JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

 Drim òr 27/7, mpồl ala măt cau lơh broă Việt Nam neh bơyai pơrjum pơn jờng kuang atbồ mpồl ala măt cau lơh broă geh pơnrơ jăk gùt lơgar. Mò Tòng Thị Phóng kuang jăt jơng atbồ Gơnoar ala măt dà lơgar neh tus bal. Đơs tàm pơrjum, mò Tòng Thị Phóng đơs tòm: bơh tàm 85 nam bơ\t bơtàu mờ gơs dờng, mpồl ala măt cau lơh broă Việt Nam neh lơh di pal mờ di tu\ lơh jăt ală gùng dà, broă lơh Đảng, adăt boh lam Dà lơgar, lơh mùl màl ală broă lơh tàm broă lơh mpồl dê, lam sồr sùm ală broă pơlòng lơh broă jăk, lơh broă bơceh pa, pơn jờng ală cau lơh broă sa priă nhai pơnrơ jăk, kuang bàng lơh broă geh pơnrơ jăk mờ neh geh ală cồng nha kuơ màng. Mò Tòng Thị Phóng đơs tai: bơdìh mờ ală broă lơh buơn, jăt jơnau yal lài, broă lơh sa-mpồl bơtiàn gam tìp uă kal ke, broă lơh gơtìp ờ niam mờ rài kis cau lơh broă gam uă kal ke. Den tàng, gơnoar mpồl kuang bàng tàm mpồl ala măt cau lơh broă pal geh chồl pràn tai.

Ngai òr 27/7, ồng Tô Huy Rứa kuang geh jơng Gah gùng dră bal dà lơgar, Kuang đơng lam đảng dà lơgar mơkung là Kuang atbồ mpồl bơyai lơh đảng dà lơgar neh tus còp ală cau ling sồt să, cau ling kòp tê jê să gam geh ròng siam sền gàr tàm ală anih tờm ròng siam sền gàr cau ling sồt să Kim Bảng, càr Hà Nam. Di tàm dơ\ lòt còp anih do, ồng Tô Huy Rứa neh pà ală cau ling sồt să, cau ling kòp tê jê să in 110 bơnah phan, tơl bơnah priă kờp priă 5 tơlăc. Anih priă jền công thương Việt Nam pà anih do in 200 tơlăc priă. Mpồl lơh sa dờng nhơm zờu Việt Nam pà ờ uă phan ngui, măi moc\ dong kờl anih do in lơh broă.

 Di tơngkah 67 nam ngai cau ling sồt să, cau ling chơ\t màng (27/7/1947-27/7/2014), ngai 26/7, Đại tướng Trần Đại Quang kuang atbồ gah kuang àng dà lơgar neh tus còp să, pà phan cau kòp là cau ling sồt să, cau ling gơtìp kòp tê jê să gam piam kòp tàm hìu sơnơm 19/8, gah kuang àng dà lơgar. Đại tướng Trần Đại Quang kơ\p kờ` ală cau ling sồt să, cau ling kòp jê jê să sơlèt mờ ală kal ke, iang nùs tàm broă sơm kòp, sền gàr bơta pràn kơl dang să jan, kờ` bời kòp mờ rê lơh broă wơl. Tu\ do, hìu sơnơm ngai 19/8 gam sơm kòp rơlao 850 nă cau kòp, tàm hơ\, cau kòp là kuang bàng, cau ling gah kuang àng tus 75%.

