JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

 Mho òr 08/12, tàm hìu lơh broă Đảng dà lơgar, ồng Nguyễn Phú Trọng kuang atbồ đơng lam Đảng dà lơgar wă ồng Andrei Kovtun kuang atbồ anih ala mat lơgar Nga tàm lơgar Việt Nam tus tơngac di tơn jơh tơngai lơh broă. Tàm dơ\ wă, ồng Nguyễn Phú Trọng đơs tờm, Việt Nam sùm sền dờng màng bơtàu tơnguh git gơp ờs mờng mờ lơh broă bal kuơ màng tơl làm mờ lơgar Nga. Ồng Nguyễn Phú Trọng ràng tơlik bơta chờ hờp tềng đăp ală bơta bơtàu tơnguh pràn ngan bơh git gơp lơh broă bal Việt Nam mờ Nga tàm ală nam lài tàm jơh ală gah gùng dră bal, lơh sa, sền gàr ngap lơngai dà lơgar, bơto bơtê mờ bơsram. Ồng Andrei Kovtun sền ngềr ngan ală cồng nha bơtàu tơnguh, geh pơrya kah yau dờng màng ngan làng bol lơgar Việt Nam dê. Ồng Andrei Kovtun đơs tờm, tơngai tus, bulah tàm gơnoar lơh broă lơi, geh pơnjat tai tă pơ gồp jơh nùs tàm broă sơ lơ tơnguh mờ bơtàu tơnguh git gơp ờs mờng mờ tam klac kuơ màng tơl làm đah 2 lơgar Việt Nam mờ Nga.

Ngai òr 08/12, ồng Trương Tấn Sang kuang atbồ lơgar bal mờ mpồl kuang bàng dà lơgar neh tus còp mờ lơh broă tàm càr Thanh Hoá bè broă tơnguh bơtàu lơh sa-mpồl bơtiàn mờ tơl niam sền gàr bơta lơngăp lơngai dà lơgar tàm càr do. Đơs tàm dơ\ lơh broă mờ kuang bàng tàm càr Thanh Hoá, ồng Trương Tấn Sang đơs tòm, he gam rơcang pơrjum dờng ală kơnă, den tàng, mpồl đơng lam Đảng, gơnoar atbồ bal mờ làng bol càr Thanh Hoá pal lơh ngan lơh gơs niam kơnòl gùng dră bal tơnguh bơtàu lơh sa-mpồl bơtiàn kờ` ai bơta pràn lài tàm tơngai tơnguh bơtàu pa tàm 5 nam tus. Ồng Trương Tấn Sang neh dờp ală cồng nha mờ càr Thanh Hoá neh geh tàm ală nam do, tàm hơ\ uă ngan là bơ\t bơtàu 45 ntum mờ 6 [òn geh khà [òn lơgar pa, khà tàm nam 2015 geh 20% khà ntum geh tơl khà. Do là cồng nha geh kuơ màng ngan ai tơl^k muh măt mờ nùs nhơm pa tàm ală [òn.

Drim òr 08/12, tàm hìu lơh broă Đảng dà lơgar, mò Tòng Thị Phóng kuang jat jơng atbồ gơnoar ala mat dà lơgar, ala mat kuang đơng lam bồ Đảng mờ dà lơgar neh wă mpồl cau ala mat ơruh pơnu làng bol ka] màng lơgar Lào mờ mpồl cau ala mat mpồl tam klac ơruh pơnu lơgar Campuchia, di tu\ 2 mpồl tus còp lơgar Việt Nam, tus bal pơrjum tam klac ơruh pơnu Việt Nam-Lào-Campuchia, bơh mpồl ơruh pơnu Cộng sản Hồ Chí Minh dà lơgar bơyai lơh bơh ngai 5 tus ngai 11 nhai do. Tàm dơ\ wă, mò Tòng Thị Phóng đơs niam jơnau bơceh pa bơyai lơh pơrjum tam klac ơruh pơnu Việt Nam - Lào -Campuchia, đơs tờm, pơrjum là broă lơh geh kuơ pơ gồp bơnah bơto bơtê ơruh pơnu 3 lơgar bè bơta git gơp ờs mờng kuơ màng đah 3 jơi bơtiàn kòn cau, mơkung là tu\ nàng sơ lơ git wă bal mờ gơp đah làng bol mờ cau kơnòm să 3 lơgar.

