JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

Drim òr 14/7, tàm cơldu\ lơh broă gơnoar atbồ lơgar, ồng Phạm Bình Minh kuang jat jơng gơs gơnap gơnoar atbồ hơđang rlao jơh dà lơgar, mơlà kuang atbồ gah cribơyai broă mờ lơgar ndai dà lơgar neh wă kuang ala mat bơh kuang atbồ lơgar Mỹ dê là ồng Evan Medeiros, gam còp mờ lơh broă tàm lơgar he. Ồng Phạm Bình Minh ràng tơlik bơta niam nùs tềng đăp ală tam gơl niam tàm uă gah broă lơh đah 2 lơgar, bơh gùng dră bal, cribơyai broă, lơh sa, kă bro, bơto bơsram tus sền gàr ngap lơngai, sền gàr dà lơgar mờ broă pơ gồp bal tàm ală dơ\ cribơyai tàm kơn hòal mờ dunia. Ồng Phạm Bình Minh đơs la, bơh tu\ crơng gơs bơta git gơp lơh broă bal tơl làm pơgap mờ do 1 nam, bơta git gơp tam klac đah 2 lơgar ngai sơ lơ bơtàu tơnguh ngan ngồn tàm uă gah, 2 gah kung neh cribơyai bè ală tơngume mùl màl tàm bơta git gơp Việt Nam mờ Mỹ, mờ ală bơta tàm kơn hòal châu Á -Thái Bình Dương.

 Ồng Nguyễn Xuân Phúc kuang jăt jơng gơs gơnăp gơnoar atbồ hờđang rơlao jơh dà lơgar pa sồr lơh glài broă kă bro, blơi phơng sih, sơnơm sền gàr phan tam ờ ngan, ờ g^t loh anih lơh gơs. Pa do, geh ờ uă anih yal tơng^t geh cih jơnau yal bè broă gơl^k geh ală bơta phơng sih, sơnơm sền gàr phan tam ờ ngan, ờ g^t anih lơh gơs geh tăc, blơi tàm anih kă bro lơh aniai uă ngan tus mờ broă lơh sa suơn sre bal mờ bơta pràn kơl dang làng bol, lơh gơl^k geh bơta ờ niam tàm mpồl bơtiàn. Kờ` di tu\ kơrian bơta do, ồng Nguyễn Xuân Phúc neh sồr gah lơh sa mờ tơnguh bơtàu bòn lơgar dà lơgar đơng lam pơgồp bal mờ gah kă bro dà lơgar bal mờ ală anih lơh broă gơrềng bal đơng lam, lam sồr ală mpồl lơh broă geh gơnoar tơnguh broă sền gròi, sền mờ lơh glài nền nòn ală cau lơi tìs mờ adăt boh lam bè neh yal. Mờ tơl^k loh kơnòl tus mờ mpồl cau, cau 1 nă să is tàm broă sền gàr [òn lơgar mờ gah lơh broă.

 Mho òr 14/7 tàm Hà Nội, anih duh broă gah tề lam gùng dră bal dà lơgar Việt Nam mờ mpồl lơh sa dà lơgar neh ki\ broă lơh tam klac bal lơh broă. Jat broă lơh tam klac bal, 2 anih geh kơ lôi sơ nơng, ai tơlik ală gùng dà, broă lơh bơh Đảng dê bè gah lơh sa- mpồl bơtiàn dà lơgar, bơtàu tơnguh mpồl lơh broă sa, bơta gơ rềng lơh sa, ală bơta mpồl bơtiàn pơ gồp bal mờ lơh sa, bơyai lơh lòt sền git ală bơta, ai tơlik ală broă lơh bơ song kal ke tàm broă mut lơh kơ nòl, bơyai lơh ală pơrjum, cribơyai, bơh bơr di gah lơh sa mpồl bơtiàn dipal mờ kơ nòl bơh tơl gah dê. Anih duh broă gah tề lam gùng dră bal dà lơgar Việt Nam mờ mpồl lơh sa dà lơgar sền gròi broă mut lơh jat ală kơrnuat, jơnau sồr, jơnau đơs pơndut bơh mpồl đơng lam Đảng dà lơgar, gah gùng dră bal dà lơgar, mpồl atbồ Đảng dà lơgar gơ rềng tus gah lơh sa- mpồl bơtiàn.

