JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

Ngai òr 11/8, tàm Hà Nội, ồng Nguyễn Thiện Nhân kuang atbồ anih duh broă gah tề lam gùng dră bal dà lơgar Việt Nam tus còp mờ lơh broă mờ mpồl tam klac ală mpồl lơh bơ yô Việt Nam. Tàm dơ\ lơh broă, ồng Nguyễn Thiện Nhân đơs niam ală jơnau bơceh, ală broă lơh ngan bơh mpồl tam klac ală mpồl lơh bơyô Việt Nam tàm broă chồl pràn ală broă lơh tam klac lơh bơ yô mờ tam klac làng bol. Kuơ màng, tềng đăp bơta kal ke tàm dà lềng đah mattơngai lik pa do, mpồl tam klac bal ală mpồl lơh bơyô Việt Nam neh mut lơh geh cồng nha ală broă lơh bè pơyua sră hòi jà gơ bơ yô dunia dong kờl Việt Nam mờ dră wơl lơgar Lo. Mờ broă lam sồr dong kờl cau rơbah bơh bơta dong kờl bơh ală mpồl ờ di gơnoar atbồ lơgar đơng lam, ồng Nguyễn Thiện Nhân sồr mpồl tam klac bal ală mpồl lơh bơ yô mut lơh jat jơnau đơs “Tơmù rơbah kơ\ kơljap, geh anih mùl màl”.

 Ngai òr 11/8, tàm Hà Nội, Đại tướng Trần Đại Quang kuang atbồ gah kuang àng dà lơgar neh đơng lam dơ\ pơrjum geh pờ tơl^k tơn tàm internet mờ kuang bàng đơng lam ală mpồl, ală càr, bòn dờng tàm gùt lơgar lơh jăt ală broă lơh mpồl kuang àng dê tàm broă sơndră mờ kòp tài virus Ebola lơh gơl^k. tơnơ\ mờ tu\ neh iăt jơnau yal bè kòp gơl^k geh tài virus Ebola, jơnau đơng lam bơh Gơnoar atbồ lơgar mờ ai tơl^k ală broă sơndră mờ kòp gah kuang àng dà lơgar dê, ồng Trần Đại Quang neh sồr: bơdìh mờ broă lơh jăt nền nòn jơnau đơng lam bơh gah kuang àng dà lơgar dê, kuang àng ală mpồl, ală càr, bòn dờng mhar lơh jăt mpồl đơng lam sơndră mờ kòp ngòt rơngơ\t mờ pa gơl^k geh mpồl dê; bơ\t bơtàu, lơh jăt rơndăp broă sơndră mờ kòp tài virus Ebola mpồl, ală càr, bòn dờng dê tàm tơngu me lơh jăt nền nòn rơndăp broă lơh bơh gah kuang àng dà lơgar kờ` rơcang sơndră mờ kòp tài virus Ebola…

 Ngai òr 11/8, Gah lơh broă sa mờ bơtàu tơnguh bòn lơgar càr Khánh Hòa bơyai lơh pơrjum mut lơh jat kơrnuat sồ 67 bơh gơnoar atbồ lơgar dê bè ờ uă gùng dà broă lơh bơtàu tơnguh phan tàm dà, geh bơta tus bal bơh 450 nă cau tờm ơ hò kup ka ngài hờ gờl dà lềng. Cau tờm ơ hò tu\ mut lơh geh cồng nha, geh dong cau lơh ka càr Khánh Hòa lơh niam, lơh pa ơ hò lơh ka, bơh hơ\ tơnguh jơnhua cồng nha lơh ka kung bè bơta pràn lơh broă tàm dà lềng. Ồng Nguyễn Văn Đẩu kuang atbồ đah tơnhàu mờ sền gàr phan tàm dà càr Khánh Hòa pà git, càr geh dong cau lơh ka càn priă, mblàng pơlam, yal ală phan bơna, công nghệ, ală bơta ơ hò lơh ka dipal, nàng cau lơh ka sac rơ wah mờ bơyai lơh ală broă lơh sa mpồl tam klac bal tàm dà lềng. Ồng đơs:“Broă mut lơh tơrgùm tàm tơnhàu tàm tiah dà lềng ngài hờ gờl, tơrgùm lơh ka ngừ, broă rơndap lơh loh làng là crơng gơs mpồl, tơrgùm lơh ơ hò jàl, đàr ka ngừ, tiah lơh ka Trường Sa uă ngan. Cau lơh ka tu\ lơh pa ơ hò den pal lơh bè lơi gàr cồng nha uă rlau, niam rlau mờ cau càn pal dờp git loh làng mờ geh rơndap broă lơh mùl màl pal geh ki\ kơrnuat.”

