JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

Ngai òr 01/12 tàm hìu lơh broă gơnoar atbồ lơgar, ồng Nguyễn Tấn Dũng kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờđang rlao jơh dà lơgar đơng lam pơrjum gơnoar atbồ lơgar ờs mờng nhai 11, tơr gùm sền mờ đơs bè bơta lơh sa mpồl bơtìan 11 nhai do kung bè ring bal ờ uă tơngume kuơ màng gơ rềng tus bơta đơng lam bơh gơnoar atbồ lơgar dê tàm tơngai tus, ngan là gơ rềng tus bơt bơtàu bơta kơ\ kơljap bơh broă lơh sa dờng gơ jat bal mờ chul chồl bơtàu tơnguh, kung bè tơlik kơrnuat bè tơngai rlô sa tềp, khà biên chế, yal priă jền lòt lơh broă hờ lơgar ndai, tam gơl tàm gah lơh brê bơnơm. Ringbal mờ jơnau đơs bơh ală kuang bàng tàm gơnoar atbồ lơgar, ồng Nguyễn Tấn Dũng ràng tơlik bơta kơp kờ` nam do digơlan lơh geh ală khà, ală kơ nòl neh yal mờ gơnoar ala mat dà lơgar kung bè làng bol gùt lơgar. Ồng Nguyễn Tấn Dũng đơs loh ờ uă bơta pa nàng gơnoar atbồ lơgar geh bơta lơh broă di tu\, đơng lam `hap `har, ờ mìng tàm `hai 12 do mờ gam gơ wèt jơh mờ jơh tu\ tơngai đơng pơlam rài lơh sa tàm nam tơ nơ\. Ồng sồr ală kuang atbồ ală gah broă lơh kờp sền jơnau yal tơngai mut lơh rơndap tăp sèng mpồl lơh sa dà lơgar bè tu\ tơngai mut lơh, cồng nha lơh geh kung bè ală kòl yan, kal ke gơlik geh pal geh bơ song.

 Kờ` chồl pràn lơh phơng sih di pal mờ broă kờ` ngui tàm lơgar mờ tơnguh broă sền gàr broă blơi mờ kă bro phơng bơh lơgar bơdìh, ồng Hoàng Trung Hải kuang jăt jơng gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh dà lơgar pa sồr Gah kă bro dà lơgar, gah lơh sa mờ tơnguh bơtàu [òn lơgar dà lơgar đơng lam ală anih lơh sa kă bro phơng sih tàm lơgar tơnguh broă bơcri priă lơh ală bơta phơng sih, tàm hơ\ uă ngan là phơng kali, phơng DAP. Mờ pờ ơnàng broă tam pà, tơmù anih lơh broă bal kờ` ai tus tàm anih kă bro ală bơta phơng sih geh khà niam, khà priă tam pơlòng rơlao, di pal mờ broă ngui tàm broă lơh sa suơn sre. Ồng Hoàng Trung Hải jàu ală gah kă bro dà lơgar, gah priă jền dà lơgar tơnguh lơh jăt ală broă sền gàr broă blơi phơng bơh lơgar bơdìh bè sră nggal, tă dia jăt mờ kơrnoăt bơh adăt boh lam mờ jơnau đơng lam bơh kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh dà lơgar, di tu\ ai tơl^k gùng dà broă lơh kờ` tơl niam sền gàr nền nòn rơlao broă blơi phơng bơh lơgar bơdìh.