Tàm càr Kon Tum, bal mờ rơnàng kơ nòm să gùt lơgar, mpồl ơruh pơnu cộng sản Hồ Chí Minh càr Kon Tum bơyai lơh Dơ\ chu jrềng kah rơngal wơl ală cau khin cha jak chài chơ\t màng. Tàm tu\ tơngai do, tàm 29 blàng tơ\p bồc cau ling chơ\t màng, hìu tơrnhăng, anih mòn rùp kah kơlôi cau ling chơ\t màng tàm ù tiah càr Kon Tum, gi\t nđờ rbô nă ơruh pơnu gơ wèt ală mpồl ơruh pơnu kơnhoàl, bòn dờng mờ mpồl ơruh pơnu gơ wèt càr Kon Tum kung neh bơyai lơh dơ\ chu jrềng kah rơngal wơl, tơngo\ nùs nhơm gi\t ưn ngài bơh rơnàng kơ nòm să dê tus mờ ală cau bi khin cha jak chài chơ\t màng neh chơ\t phi să tài bơta ngăp lơngai khăt gơboh is bơh dà lơgar dê. Thượng uý Tô Minh Thanh, ơruh pơnu tàm mpồl ơruh pơnu kuăng àng càr Kon Tum, pà gi\t:“ Tus bal dơ\ chu nhàng kah rơngal wơl ală cau ling khin cha jak chài chơ\t màng di ngai 27 nhai 7 do, să tờm an\ gi\t ưn ngài ngan ală cau ling khin cha jak chài chơ\t màng, ală rơnàng cau lòt lài neh ờ pơlai puăc să he dê chơ\t phi să cèng wơl bơta ngăp lơngai ai bol an\ in. Rơnàng kơ nòm să bol an\ ờ tu\ lơi gơtùi hiu\ jơnau hơ\. Bol an\ kơ\p kờn geh lòt jăt cơnđoà jơng ală bi neh lòt nàng gàr kơ\ gơnuor tờm, ngăp lơngai is mờ tơl làm ù tiah dà lơgar bơh Việt Nam dê”.

Drim ngai 26/7, mò Nguyễn Thị Kim Tiến kuang atbồ gah lơh sơnơm dà lơgar bal mờ mpồl kuang bàng lơh broă gah lơh sơnơm dà lơgar neh pà 135 tủ sơnơm ai cau lơh ka tàm ală ơhò lơh ka ngài tàm dà lềng 2 mpồl lơh ka ntum Bảo Ninh, bòn dờng Đồng Hới, càr Quảng Bình in, tơl tùh sơnơm geh bal sơnơm mờ ală phan sơm kòp lài kờ` dong kờl cau lơh ka ngài tàm dà lềng geh sền gàr is bơta pràn kơl dang să tòm. Do là broă lơh geh bal tàm broă “Gah lơh sơnơm bal mờ cau lơh ka tàm dà lềng” geh gah lơh sơnơm dà lơgar lam sồr, kờ` sền gàr bơta pràn kơl dang să jan cau lơh ka, kờ` ală cau lơh ka iang nùs lơh ka tàm dà lềng mờ sền gàr gơnoar tòm ù tiah dà lơgar.

Drim ngai òr 27/7, Kes priă sền gàr dong kờl kơnòm dềt Việt Nam pơ gồp bal mờ Anih duh broă làng bol càr Kiên Giang bơyai lơh broă lơh pà phan ai kơnòm dềt là kòn bơh kuang bàng cau ling gam lơh kơ nòl broă sền gàr gơnoar tờm dà lềng, bồt bơlào mờ kơ nòm dềt geh rài kis uă kal ke tàm kơnhoàl bồt Phú Quốc in. Tàm 113 nă cau geh pà phan dơ\ do, geh 13 nă oh là kòn bơh kuang bàng cau ling gam lơh kơ nòl broă tàm Gah đơng lam tiah 5 ling dà lềng. Do ndrờm là ală oh geh rài kis kal ke, gơbàn kòp kơn jơ\ ngan. Tơl nă oh geh pà 3 tơlăc priă. 100 nă oh geh rài kis kal ke bơh kơnhoàl dê, tơl nă oh geh pà 500 rbô đong.

Tềng đăp mờ kàl mìu càl dờng, anih lơh broă sền gàr broă lơh bơtơ\t rơbòng dà càr Dak Lak neh bơcri mờr 10 tơmàn priă kờ` lơh wơl ală broă lơh neh gơtìp tơrlah, mờ lơh ală rơndăp broă nền nòn kờ` tơl niam ờ do ờ dă. Mờ tơl broă lơh bơtơ\t rơbòng dà, anih lơh sa do neh lơh jăt nền nòn ală broă sền gròi, rơcang yal lài dà cò kờ` di tu\ sơndră mờ ală broă gơl^k mùl màl. Dentàng, tàm tu\ uă tơnao dơng dà tàm càr Dak Lak gơtìp ờ kơl jăp, geh tu\ yuh dà ngòt tơrlah bơtơ\t dà cò, den ală broă lơh bơtơ\t rơbòng dà geh anih lơh sa do sền gàr sùm lơh broă niam.

