priă bơsram pà kơnòm bơsram kai 2 geh 2 tơlăk 500 rơbô priă, kơnòm bơsram kai 3 là 3 tơlăk priă mờ cau bơsram dờng mờ hìu bơsram Cao đẳng là 5 tơlăk priă. Lài mờ hơ\, tàm bòn dờng Đà Nẵng, broă lơh “Tus bal sền gàr gơnoar tòm dà lềng đah măt tơngai l^k” kung neh pà rơlao 300 khà priă bơsram “Dong kờl oh kòn cau lơh ka lòt bơsram” ai oh kòn cau lơh ka 5 càr, bòn dờng jăt gah dà lềng bơh càr Quảng Trị tus càr Quảng Ngãi.

 Pơgăp 8 jiơ drim ngai 26 nhai 10, dùl nă làng bol neh chơ\t tu\ pòl che lơh is bă gan dà dờng Krông Ana, gơl lòt gan bòn 6, ntum Hoà Lễ, kơnhoàl Krông {ông, càr Dak Lak nàng pik tơnhàu kơphê. Tu\ pa pòl lòt di dùl gơl, den dùl nơm ko\ng rơndeh gơ tă bơh che pòl, lơh ồng Nguyễn Chua gơdùh tàm kềng dà dờng mờ gơbàn chơ\t yơh. Bulah geh làng bol tàm do jơh nùs dong kờl jun hờ hìu sơ nơm di tu\, mơya ồng Chua neh chơ\t lài mờ tu\ tus hờ hìu sơ nơm. Jăt ồng Nguyễn Minh Sơn kuang jăt jơng atbồ anih duh broă làng bol ntum Hoà Lễ, kơnhoàl Krông {ông, càr Dak Lak, jơnau làng bol lơh is che pòl nàng lòt gan dà dờng gơlik geh kal ke ngan. Bulah neh geh đơs lài, mơya làng bol kung ờ gi\t kơrnhia sơl lời gơlik geh rềs àr nđàc sơngi\t.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

Dơ\ te\ khà Gơnoar ala mat dà lơgar tàm lơgar Ukraine neh geh lơh bơh tu\ 8 jơ drim òr 26/10. Do là dơ\ te\ khà sơnrờp ngan tàm lơgar tiah đah mat tơngai l^k châu Âu do dê bơh tu\ gơl^k geh bơta ờ niam gùng dră bal tàm nhai 2 lài do lơh ồng Vicktor Yanukovich kuang atbồ lơgar gơtìp lơh gơlừ. Khà cau lòt đùh sră neh geh uă rơlao jăt mờ ală dơ\ te\ khà lài.  Bơta do neh tơngo\ làng bol lơgar Ukraine sền gròi uă ngan tus mờ dà lơgar. Jăt kuang bàng mlàng yal, dơ\ te\ khà do tàm lơgar Ukraine di gơlan geh dong kờl crơng gơs 1 Gơnoar ala mat dà lơgar đềt mềr mờ phương Tây mờ tơnguh gơnoar pràn ồng Petro Poroshenko kuang atbồ lơgar kờ` tơn jơh tam lơh neh jo\ tàm tiah đah măt tơngai l^k lơgar do. Bu\ lah bè hơ\, 1 Gơnoar ala mat dà lơgar đềt mềr mờ phương Tây di gơlan lơh gơl^k nùs nhơm tàm gơjra` bơh lơgar Ukraine mờ lơgar Nga.