Ngai òr 01/12, tàm hìu lơh broă Đảng dà lơgar, ồng Tô Huy Rứa kuang geh jơng gah gùng dră bal dà lơgar, lơh broă tàm mpồl đơng lam Đảng dà lơgar, mơlà kuang atbồ mpồl bơyai lơh broă dà lơgar, kuang atbồ mpồl lơh bơ yô Việt Nam mờ lơgar Nhờk neh wă ồng Takashi Shiraishi kuang atbồ hìu bơsram dờng gùng dà broă lơh dà lơgar Nhờk. tàm dơ\ wă, ồng Tô Huy Rứa đơs niam bơta tam klac bal tàm gah bơto bơtê đah ală mpồl lơh broă bal lơgar Nhờk mờ ală anih lơh broă geh gơ rềng lơgar Việt Nam dê tàm tơngai lài, ngan là hìu bơsram dờng gùng dà broă lơh dà lơgar Nhờk, đơs là bơta pràn tam klac đah 2 gah gam dờng ngan, sồr 2 gah sơ lơ cribơyai, tam klac tàm ală broă mờ 2 gah geh bơta pràn. Ồng Tô Huy Rứa đơs tờm, Việt Nam kơp kờ` sơ lơ tam klac rlau tai mờ lơgar Nhờk, ngan là tàm ală gah tam gơl bè broă lơh, tàm hơ\ geh bơtàu tơnguh mpồl cau lơh broă geh bơta niam uă, sồr hìu bơsram dờng gùng dà broă lơh dà lơgar Nhờk tàm tơngai tus pơnjat tai pơ gồp bal pràn rlau tai mờ ală anih lơh broă geh gơ rềng bơh lơgar Việt Nam dê, mut lơh geh cồng nha ală broă lơh bơto pơlam tus mờ kuang bàng đơng lam bồ ală kơnă lơgar Việt Nam dê.

Tàm dơ\ tus còp lơgar Lào bơh ngai 30/11 tus ngai 04/12, mpồl kuang bàng tàm anih duh broă kòn cau Gơnoar atbồ lơgar Việt Nam geh ồng Sơn Phước Hoan kuang jăt jơng atbồ anih duh broă kòn cau dà lơgar lam bồ, drim òr 01/12 mpồl kuang bàng neh cri bơyai mờ ồng Chanthavong Sengamatmounti kuang jăt jơng atbồ anih duh broă gah tề lam gùng dră bal lơgar Lào bơ\t bơtàu dà lơgar. 2 gah neh đơs niam broă lơh bal, pơgồp bal tàm broă lơh jăt broă lơh kòn cau bơh 2 lơgar tàm tơngai do; tơl^k broă lơh bơh Đảng mờ Dà lơgar Việt Nam mờ lơgar Lào là sùm sền kuơ broă lơh kòn cau, tơnguh sùm rài kis làng bol ală jơi bơtiàn kòn cau tàm kơrnoăt tòm: ring bal, tam klăc, g^t jơnau bal, dong kờl bal tơnguh bơtàu; di tu\ ai tơl^k lă broă lơh di pal tus mờ tơl tiah mờ tơl jơi bơtiàn kòn cau dê. 2 gah neh tam gơl uă broă lơh mờng chài mùl màl tàm broă lơh kòn cau; sền wơl cồng nha lơh broă bal tàm tơngu me sră nggal neh k^ bơh 2 gah dê tơngai bơh nam 2012 tus 2020

 Krà` cê tơr gùm uă broă lơh lơh ngan lơh geh ală khà bơtàu tơnguh lơh sa mpồl bơtiàn nam 2014 dê, hơ\ là tơngume kuơ màng dơ\ pơrjum bơh anih duh broă làng bol càr Dak Lak bơyai lơh drim  òr 01/12. Tơngai lài, gah lơh broă geh gơnoar càr Dak Lak neh krà` cê mut ngui ală broă lơh kup bơ klơn ai dồr tus mờ rlau 2 rbô mpồl lơh sa kă bro, bè kup phan bơna jat tài khỏan, kup sră nggal cih blơi phan, ai dồs bơh mpồl dơ\ 3. Ồng Bùi Văn Chuẩn kuang jat jơng atbồ đah tă dia càr Dak Lak pà git:“ Bol a` neh cribơyai mờ mpồl Đảng, gơnoar atbồ tàm bòn lơgar, crơng gơs ală mpồl đơng lam ai dồs gam jơngkah, mờ neh lam sồr geh ală mpồl gùng dră bal tus bal mờ gah tă dia. Bol a` đơs lam là pal krà` cê mut ngui jơh ală broă lơh bơ klơn ai dồs, nàng gàr niam broă ai priă dồs tă dia. Tu\ do den kuang bàng, cau lơh broă bơh gah tă dia dê gam lơh ngan chồl mhar tơngai ai dồs, lam sồr ală mpồl lơh sa kă bro lơh jat niam adat tă dia, mơya kung gam pal pơ gồp bal mờ ală gah lơh broă nàng ai dồs bơh broă tă priă bơcri bơt bơtàu kuơ màng tàm tơngai lồi nam.”

