JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

 Mho ngai 27/10 bal mờ ngai òr 28/12, ồng Trương Tấn Sang kuang atbồ lơgar bal mờ mpồl kuang bàng tàm dà lơgar neh tus còp mờ lơh broă mờ ală mpồl ling tàm dà lềng geh lơh pôs ling tàm Cam Ranh, càr Khánh Hoà. Boh bơr mờ ală kuang bàng cau ling, ồng Trương Tấn Sang neh đơs tòm nùs nhơm Đảng mờ Dà lơgar bè broă bơ\t bơtàu gah sền gàr dà lơgar là kờ` sền gàr dà lơgar. Ling tàm dà lềng là 1 tàm ală mpồl ling tòm wèt tus broă lơh pa tàm bơta gùt dunia mờ tàm tiah do gơl^k geh kal ke, mpồl ling pal sùm rơcang lài, g^t nền nòn ală bơta tàm dà lềng, ba` lời gơtìp ờ thàn tàm ală broă gơl^k geh, lơh geh cồng nha ală broă tàm dà lềng đah măt tơngai l^k tàm nùs nhơm lơngăp lơngai, lơh jăt adăt boh lam dunia kờ` sền gàr kơl jăp gơnuar ù tiah dà lềng, bồt dà lềng dà lơgar dê.

Drim òr 28/12, tàm hìu chài rơgơi kơnòm sềt càr Gia Lai, mpồl ơruh pơnu [òn dờng Pleiku neh pơgồp bal mờ hìu chài rơgơi càr Gia Lai, hìu chài rơgơi yal tơng^t-Tàp pràn să jan [òn dờng Pleiku neh bơyai pơlòng tamya kơnòm bơsram. Do là broă lơh kờ` tơnkah 65 nam ngai bơhiàn kơnòm bơsram-cau bơsram dờng Việt Nam(09/01/1950-09/01/2015), mờ lam sồr ơruh pơnu, kơnòm dềt pa tào tàp pràn să jan, tơnguh bơta ngăc ngar, tơnguh niam rài kis chài rơgơi nùs nhơm, tus bal niam broă lơh mpồl ơruh pơnu mờ mpồl kơnòm dềt pa tào càr Gia Lai dê. Đơs tàm dơ\ mu\t pơlòng, mò Lê Thị Hà, gơnoar atbồ hìu chài rơgơi kơnòm dềt càr Gia Lai neh đơs tòm “Pơlòng geh kơ\p kờ` ai tơl^k 1 [làng nhơl chài rơgơi niam, pơgồp bal mờ broă bơto bơtê bơta ngăc ngar ơruh pơnu, kơnòm pa tào mờ kơnòm dềt in, mờ ai tơl^k bơta niam ală kơnòm dềt in geh tìp bal, chờ gờm 1 nam pa chờ hờp, ờ do ờ dă mờ geh kuơ.

 Ngai òr 28/12, tàm Tiah nhơl chờ Bòn biài bơrteh Hội An, [òn dờng Hội An, Mpồl lơh sa kă bro bal biài bơrteh Quảng Nam pơ gồp bal mờ Tam klăc ală Mpồl lơh biài bơrteh lơgar Nhờk bơyai lơh Ngai chờ chài rơ gơi biài bơrteh Việt Nam mờ Asean, kờn yal tơngi\t mờ jờng rơ muh mat phan bơna ală bòn lơh biài bơrteh pơn rơ ngan bơh Việt Nam mờ Tiah đah jum măt tơngai lik Châu Á dê. Ngai chờ chài rơ gơi biài bơrteh Việt Nam mờ Asean bơ tòm tơr gùm geh rlau 30 nă cau chài bơh 7 bòn lơh biài bơrteh pơn rơ ngan bơh gùt lơgar dê. Cau chài bơh ală bòn tàn phan ờs mờng bơh yau neh lơh ală broă lơh bơh ròng tu ruồi brài, lơh brài, tàn biài bơrteh, lơh gơs ală phan bơna biài bơrteh mờ tê niam ngan, tàm yal tơngi\t bal mờng chài sền gàr bơta jak chài bơh broă lơh ờs mờng bơh yau. Di tàm dơ\ do, rlau 500 bơta phan biài bơrteh pơn rơ ngan bơh Việt Nam dê mờ ală lơgar tàm tiah Asean dê bè Thái Lan, Philippines, Malaysia, Campuchia, Indonesia, mờ Nhờk yal tơngit tus mờ năc lòt còp sền in.