Tàm pơrjum tìp mờ broă bơcri priă mờ dong kờl tơnguh bơtàu lơh sa-mpồl bơtiàn tàm tiah làng bol kòn cau, tiah kơh bơnơm geh anih duh broă kòn cau pơgồp bal mờ mpồl tam klăc ală mpồl lơh broă g^t gơ\p lơh bơyô bal ngai òr bơyai lơh bal, ală anih lơh sa kă bro hơ geh dong kờl rơlao 15 tơmàn 200 tơlăk priă kờ` tơnguh bơtàu rài kis tàm tiah làng bol kòn cau mờ tiah kơh bơnơm. Đơs tàm pơrjum, ồng Nguyễn Xuân Phúc kuang jăt jơng gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh dà lơgar neh đơs niam broă dong kờl bơh ală bơyô dunia, ală mpồl lơh broă tàm lơgar tàm broă bơ\t bơtàu, tơnguh bơtàu dà lơgar, kuơ màng ngan mờ broă tơmù rơ[ah kơl jăp tàm tiah làng bol kòn cau mờ tiah kơh bơnơm. Mờ sồr ală kơnă, gơnoar atbồ bal mờ ală gah mpồl lơh broă gùng dră bal bơh dà lơgar tus tàm ală tiah ndrồm tus bal kơlôi sơnơng, bơtơl ờ uă broa\ dong kờl di pal lơh jăt broă tơn jơh jơgloh, tơmù rơ[ah, tơnguh khà niam rài kis làng bol in. tơngu me là tus nam 2020, tơnguh rài kis tơl nă cau tàm ală hìu rơ[ah uă rơlao 3,5 dơ\ jăt mờ tu\ do, khà hìu rơ[ah tàm ntum rơ[ah gơmù 4% tàm 1 nam.

Càr Dak Lak gam ơm tềng đăp jơnau pơhìn gơtìp trồ prang dờng soat dà lơh aniai kơn jơ\ ngan tàm kàl mrềt prăng mờr tus, tài ală tơnau dơng dà bơ tơt rơ bòng dà ờ dơng tơl dà nàng drơng kàl lơh sa in. Ồng Trang Quang Thành kuang atbồ gah lơh broă sa mờ bơtàu tơnguh bòn lơgar càr Dak Lak pà git, jat bơceh lơh, ală bơ tơt rơ bòng dà gàr tơl dà tus mờ ¾ bă chi tam kờ` dà tuh bơh càr dê. Mơya tài trồ mìu 1 êt ir tàm ală nhai do, den tàng jơh `hai mìu, khà dà tàm ală tơnau dơng dà bơ tơt rơ bòng dà tàm càr Dak Lak mìng geh pơgap 60% pơn drờm mờ khà dà uă nam. Tàm tu\ hơ\, dà tàm ală dà dờng, dà croh kung lơyah rlau mờ khà kờp bal, mờ gam soat mhar ngan. Den tàng, jơnau pơhìn Dak Lak gơtìp trồ prăng dờng soat dà lơh aniai tàm uă tiah tàm lồi kàl prăng là bơta ờ gơtùi pleh. Tềng đăp bơta do, gah lơh sa suơn sre càr neh rơvang lài rơndap broă sih tam kàl mrềt prang gơmù 8 rbô lồ pơn drờm mờ nam lài, mơkung mut lơh uă broă lơh nàng tơmù dimơ hoàc huơr tài trồ prang dờng soat dà lơh aniai.