Mho òr 01/12 mpồl kuang bàng tàm Gơnoar ala mat dà lơgar càr Quảng Ngãi geh ồng Vũ Trọng Kim kuang jăt jơng atbồ mờ là Gơnoar atbồ anih duh broă gah tề lam gùng dră bal Việt Nam lam bồ neh tìp mờ cau te\ khà tàm kơnhoàl Mộ Đức. Tàm dơ\ tìp mờ cau te\ khà kơnhoàl Mộ Đức, ồng Vũ Trọng Kim neh đơs niam ală broă lơh ngan bơh ală gah, mpồl lơh broă tàm tơngai do, kuơ màng ngan là Gah gùng lòt mờ pơn diang phan dà lơgar neh ai tơl^k ală broă tam gơl niam tàm ală broă lơh gùng lòt mờ pơn diang phan. Bu\ lah bè hơ\, geh uă cau te\ khà kung tơl^k nùs nhơm ờ su\k ơm bè broă lơh jăt rơndăp broă lơh niam wơl, pờ ơnàng gùng 1A lơyaì neh lơh kal ke tus mờ rài kis làng bol. Geh ờ uă cau te\ khà đơs là, nùs nhơm drơng broă bơh cau lơh sơnơm tàm ală hìu sơnơm ntum, kơnhoàl gam gơl^k geh uă bơta ờ niam tàm làng bol.

 Mang òr 01/12, tàm [òn dờng Hồ Chí Minh, mpồl ơruh pơ nu [òn dờng neh bơyai lơh tìp mat đah 76 nă kuang bàng, cau ling Trường Sa, hìu dra mờ cảnh sát dà lềng mờ mpồl ơruh pơnu. Dơ\ tìp mat geh bơyai lơh tàm nùs nhơm rềp mềr, mờ uă jơnau đơs cih tamya niam bè cau ling mờ bồt dà lềng, bơh ală cau ling mờ mpồl ơruh pơnu ràng tơlik. Rlau 200 nă bơ yô kơ nòm să neh tìp mat, bơh bơr mờ ală kuang bàng, cau ling, geh iat ală bi yal bè rài kis tiah bồt ngài. Ờ uă bơ yô gam rơcang ală phan pà kir sơnrai, ală sră cih mờ tê nàng pà ală cau ling in. ală phan pà bulah dềt mơya cèng bềng nùs nhơm kờ` gơ boh mờ git ưn ngài tus mờ cau ling tiah bồt ngài.

 Di tàm ngai dunia sơndră mờ kòp HIV/AIDS (01/12), bơh ngai òr tus ngai 10/12, tàm Hà Nội, hìu sơnơm Nhiệt Đới dà lơgar geh sền mhàm mờ kham rơwah kòp viêm gan virus C ờ sa priă làng bol in. Broă lơh do geh bơyai lơh bơh 8 jơ drim tus 4 jơ mho pah ngai, tàm hìu sơnơm Nhiệt Đới dà lơgar, hìu lơh broă sồ 1 tàm sồ 78 gùng Giải Phóng mờ hìu lơh broă sồ 2 tàm ntum Kim Chung, kơnhoàl Đông Anh, [òn dờng Hà Nội. Cồng nha sền mhàm geh yal tàm 1 ngai tơnơ\. Dong kờl broă lơh do, gah lơh sơnơm Hofmann-La Roche, lơgar Thuỵ Sỹ pà gời ờ sa priă 800 test huyết thanh sền kờ` g^t virus kòp viêm gan C.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

Ngai òr 01/12, ồng Prayuth Chan Ocha kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờđang rlao jơh lơgar Thái Lan ngan ngồn còp lơgar Malaysia mờ mut lơh cribơyai mờ ồng Najib Razak bè sơ lơ tơnguh git gơp tam klac bal đah 2 lơgar. Tàm dơ\ cribơyai, 2 gah ringbal chồ pràn tam klac lơh sa tàm uă gah, ngan là bè tam klac bơtàu tơnguh mờ sền gàr ngap lơngai tàm tiah nhàr lơgar bal bơh 2 lơgar dê, sơ lơ tam klac tàm kơn hòal mờ bơtàu tơnguh lơh sa jat ală tơngume 2 lơgar mờ uă lơgar.