 Đah lơh broă dong kờl gơwèt gah kuang àng dà lơgar neh pơgồp bal mờ mpồl dong kờl sơnơm sơm ba phan bơna càr Daklak mờ anih lơh sa kă bro bơcri priă mờ kă bro Thái Bình Dương bơyai lơh “Tus bal pơgồp bơta pràn tài làng bol rơ[ah Tây Nguyên” tàm ntum Ea Yông, kơnhoàl Krông Păc, càr Daklak. Ală cau lơh sơnơm neh bơto sền gàr bơta pràn kơl dang să jan, kham sơm kòp, pà sơnơm ờ sa priă mờ pà phan, tơl pò phan geh 200 rơbô priă ai rơlao 200 nă cau dờng sơnam tàm ntum do in. Bơdìh hơ\ tai, broă lơh do gam pà hìu nùs nhơm ồng Hoàng Văn Dương kis tàm [òn Thạch Lũ, ntum Ea Yông, kơnhoàl Krông Păc in-do là cau dờng sơnam geh rài kis kal ke. Kờp jơh khà priă lơh broă do di pogăp 200 tơlăk priă.

 Tu\ 2 jiơ àng drim gờn ngai òr 28/12, tàm tiah di ntum Quốc Oai, kơnhoàl Dà Teh, càr Lâm Đồng, dùl nơm rơndeh dờng pơndiang dơm chi kơ`au neh klơn chơ\t ồng Vũ Xuân Hải kuang atbồ Mpồl cau sền gàr brê làm bă tiah sồ 2, di Mpồl sền gàr brê càr Lâm Đồng, tu\ gam lơh kơnòl broă. Jăt jơnau yal bơh sơn rờp, kơno geh jơnau yal geh dùl nơm rơndeh dờng pơndiang dơm chi kơ`au tàm tiah di ntum Mỹ Đức, kơnhoàl Dà Teh, càr Lâm Đồng, ồng Vũ Xuân Hải neh hòi điện thoại tus cau lơh broă bal in mờ yal tus Mpồl sền gàr brê kơ nhoàl Dà Teh in nàng tàm dong kờl bal jòi ku\p. Tu\ sền go\ mpồl cau sền gàr brê, rơndeh pơndiang dơm chi do neh dô pồn. Tu\ lòt tus ntum Quốc Oai, ồng Vũ Xuân Hải geh cau lơh broă bal pơndiang mờ rơndeh măi lòt sơr lèt lài tềng đăp, sồr rơndeh ơm wơl, mơya cau măi rơndeh pơndiang dơm chi do ờ bài kờn iăt, mờ tơm tơn tềng rơndeh măy, lơh ồng Vũ Xuân Hải chơ\t tơn tềng hơ\, cau gam wơl gơtìp sồt să. Bơh lòt sền, kuang àng kơnhoàl Dà Teh sền go\ tàm rơndeh geh 15 gơl dơm chi. Tu\ do, cau lơh tìs do gam gơtìp krơ\ jàm nàng lùp khàu mờ lơh glài.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

 Ơ làng bol mờ gơ\p bơyô, 1 jơnau yal lơh he gơtìp ngòt rơngơ\t tai bè ală rềs àr tàm rơndeh par nam 2014, drim òr 28/12, rơndeh par Airbus 320 măt sơnđan QZ8501 bơh gah rơndeh par AirAsia gơtìp ờ gơtùi boh bơr tơnơ\ mờ tu\ neh par 42 phút bơh [làng rơndeh par Surabaya, lơgar Indonesia kờ` par tus lơgar Singapore. Tàm rơndeh par geh 162 nă cau, tàm hơ\ geh 155 nă cau năc mờ 7 nă cau tàm mpồl măy. Tàm hơ\, geh uă cau lơgar Indonesia mờ geh bal cau lơgar Hàn Quốc, Malaysia, Singapore mờ lơgar Tây. Ngai òr, mpồl dong klàs lơgar Indonesia neh lơh mơ broă jòi rơndeh par gơtìp roh do. Anih lơh broă gah pơn diang mờ rơndeh par lơgar Indonesia neh yal rơndăp broă jòi nền nòn rơndeh par QZ8501 bơh gah rơndeh par AirAsia, Malaysia. Kuang bàng lơgar Indonesia pà g^t, rơndeh par gơtìp ờ gơtùi boh bơr tai mờ anih sền gròi kơl wàng trồ lơgar Indonesia tơnơ\ mờ tu\ cau măy rơndeh par dan tam gơl gùng par tài trồ tiah ờ niam. Rơndeh par neh roh tàm tiah bơh [òn drà Tanjung Pandang, càr Bangka Belitung mờ [òn drà Pontianak, càr West Kalimantan. Ală mpồl dong klàs lơgar Singapore, Malaysia mờ Australia neh dan tus bal tàm dơ\ jòi rơndeh par do.