Ngai òr 26/10, lơgar Thái Lan yal cồng nha sền mhàm bồ] dùl nă cau năc nhơl chờ là cau lơgar Anh gơtìp chơ\t ni sơna mờ neh geh tu\ ơm tàm lơgar Nigeria lài mờ tu\ tus tàm lơgar Thái Lan gan blàng rơndeh par dunia Phuket. Gah lơh sơ nơm lơgar Thái Lan pà gi\t, bulah cau năc nhơl chờ do lài mờ tu\ chơ\t ờ geh bơta gơ tơngo\ bơh dùl nă cau bơ tờp kòp Ebola dê, mơya ală cồng nha ai go\, cau năc nhơl chờ do neh chơ\t pe ngai lài mờ tu\ bồc geh sền go\ tàm dùl hìu jơnhoa cờn ơm bal tàm Phuket, tiah đah jum Thái Lan. Tu\ do, hìu jơnhoa cờn ơm bal do neh gơtìp til mpồng mờ 25 nă cau neh geh tu\ tam tìp mờ cau do neh gơtìp ai cah ơm kis tàm pơgăp 21 ngai. Cồng nha lùp sền ai go\, lài mờ tu\ chơ\, cau do neh geh bơta gơ tơngo\ gơbàn sơnguài bồ, mờ sơm kòp tàm hìu sơ nơm tàm Thái Lan, mơya tài là cau neh gơbàn lài kòp plai nùs, den tàng bè hơ\, bulah sền do là bơta chơ\t ni sơna mơya kung kal ke ngan gi\t lài jơnau bơh tài gơbàn chơ\t sơl.

 Dùl poh tơnơ\ mờ dơ\ cri bơyai sơnrờp ngan bơh gơnoar atbồ Hong Kong mờ mpồl tam klăc cau bơsram dờng ờ geh cồng nha, broă l^k dră sơgràm geh anih tòm tàm Hong Kong pơn jăt tai gơl^k kal ke. Ală cau l^k dră pơn jăt tai tus tàm ală gùng dờng, bơyai lơh ală dơ\ “Lùp jơnau đơs” kờ` tơl^k nùs nhơm rồn bơklơn tus mờ gơnoar atbồ. Bal mờ hơ\, kung neh gơl^k mpồl dră wơl cau l^k dră bơyai lam sồr ai akhar cih bơh làng bol kờ` tơl^k nùs nhơm kờ` bal broă lơh cảnh sát dê kờ` geh bơta niam tàm ală gơl gùng. Tàm tu\ hơ\, gơnoar atbồ mờ mpồl cảnh sát Honh Kong pơn jăt tai tơl^k nùs nhơm kơl dang Cau lam bồ tiah Hong Kong là ồng Lương Chấn Anh đơs gơnoar atbồ ờ dờp broă tơl^k jơnau đơs “Mờ ală broă lơh tìs mờ adăt boh lam”, mờ đơs tai, anih duh broă sùm Gơnoar ala mat dà lơgar Lo geh ờ tam gơl kơrnoăt ai tơl^k tàm ngai 31/8.

Dơ\ cribơyai ờ tìp măt bơh lơgar Ai Cập lơh kòn gùng kờn lơh niam dùl kơr nuăt ơm tam cuh đah Israel mờ Palestine, lài hơ\ rcăng lơh tàm ngai do, 27 nhai 10, mơya gơtìp ờ lơh tai. Kuang bàng đơng lam bồ dờng màng bơh Mpồl Islam Jihad tàm Dòr bơnơm Gaza là ồng Khaled al Batsha pà gi\t, lơgar Ai Cập neh ơm ing dơ\ cribơyai đah Israel mờ ală gah mpồl tàm Palestine tài bơta ngăp lơngai tàm bồt Sinai lơgar Ai Cập dê ờ niam. Lài hơ\, tàm ngai 24 nhai do, 30 nă ling lơgar Ai Cập neh chơ\t tơ nơ\ tu\ ală cau geh phàu ờ niam tàm bồt Sinai lơh ală dơ\ sò tơm. Gơnoar atbồ lơgar Ai Cập ngai òr neh pal til mpồng mpồng nhàr lơgar Rafah gan dòr bơ nơm Gaza mờ mu\t lơh ală broă lơh dờng mờ ling klàng tàm bồt Sinai. Dơ\ cribơyai đah Israel mờ Palestine geh gơtìp lời wơl nàng ơm kơ\p jơnau yal pơn jăt tai bơh đah lơgar Ai Cập dê.