Tàm tu\ 1 jơ 50 phút mho òr, dơ\ par bơh gah rơndeh par lơgar Việt Nam, Vietnam Airline geh sơnđan VN-0952 neh pơn diang tai cau lơh broă lơgar Việt Nam lơh broă tàm lơgar Libya rê hờ lơgar tòm, mù tàm [làng rơndeh par dunia Nội Bài niam ờ do ờ dă. Tơnơ\ mờ tu\ neh mù tàm [làng rơndeh par dunia Nội Bài, 94 nă cau lơh broă neh lơh jăt broă sền gròi kòp mờ geh ală kuang bàng lơh broă tàm anih lơh sa kă bro ai lòt lơh broă là anih lơh sa kă bro Vinamex tus rò mờ ai rơndeh, jun ală cau rê tus bòn tòm. Ồng Nguyễn Đức Cường gơnoar jăt jơng atbồ anih lơh sa kă bro Vinamex pà g^t, rơndăp broă ơpah ală rơndeh par, gah rơndeh par Việt Nam bơh cau tòm bơcri priă Hyundai Engineering gam rơcang ai rơlao 400 nă cau lơh broă gam tai lơh broă tàm anih lơh sa kă bro do tàm lơgar Libya rê hờ lơgar tòm tàm ală ngai tus.

 Drim òr 11/8, mpồl đơng lam Đảng ală anih lơh broă càr Lâm Đồng bơyai lơh pơrjum bơsram mờ mut ngui kơrnuat pơrjum dơ\ 9, mpồl đơng lam Đảng dà lơgar kơă 11 bè bơt bơtàu mờ bơtàu tơnguh chài rơgơi, kòn bơnus Việt Nam, drơng jat jơnau kờ` bơtàu tơnguh kơ\ kơljap dà lơgar tus mờ kuang bàng tờm ngan di mpồl do. Pơrjum neh tơrgùm kơ lôi sơ nơng, mut ngui tơngume kơrnuat sồ 33 tơlik ngai 9/6/2014 bè bơt bơtàu mờ bơtàu tơnguh chài rơ gơi, kòn bơnus Việt Nam, drơng jat jơnau kờ` bơtàu tơnguh kơ\ kơljap dà lơgar. Tàm hơ\ đơs tờm, bơt bơtàu mờ bơtàu tơnguh chài rơgơi, kòn bơnus Việt Nam là broă lơh dờng bơh Đảng dê tàm tơngai bơtàu tơnguh pa dà lơgar dê. Bơt bơtàu rài chài rơ gơi jơi bơtìan là bơt bơtàu ală rơnàng kòn bơnus Việt Nam mờ ală nùs nhơm, khà tơl mùl màl, bal mờ hơ\ kòn bơnus Việt Nam là bơta pràn nàng bơt bơtàu mờ bơtàu tơnguh chài rơ gơi, bơtàu tơnguh dà lơgar.

Gah tă dia càr Dak Lak pa bơyai lơh bơto bè broă tă dia pa bè tă dia bơh anih lơh sa kă bro, tă priă ngui ù, priă ơpah ù, priă ơpah tơnao dà rơlao 300 anih lơh sa kă bro tàm càr do dê. Tàm ơdu\ bơsram, ala măt ală anih lơh sa kă bro, cau ta\ dia neh geh yal ờ uă broă tă dia pa geh mu\t ngui tàm nam 2014. Ơdu\ bơsram do gam ai tơngai kờ` cri bơyai, mblàng mờ hơ ală kal ke bè ală broă tă dia tàm broă lơh jăt tàm ală tiah dê.