Drim òr 01/12 anih lơh broă sền gàr dà lơgar Hongkong, lơgar Lo neh tơl^k jơnau yal til ing mpồng hìu lơh broă gơnoar atbồ tàm do tàm [ùi drim tài ală cau l^k dră neh kơrian ală gơl gùng lòt tus hìu lơh broă do. Lài mờ hơ\, bơh mang ngai 30/11, bu\ lah geh ală jơnau yal lài bơh cảnh sát kung bè nùs nhơm ờ ring bal bơh làng bol Hongkong dê, ală cau l^k dră tàm Hongkong neh dờp bal jơnau hòi jà bơh 2 mpồl lơh broă là mpồl tam klăc cau bơsram dờng Hongkong mờ mpồl Học dân Tư triều yal tơnguh broă l^k dră mờ kơrian hìu lơh broă gơnoar atbồ Hongkong. Cảnh sát neh pal tơnguh mpồl cau lơh broă tus hờ [làng dờng Admiralty mờ tiah Mương Kuck kờ` kơrian ală bơta niam di lah gơl^k geh.

 Ngai òr 01/12, gơlik geh tai cuh bồm 1 dơ\ le\ tàm 1 tiah drà bơh [òn dờng Maiduguri, lơgar Nigeria dê. Dơ\ cuh bồm gơlik geh ờ hềt tus 1 poh tơ nơ\ mờ tu\ 2 nă cau ùr cuh bồm khin chơt să mut tàm tiah do, lơh 45 nă cau chơt. Ală cau sền go\ pà git, cau tờm mut lơh dơ\ cuh bồm dơ\ do kung là 1 nă cau ùr. Mpồl rơcang gàr bòn neh sền go\ tềl tơng go\ pin, tu\ cau ùr do ờ bài ai khi sền phan cèng is. Tu\ gơtìp sền go\ cèng siau bơrtoh, cau ùr do neh lơh bơr toh nai bồm. Cảnh sát pà git, tu\ do gam gờ` ir nàng yal khà cau chơt jê bơh dơ\ cuh bồm do. ờ hềt geh mpồl lơi dờp kơ nòl bè broă do, mơya cau geh pin uă ngan rlau jơh là ală cau geh phàu bơh mpồl ling lềng Boko Haram.

 Anih yal tơng^t lơgar Afghanistan ngai òr 01/12 yal, gonoar atbồ tam klăc jơi bơtiàn kòn cau lơgar do dê neh ơm ing broă gơs gơs gơnoar atbồ lơgar pa tàm bơh 2 tus 4 poh tai. Tơnơ\ mờ jơnau yal guh dờp at gơnoar là kuang atbồ lơgar tàm ngai 29/9 lài do, ồng Ashraf Chani neh yal gơnoar atbồ lơgar pa geh crơng gơs tàm 45 ngai, mơya tus tu\ do neh sơlèt mờ tơngai hơ\ mờ lơgar Afghanistan ờ hềt geh gơnoar atbồ lơgar pa. broă ơm ing crơng gơs gơnoar atbồ lơgar pa neh lơh gơnoar ala măt [òn lơgar lơgar Afghanistan tơl^k jơnau lùp bè broă di pal mờ adăt boh lam bơh gơnoar atbồ lơgar tam klăc jơi bơtiàn kòn cau dê.

 Ngai òr 01/12, dùl nơm ơ hò lơh ka lơgar Hàn Quốc dê pơndiang 60 nă cau neh gơtìp gơ kram tàm dà lềng Bering, tiah đah tô mattơngai lik lơgar Nga, lơh rlau 1 nă cau chơt, 52 nă cau ờ hềt geh jòi bàn. Tàm ơ hò geh 35 nă cau lơgar Indonesia, 13 nă cau lơgar Pgilippin, 11 nă cau lơgar Hàn Quốc mờ 1 nă kuang bàng lùp sền cau lơgar Nga. Kuang bàng gah lơh broă dà lềng dờng mờ lơh ka lơgar Hàn Quốc pà git, mpồl lơh broă geh gơnoar neh dong klàs geh 7 nă cau tàm ơhò, tàm hơ\ geh 1 nă cau lơgar Nga, jòi go\ bồ] 1 nă cau lơgar Hàn Quốc, mơya, trồ tiah mờ dà lềng ờ niam gam lơh aniai tus broă jòi ală cau gam wơl.