Tơngai rềp ndo, khà cau ai kơnòm dềt lòt tus ală hìu sơ nơm tàm càr Lâm Đồng nàng ci\t sơ nơm vaccine ală bơta gơguh ni sơna, gơlam tus jơnau ờ tơl uă ngan vaccine mờ gơlik geh jơnau hăt hal ir. Uă mè bèp kơ nòm dềt dê neh pal lòt jun kòn ci\t sơnơm wih wơl uă dơ\, halà lơh sră cih măt jo\ ngan hơ\ sồng tus dơ\ ci\t sơnơm rơcăng sơndră kòp ai kòn dềt in. Jăt bác sĩ Nguyễn Thị Thu Thuỷ kuang atbồ anih tờm lơh sơ nơm Pasteur- di Anih Pasteur Dà Làc, pà gi\t, lài do, kờp bal pah ngai mìng geh pơgăp 40 nă oh lòt ci\t sơ nơm rơcăng sơndră ală kòp bơ siă iar, jê hạch, uốn ván, kue\t jơng tê, sởi, bơ siă mhàm, as sồt klờm, as sồt klờm siêu vi B, den tu\ do, jơnau kờn cit sơnơm neh gơguh tus 3 dơ\, mờ pơgăp 120 nă oh tus ci\t sơ nơm rơcăng sơndră kòp pah ngai. Ờ hềt kờp pah nhai geh rlau 1000 nă oh dềt ndai geh jơnau kờn ci\t 2 bơta sơ nơm vaccine 5 tàm 1 mờ 6 tàm 1. Tàm tu\ hơ\, bơta pràn lơh geh jơnau kờn ci\t sơ nơm tàm Anih lơh sơ nơm Pasteur Dà Làc mìng ci\t geh 50 nă oh dềt in pah ngai.

 Bơh ngai 22 tus 27/7, dơ\ sơnrờp gah chài rơgơi-tàp pràn să jan mờ nhơl chờ càr Sơn La pơgồp bal mờ đah tàp pràn să jan dờp bơyai pơlòng Pencak Silat kơnòm să gùt lơgar nam 2014 tàm càr do. Dơ\ tơn jơh pơlòng geh bơyai lơh mang òr tàm bòn dờng Sơn La. Dơ\ pơlòng geh 411 nă cau chài gơwèt 26 mpồl tus bal. Bơh tàm 349 dơ\ pơlòng, geh uă cau chài neh geh uă dơ\ pơlòng niam, mờ ală bơta pơlòng sền niam măt ngan, bal mờ ală dơ\ sò tơm mhar, kèr. Mpồl bơyai pơlòng neh jàu 59 nơm gai lòng ai ală cau chài ngan; jàu 3 khà 1, 2, 3 gùt mpồpl bơh 3 mpồl sơnam ai ală cau chài in. Mpồl cau chài pơlòng bòn dờng Hà Nội geh 2 khà 1 gùt mpồl tàm sơnam 12 tus 14 mờ bơh 18 tus 20; càr Sơn La geh 3 khà gùt mpồl sơnam bơh 12 tus 14.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

Drim òr 27/7, ồng Nguyễn Mạnh Hùng kuang ala măt lơgar Việt Nam neh lam bồ mpồl kuang bàng ala măt lơgar Việt Nam, ală anih ala măt lơgar Việt Nam tàm lơgar Lào neh tus ơn goàng bơkào mờ chu `àng kah kơlôi ală cau ling chơ\t màng lơgar Việt Nam mờ lơgar Lào neh chơ\t phi să tàm tam lơh mờ Tây sò tơm tàm bòn Cơn, càr Viêng chăn. Đơs tàm dơ\ chu `àng, ồng Nguyễn Mạnh Hùng đơs tòm: broă phi să bơh ală cau ling neh pơgồp bal kuơ màng tàm broă lơh cách mạng dê, tài lơngăp lơngai mờ tơrgùm bal dà lơgar Việt Nam mờ lơgar Lào tu\ do. Kờ` yal yau ală cau ling neh chơ\t phi să, pah nam, ờ mìng kuang bàng lơh broă tàm anih ala măt dà lơgar Việt Nam, mờ gam geh kuang bàng đơng lam mờ gal làng bol lơgar Lào kung neh tus chu `àng mờ ơn goàng bơkào sơl.