 Drim òr 14/7, Mpồl duh broă ala măt làng bol càr Gia Lai kơnă 10 neh mu\t pơrjum dơ\ 7. Pơrjum do, bal mờ broă sền wơl cồng nha broă lơh 6 nhai bồ nam, lơh jăt kơnòl 6 nhai lồi nam, mpồl duh broă ala măt làng bol càr Gia Lai geh tơrgùm sền wơl, tơl^k kơrnoăt ờ uă tơngu me kuơ màng càr do dê bè: Tơnjơh broa\ lơh, pồ bơtơl 2 groăt kuang jăt jơng atbồ anih duh broă càr, ờ uă kuang bàng tàm anih duh broă càr, sền wơl broă lơh jăt tơmù rơ[ah kơl jăp tàm càr do tơngai bơh nam 2011 tus 2013, gùng dà broă lơh tus nam 2015; sền wơl kơrnoăt tam gơl ngui ù lơh kòi, ù brê tus ù ờ lơh sa suơn sre kờ` lơh ală broă lơh nam 2014. Broă bơsong ală broă gam gơlời, ờ pràn tàm ờ uă hìu măy pờ tơl^k ồs đèng gam uă kal ke. Geh uă broă lơh tàm ală [òn ơm kis pa ntrờn bơh hìu măy pờ tơl^k ồs đèng ờ geh khà niam, ờ di pal mờ jơnau kơ\p kờ`. broă mus kơl chi brê, tìs mờ adăt sền gàr brê, tam dră mờ cau lơh broă geh gơnoar gơl^k geh kal ke, geh tu\ gơl^k geh uă. Bè ală broă tơnguh broă sền gàr brê tàm ală nhai lồi nam do, ồng Kpă Thuyên gơnoar atbồ gah lơh sa mờ tơnguh bơtàu bòn lơgar càr Gia Lai pà g^t:“Lồi nam, anih duh broă càr Gia Lai neh đơng lam ală gah, mpồl lơh broă geh gơnoar, tàm hơ\ kuơ màng ngan là mpồl sền gàr brê pơgồp bal mờ ală gah mờ ală cau tòm brê pal chồl pràn broă sền gròi, jòi ku\p cau mus kơl chi brê. Mờ tu\ do, anih duh broă càr gam đơng lam ală gah sền wơl ală kuang bàng lơh jăt kơnòl geh lơh di pal mờ kơrnoăt neh ai lah ờ, mờ di lah go\ geh bơta ờ niam den geh bơyai lơh glài di mờ kơrnoăt, cau lơi tìs tus tàm khà yă den pal yă, tus tàm khà lơh glài lơi den lơh glài mờ gơtìp ntrờn kuang bàng tàm ală tiah lời gơl^k geh tìs mờ adăt sền gàr brê tàm 6 nhai lồi nam”.

Wèt tus tơng kah 67 nam ngai cau ling sồt să, cau ling chơt màng 27/7, drim òr 14/7, Đah dong broă- di đah lơh broă gùng dră bal gơ wèt gah sền gàr dà lơgar neh tus còp, pà phan mờ pà priă ròng siăm ală hìu nhă mè Việt Nam khin cha jak chài, hìu nhă geh khà sră dong kờl bơh dà lơgar tàm ntum Bình Dương, kơnhòal Thăng Bình càr Quảng Nam. Tàm do, mpồl neh jàu 20 bơnah phan ală mè Việt Nam khin cha jak chài gam kis mờ cau tờm ală mè neh roh. Tơl bơnah phan geh 1 tơlak priă. Di tu\ do, đah dong broă, di đah lơh broă gùng dră bal, gơ wèt gah sền gàr dà lơgar kung pà kes priă kis git jơnau git adat ntum Bình Dương, kơnhòal Thăng Bình in 10 tơlak priă.