Ngai òr 11/8, Gah đơng lam bồ mpồl ling càr Bình Thuận pơ gồp bal mờ gơnoar atbồ ntum Hàm Đức, kơnhòal Hàm Thuận Bắc mờ ală cau ling yau, bơyai lơh tờ, rồ jòi bơtô tơp bồc cau ling chơt màng chơt phi să tàm dơ\ tam lơh sơndră bol sò tơm Mỹ tàm pôs ling Bà Què, tu\ do di bòn 5, ntum Hàm Đức, kơnhòal Hàm Thuận Bắc. Bơh ală jơnau yal tơngit bơh làng bol mờ cau ling yau dê, gah đơng lam bồ mpồl ling càr neh lòt đal git, tìp ală cau sền go\, lòt sền ù tiah mùl màl nàng git anih bơh bơto tơp ală cau ling chơt màng. Mpồl lòt jòi neh go\ uă ntìng mờ ală phan ngui mờng quèng ngan cau ling chơt màng dê bè zep kau su, chèu pơn bồ. Mpồl neh tờ, rồ jơh khà ntìng do. Tơngai tus, gah đơng lam bồ mpồl ling càr geh lơh ală sră nggal, đal git mat cau ling chơt màng, pôs ling mờ bơyai lơh ies, tơp tàm blàng tơp bồc cau ling chơt màng.

 Kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđang rơlao jơh dà lơgar k^ kơrnoăt dong kờl 230 tơmàn priă bơh kes priă prăp gàr dà lơgar nam 2014 dê ai ală càr: Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi mờ bòn dờng Đà Nẵng in kờ` lơh jăt ală rơndăp broă mhar tơmù hoàc huơr bơh mìu càl dờng sồ 11 nam 2013. Kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđang rơlao jơh dà lơgar sồr ală càr Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi mờ bòn dờng Đà Nẵng geh kơnòl sền gàr, ngui khà priă dong kờl do di jăt mờ broă lơh tu\ do; mờ hòi jà tai ală bơta pràn ndai tàm tơl tiah dê kờ` tơl niam lơh gơs ală rơndăp broă.

Ồng Nguyễn Tấn Dũng kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđang rlao jơh dà lơgar pa ki\ kơrnuat ai lài priă bơcri bơh tac sră tềm pềr gơnoar atbồ lơgar rơndap broă nam 2015 bơh ală broă lơh, rơndap broă ODA. Jat mờ hơ\, kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđang rlao jơh dà lơgar geh kơrnuat tă lài 3 rbô 590 tơmàn priă ODA bơh tac sră tềm pềr gơnoar atbồ lơgar rơndap broă nam 2015 jat mat neh cih mờ khà priă ai lài tus mờ ală broă lơh, rơndap broă ODA bơh gah gùng lòt mờ pơndiang phan dà lơgar mờ ală tiah. khà priă ai lài do geh mut lơh mờ tơm tus jơh ngai 31/3/2015.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

 Mut lơh rơndap broă sơ lơ tam klac tơl làm mờ geh cồng nha đah ling klàng 2 lơgar Việt Nam mờ Campuchia, tàm nam 2014, gah sền gàr dà lơgar Việt Nam hơ pơrgon dong kờl gah sền gàr dà lơgar mờ ling lơgar Campuchia in 21 tơlak 600 rbô đôlar Mỹ tàm jơh ală gah, tàm hơ\ geh rlau 2 tơlak đôlar Mỹ drơng broă bơt bơtàu kuơ màng. Pơnjat tai mut lơh bơnah dong kờl do, drim òr 11/8 tàm hìu lơh broă gah đơng lam bồ ling phào kơnong dờng di ling klàng lơgar Campuchia tàm càr Kompong Speu, neh mut lơh hìu pơrjum mờ pôs ling tus mờ sĩ quan, cau ling gah đơng lam bồ mpồl ling phào kơnong dờng di ling klàng lơgar Campuchia. Broă lơh geh khà ơnàng mut ngui là 350 thơk vuông, mờ priă bơcri kờp du\ lài mờr 91 rbô đôlar Mỹ.