Lơgar Triều Tiên pa cuh 1 nai phàu ồs tus rềp bơh càr Hwanghae-do tus tàm tiah dà lềng đah măt tơngai lik lơgar do dê tàm tu\ 9 jiơ 40 phuk jăt jiơ tiah do, hơ\ là 7 jiơ 40 phuk mang ngai òr 27/7 jăt jiơ Việt Nam. Do là dơ\ cuh phàu ồs halà gar phàu hạt nhân dơ\ 5 bơh lơgar Triều Tiên dê kờp bơh bồ nam tus tu\ do. Gah ai tơngi\t jơnau Yonhap, lơgar Hàn Quốc dê pà gi\t, digơlan do là phàu ồs cuh tus rềp Scud, mờ bơta cuh gơpar ngài pơgăp 500 kơi sồ. Jăt đah lơgar Hàn Quốc yal, den lơgar Triều Tiên neh ờ ngui kơrnuat kơr yăn rơndeh par mờ ờ yal lài tiah kơr yăn ờ ai ơ hò plung in lòt rê lài mờ tu\ cuh phàu ồs.

 Ngai òr 27/7, lơgar Mỹ neh ntrờn jơh cau lơh broă tàm anih ala măt dà lơgar lơgar do tàm lơgar Libya, tài ngòt gơl^k geh ală dơ\ tam lơh tàm càr lơgar Tripoli. Broă ntrờn geh bơyai lơh tơnơ\ mờ 2, 3 jơ tu\ Gơnoar atbồ lơgar Libya yal lài, lơgar do di gơlan gơtìp tam cah is tài broă tam lơh gơl^k geh bơh ală mpồl ling kờ` sền gròi [làng rơndeh par Tripoli. Mò Marie Harf kuang jăt jơng pơlam đơs Gơnoar atbồ lơgar Mỹ pà g^t, tài tam lơh,  gơl^k geh tam lơh bơh ală mpồl geh phào tàm lơgar Libya, lơgar Mỹ neh ntrờn ing jơh ală cau lơh broă l^k bơdìh lơgar Libi mờ geh tus lơh broă wơl di lah bơta tàm lơgar Libya geh niam. Gah cri bơyai broă lơh bal mờ lơgar bơdìh lơgar Mỹ kung neh tơl^k jơnau yal nhơl chờ tus tàm lơgar Libi, hòi jà ală cau gam tàm lơgar Libya mhar l^k bơdìh lơgar do.

Mpồl ling sền gàr bơta ngăp lơngai bơh anih duh broă dunia dê tàm lơgar Mali ngai òr nao 27/6, pà gi\t, khi pa jòi bàn hồp jù dơ\ 2 bơh rơndeh par Algeria sơnđăn măt Ah 5017 gơtìp gơdùh tàm tiah ngài ngan di tiah đah tô lơgar Mali tàm ngai 24 nhai 7 pa do, lơh 118 nă cau năc đìh bal mờ mpồl cau măi rơndeh par chơ\t. Jơnau yal bơh mpồl ling sền gàr bơta ngăp lơngai bơh anih duh broă dunia dê pà gi\t, ală cau mờng chài neh gi\t geh anih hồp jù dơ\ 2 bơh rơndeh par ờ bơtuah dê mờ hồp jù do digơlan mblàng geh jơnau bơh tài gơbàn rềs àr ngòt rơ ngơ\t ngan pa do.

Pang băo mùl màl mpồl tam klăc châu Âu ngai òr 27/7, neh tơl^k kơrnoăt bơh mpồl duh broă châu Âu bè broă pờ ơnàng khà măt lơh glài tai 15 nă cau mờ 18 anih lơh sa kă bro, mpồl lơh broă lơgar Nga. Jăt mờ hơ\, ồng Alexander Bortnikov gơnoar atbồ anih lơh broă sền gàr bơta lơngăp lơngai lơgar Nga yal, ồng Mikhail Fradkov gơnoar atbồ anih lơh broă ndơ\p ndơr bè broă lơh bal mờ lơgar bơdìh lơgar Nga mờ ồng Ramzan Kadyrov kuang atbồ lơgar Chechnya gơwèt lơgar Nga pa go\ măt tàm khà lơh glài bơh mpồl tam klăc châu Âu dê. Tàm khà măt do gam geh kuang atbồ anih duh broă lơngăp lơngai lơgar Nga bal mờ ờ uă kuang bàng tàm anih duh broă do. Bơdìh hơ\ tai, 9 anih lơh sa kă bro ndai kung geh măt tàm khà gơtìp lơh glài sơl.