 Tàm tu\ tơnhào ờ hềt jơh, den geh uă suơn kơphe tàm kơnhoàl Đak Hà, càr Kon Tum neh lì bơkào. Broă tòm kơphe lì bơkào ờ di kàl gam lơh làng bol tàm do ờ su\k ơm ngan. Gơl^k geh uă suơn kơphe, tàm khà rơlao 7 rơbô lồ kơphe tàm kơnhoàl Đak Hà lì bơkào là tài gơrềng bơh mìu càl dờng sồ 4, den tàng tàm ală ngai do tàm tiah do trồ tiah geh mìu sùm. Bơta sùh ìo bơh ală dơ\ mìu ờ di kàl neh lơh tòm kơphe tàm do lì bơkào bal tàm tu\ plai kơphe tàm tòm ờ hềt p^c jơh. Jăt ală cau tam kơphe tàm do yal, ờ gơtùi tuh dà kờ` bơkào dơ\ do geh niam mờ broă kơphe lì bơkào ờ di kàl do lơh tòm gơtìp ờ pràn mờ lơh gơmù bè cồng nha tơnhào tàm kàl tơnơ\ do.

 Tơ nơ\ 4 nam mut lơh broă lơh bơt bơtàu bòn lơgar pa, phan bơna tàm kơnhòal Dak Mil càr Dak Nông neh geh bơcri lơh niam, pơ gồp bơnah chul chồl broă lơh sa, kă bro, tơnguh niam rài kis làng bol dê. Kơnhòal Dak Mil neh bơcri tàm tiah bòn lơgar mờr 1 rbô 600 tơmàn priă, tàm hơ\ priă bơcri bơh dà lơgar dê mờr 160 tơmàn mờ làng bol tă pơ gồp geh rlau 1 rbô 400 tơmàn. Bơh priă jền do, kơn hòal neh bơcri lơh geh 59 kơi sồ gùng lòt tàm ntum, tàm bòn mờ 55 kơi sồ gùng lòt mut tàm bòn mờ gùng lòt tàm blàng sre.

Mho òr 08/12, gah kă bro [òn dờng Hồ Chí Minh neh bơyai pơrjum lơh jăt broă sơndră mờ kă bro blơ\ blăc, phan ờ ngan mờ pơgồp bal phan sa kloh niam ờ do ờ dă mờ broă tam pà phan [òn dờng Hồ Chí Minh dê. Tàm pơrjum, gah kă bro [òn dờng do mờ đah sền gàr anih kă bro neh hơ mờ 24 mpồl lơh broă là ală anih lơh sa kă bro, anih kă bro mờ drà tăc phan hơ lơh, kă bro phan tơl niam mờ ờ do ờ dă tàm phan sa. Di tàm dơ\ do, đah sền gàr anih kă bro [òn dờng Hồ Chí Minh neh ràng tơl^k uă phan tơlòng sền phan ngan, phan ờ ngan bè: phan điện tử, kơl dung trao, phan bơka să kờ` lam sồr lcau ngui in g^t mùl màl phan lơi là phan ngan, phan lơi là phan ờ ngan.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

 Ồng Sung Kim kuang dong broă lơgar Mỹ bè broă lơh tus mờ lơgar Triều Tiên pà git, broă lơgar Triều Tiên yal bơr rơcang tus bal ală dơ\ cribơyai ờ hềt tơl nàng sồr Mỹ tus bal wơl ală dơ\ cribơyai bè ờ hạt nhân tàm bồt Triều Tiên, neh gơtìp ơm ing bơh jo\. Đơs tàm dơ\ cribơyai mờ ồng Junich Ihara kuang dong broă lơgar Nhờk bè broă lơh tus mờ lơgar Triều Tiên tàm càr lơgar Tokyo, ồng Sung Kim đơs tờm, Mỹ ờ hềt ngan ngồn pin dờn là, tàm mùl màl, lơgar Triều Tiên rơcang mut lơh niam ală jơnau pơr gon kung bè broă lơh ngan wèt tus ờ geh hạt nhân tàm bồt Triều Tiên. Bol a` mìng gơtùi tus bal wơl cribơyai tu\ lơi sền go\ ală jơnau pơr gon do neh geh ai tơng go\ loh làng.