 Tàm 1 bơta ni sơna, ồng Haider al-Abadi kuang jăt jơng atbồ Gơnoar ala măt dà lơgar Iraq ngai òr 11/8 neh geh pồ lơh kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlaqo jơh dà lơgar, dờp kơnòl crơng gơs Gơnoar atbồ lơgar pa. Do là 1 bơta gơl^k geh ni sơna ngan tài lài mờ hơ\, anih cah rơ`a dờng rơlao jơh lơgar Iraq neh tơl^k kơrnoăt dờp mpồl tam klăc bơh ồng Al Maliki kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđang rơlao jơh dà lơgar là mpồl dờng ngan tàm Gơnoar ala mat dà lơgar, ring bal mờ broă ồng Maliki mờr geh at gơnoar là kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđang rơlao jơh dà lơgar tơngai dơ\ 3 pơn jăt tơn.

 Ồng Tayip Erdogan kuang gơs gơnăp gơnoar at bồ hơđang rlao jơh dà lơgar Thổ Nhĩ Kỳ neh yal bơr jai pha tàm dơ\ te\ khà kuang atbồ lơgar tơn dơ\ sơn rờp lơgar do dê. Kuang atbồ anih duh broă te\ khà dờng màng neh dờp git, ồng Erdogan ai geh bơta jai pha mờ rlau 99% khà sră pồ geh kờp. Jat ală kuang bàng gròi sền, tàm dơ\ te\ khà pa do, ồng Erdogan geh ai geh bơta kờ` bơh gal ngan cau te\ khà geh priă jền lơh geh dimơ, ngan là tàm tiah đah tàm gùl mờ ală kơnhòal rơbah rlau tàm Istanbul, tài rài kis bơh cau te\ khà do neh bơtàu tơnguh rlau tàm rài ồng đơng lam bồ.

 Geh g^t nđờ rơbô nă cau lơgar Iraq, mìng ală cau Cuốc Yazidi sơlèt gan nhàr dà lơgar tus tàm lơgar Syria kờ` dô pleh mờ tam lơh tài mpồl dà lơgar jăt yàng Islam lơh gơl^k. Geh mờr 40 rơbô nă cau lơgar Iraq tàm mpồl cau Yazidi pal dô pleh tàm 9 anih krơi is hờ đang bơnơm Singia tàm tu\ mpồl cau jăt yàng Islam tơnguh ală broă lơh iơh bơsăk tàm tiah do. Ală cau do gam gơtìp chơ\t jơgloh mờ ờ uă lơgar neh tus dong kờl phan sa mờ dà hùc tus ală cau do in.

 Lơgar Bờ Biển Ngà ngai òr 11/8, neh yal bơr ờ ai jơh ală dơ\ par bơh ală lơgar gơtìp aniai tài kòp Ebola bè 1 bơnah ală broă lơh rơcang sơndră virus lơh chơt cau bơ tờp tus lơgar do. Tàm 1 jơnau yal bơr, lơgar Bờ Biển Ngà pà git, lơgar do neh ờ ai jơh ală gah gùng rơndeh par pơndiang nac bơh ală lơgar gơtìp aniai tài kòp Ebola. Gơnoar atbồ lơgar do kung geh sơ lơ tơnguh rlau tai ală broă lơh rơcang sơndră tàm blàng rơndeh par Abijang. Jat mờ hơ\, jơh ală na] pal sền gròi bơta duh să jan mờ mai\ đo duh să ja` hồng ngoại.

 Kuang bàng lơgar Indonesia ngai òr 11/8 pà g^t, ală dơ\ dà tih, dà bam gơl^k geh tàm càr Nam Kalimantan neh lơh 2 nă cau chơ\t mờ 600 nă cau ndai pal ntrờn jòi tiah ndai pleh. Dà neh lơh 2 rơbô 600 nơm hìu gơbam mờ lơh aniai tus rơlao 7 rơbô 600 nă cau. Tus tu\ do, uă bòn tàm càr Nam Kalimantan gam gơbam tàm dà. Tềng đăp mờ bơta do, gơnoar atbồ càr do neh mhar ai ală broă mpồl cau tus dong klàs làng bol gơtìp kòl tàm tiah dà bam.