Ngai òr 28/12, lơgar Afghanistan sơlơ geh tài ală broă lơh sền gàr bơta ngăp lơngai tàm càr lơgar Kabul, lài mờ dơ\ bơyai lơh tơn jơh kơ nòl broă tam lơh bơh Mpồl tam klăc ling klàng NATO dê tàm dà lơgar tàm tiah đah jum măt tơngai mu\t châu Á do. Dơ\ lơh ngan ngồn tơn jơh wơl 13 nam Mpồl ling NATO mu\t lơh ală dơ\ tam lơh tàm lơgar Afghanistan. Kảnh sát geh ai ngui phàu crong lơh is neh lòt sền rơndeh rơndồ mờ cau lòt rê tàm gùng. Mỹ neh tă tus 61 tơmàn dolar ai broă lơh pơlam tàp 350 rbô nă ling mờ kảnh sát lơgar Afghanistan in, sền do là broă dong kờl nàng lik rê bơh dơ\ tam lơh jo\ jòng do. Mơya, tàm nam do, ală dơ\ tam lơh bơh Mpồl Taliban dê lơh aniai tus mpồl ling sền gàr bơta ngăp lơngai lơgar Afghanistan neh lơh rlau 4600 nă ling mờ kảnh sát chơ\t.

Jăt jơnau yal bơh đah ala măt, gơwèt gah cri bơyai broă lơh bal mờ lơgar ndai lơgar Việt Nam dê, 7 nă cau tàm khà 20 nă cau lơh broă lơgar Việt Nam gơtìp kal ke tàm lơgar  Saudi Arabia kờ` rê wơl hờ lơgar tòm neh tus [òn dờng Hồ Chí Minh tàm ngai òr 28/12. Do là ală cau lơh broă càr Bắc Kạn lơh broă anih lơh sa kă bro Bader lơgar Saudi Arabia in. Lài mờ hơ\, tơnơ\ mờ tu\ neh dờp jơnau dan bơh ală cau lơh broă gam gơtìp kal ke, gah cri bơyai broă lơh bal mờ lơgar ndai lơgar Việt Nam neh sồr anih ala măt lơgar Việt Nam tàm lơgar Saudi Arabia pơgồp bal nền nòn mờ ală anih lơh broă geh gơnuar tàm lơgar, anih lơh sa kă bro do ai mpồl cau lơh broă mhar mờ ală anih lơh broă geh gơnuar tàm lơgar do kung bè broă ngui cau lơh broă bơsong jơh di pal ală broă gơrềng bal, dong kờl ală broă lơh sră nggal adăt boh lam kờ` ai cau lơh broă do rê hờ lơgar tòm jăt mờ jơnau kơ\p kờ`.

Mpồl dong kờl rềs àr pơ gồp bal bơh lơgar Italia mờ Hy Lạp dê, neh dong klàs geh bơh 150 nă cau tàm sơlàng pơndiang 466 nă cau năc mờ mpồl cau măy sơlàng, gơtìp ồs sa tu\ gam lòt bơh tiah dà lềng Hy Lạp tus Italia, càl dờng tàm tiah dà lềng do gam lơh kơria` broă dong kờl rềs àr. Jăt ală jơnau yal, ồs sa gơbàn tàm tu\ pơgăp 6 jiơ drim ngai òr 28/12, jăt jiơ tiah do, pơgăp 11 jiơ ngai lơgar Việt Nam dê, tàm tu\ sơlàng lòt tus anih ngài mờ bồt Corfu lơgar Hy Lạp dê pơgăp 44 hải lý rê hờ tiah đah tô mat tơngai mu\t. Ồs gơ sa bơh tềng cơldu\ hơđơm bơh sơlàng dê, lơh cau atbồ mpồl cau măi sơlàng pal sồr ntrờn jơh tơl nă cau. Mpồl cau măi sơlàng neh jòi gùng tơndùh plung dong kờl rềs àr, mơya ờ tơl anih ai jơh ală cau năc in lơh uă cau lồi du\t pal jòi àu pơr đồng nàng dô klàs să.