 Anih lơh broă te\ khà lơgar Tunisia ngai òr 08/12 neh yal, dar dơ\ 2 te\ khà kuang atbồ lơgar tàm lơgar do geh bơyal lơh tàm ngai 21/12 tus do, mờ 2 nă kuang bàng geh tơl^k măt te\ khà là ồng Moncef Marzouki kuang atbồ lơgar lài do mờ kuang atbồ Đảng thế tục Nidaa Tounes, là ồng Caid Essebsi kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh dà lơgar lài do. Cau te\ khà lơgar Tunissia tàm lơgar bơdìh kung gơtùi đùh sră tàm ală ngai 19. 20 mờ 21/12. Broă bơyai pơlòng te\ khà mùl màl geh bơyai lơh tàm ngai do ngai 09/12 mờ tơn jơh tàm tu\ nggùl mang ngai 19/12. Anih duh broă te\ khà lơgar Tunisia sồt ală kuang bàng tơl^k măt te\ khà mờ anih yal tơng^t “Lơh jăt di pal ală kơrnoăt bơh 1 dơ\ tơl^k măt te\ khà dê” tài bơta kuơ màng bơh tu\ kuơ màng do.

Lơgar Canada ngai òr 08/12 yal bơr, til mpồng ing anih ala mat lơgar do tàm càr lơgar Cairo lơgar Ai Cập, tài ờ suk bè ală bơta ờ niam bè ngap lơngai. Kuang atbồ anih ala mat lơgar Canada kung pơyua jơnau yal do tus ală cau lơgar Canada gam ơm kis tàm lơgar Ai Cập mờ điện tử, đơs loh, geh til mpồng tus tu\ lơi geh jơnau yal pa. Ờ mìng Canada, mờ lài hơ\, Anh kung til mpồng anih ala mat lơgar do tàm Cairo tơ nơ\ mờ tu\ tơn lời jơh ală broă drơng ala tàm do. Ală broă lơh do geh lơh tàm tu\ mpồl ling lềng Ansar Beit Al Maqdis hơ geh jơh nùs jat mpồl sò tơm iơh bơsak dà lơgar Islam, pa do dờp kơ nòl bè dơ\ gơ sơt aniai cau lơh nhơm zờu lơgar Mỹ là ồng William Henderson tàm lơgar Ai Cập.

 Ồng Sergei Ryabkov kuang jăt jơng atbồ gah cri bơyai broă lơh bal mờ lơgar ndai lơgar Nga ngai òr 08/11 neh yă lơgar Mỹ gam jòi tơl bơta kờ` lơh tam gơl gơnoar atbồ tàm lơgar Nga bơh tàm ală jơnau lơh glài kờ` di tàm lơgar do, gơrềng tus mờ bơta ờ niam tàm lơgar Ukraine. Tàm 1 jơnau đơs tềng đăp mờ Gơnoar ala măt [òn lơgar, ồng Ryabkov đơs là, broă lơh bal bơh lơgar Nga mờ lơgar Mỹ tam tàm “Tơngai ờ niam uă ngan” mờn gam pơn jăt tai bè do di lah lơgar Mỹ geh lời sùm ală jơnau lơh glài tàm 1 tơngai jo\. Tơngu me tòm bơh ală jơnau lơh glài do là kờ` lơh gơl^k geh ală bơta lơh sa-mpồl bơtiàn kờ` lơh tam gơl gơnoar atbồ tàm lơgar Nga.

 Bơta git gơp đah Lo mờ Mỹ gam gơlik geh kal ke gơ rềng tus bơta Mỹ tac phàu crong Đài Loan in. tơ nơ\ mờ tu\ gơnoar ala mat dà lơgar Mỹ ringbal kơrnuat tac 4 nơm ơ hò gròng sền gàr phàu ồs Đài Loan in, đah lơgar Lo neh dră wơl pràn ngan mờ sồr gơnuar atbồ lơgar Mỹ ba` mut lơh kơrnuat do, ờ lời bơta do lơh aniai tus git gơp 2 lơgar. Cau pơgap đơs gah cribơyai broă mờ lơgar ndai lơgar Lo la ồng Hồng Lỗi kung sồr anih lơh broă geh gơnoar lơgar Mỹ mut ngui ală broă lơh geh cồng nha nàng kơryan broă tac phàu crong Đài Loan in, ờ lời gơtìp aniai tus git gơp 2 lơgar.