Lơh jăt rơndăp broă dong kờl cau geh màng mờ dà lơgar bè hìu ơm, càr Sơn La geh mờr 9 rơbô 600 hìu geh dong kờl. Tàm hơ\ lơh pa 3 rơbô 560 nơm hìu, gam tai là lơh niam wơl mờ lơh kơl păp. Mìng is tàm nam 2014 do, càr Sơn La geh dong kờl lơh wơl mờ lơh pa 1 rơbô 100 nơm hìu, ndrờm mờ 43 tơmàn priă. Kờ` geh rơndăp broă do, càr Sơn La neh jàu ală gah gơrềng bal, ală tiah bơyai sền wơl, ai ală hìu mùl màl kal ke, ờ hềt geh ha là geh hìu neh sèt geh lơh lài.

 Tơ nơ\ uă nam ờ jai kơryan broă brê `ho rơcang gàr bồ tô kềng gah gùng rơndeh 14 tàm bòn lơgar gơtìp koh kơl aniai, gơnuar atbồ kơn hòal Krông Buk, càr Dak Lak gam lơh ngan tàm broă lơh glài ală cau sơ gràm aniai. Bơh bồ sơnam tus tu\ do, ală anih lơh broă geh gơnoar kơnhòal Krông Buk neh mut lơh broă uă dơ\, lơh glài ală cau gơ gràm ai ù brê nàng tam phan, sơ gràm ù kềng gah gùng nàng lơh hìu tac phan, lơh hìu ơm. Cồng nha neh ai wơl mờr 10 lồ phan tam, koh kơl rlau 2 rbô 500 tờm kơphe, kơryan tă sờr git nđờ jơt hìu tac phan. Bal mờ hơ\, kơnhòal gam bơyai lơh pơrjum làng bol kờ` git bè ală bơta ờ niam tàm broă jàu ơpah brê, nàng jòi broă lơh bơ song. Ồng Bùi Tiến Hoàng kuang jat jơng atbồ mpồl sền gàr brê kơnhòal Krông Buk pà git, bal mờ broă pơnjat tai kờp sền bơta geh ngan brê, kơnhòal kung neh geh rơndap broă nàng tam wơl brê tàm ală bă ù neh gơtìp koh kơl aniai.

Jăt mpồl duh broă pơlòng mu\t bơsram tàm hìu bơsram Cao đẳng càr Sơn La yal, khà kơnòm bơsram tus pơlòng nam do gơmù 21%, gơmù uă ngan bơh lài tus tu\ do. Ngai òr 14/7, mìng geh 2020 tàm 2 rơbô 500 nă kơnòm bơsram tus lơh sră mu\t pơlòng, geh 79% jăt mờ sră dan pơlòng. Jăt ồng Nguyễn Đức Hoàn gơnoar atbồ hìu bơsram Cao đẳng Sơn La yal, gơl^k geh bơta do mìng là tài bơyai pơlòng 3 bal, kơnòm bơsram geh uă bơta rơwah mờ ờ pal tus pơlòng hơ\ sồng geh mu\t bơsram tàm hìu bơsram Cao đẳng. Kuơ màng ngan, nam do geh uă hìu bơsram Cao đẳng, rơwah kơnòm bơsram is, mìng bơyai rơwah ai bơh tàm cồng nha bơsram kai bơsram 3, den tàng khà kơnòm bơsram tus pơlòng gơmù.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

Gah cribơyai broă mờ lơgar ndai lơgar Hàn Quốc ngai òr 14/7 pà git, ồng Hwang Joon Kook kuang bàng cribơyai hạt nhân dờng màng lơgar do dê ngai do geh tus Tokyo nàng cribơyai mờ kuang bàng cribơyai hạt nhân lơgar Nhờk bè ală broă lơh lơh wơl cribơyai 6 lơgar, neh gơtìp ơm wơl tàm 1 tơngai jo\ jòng. Tàm 1 jơnau yal bơr, gah cribơyai broă mờ lơgar ndai lơgar Hàn Quốc đơs la, tàm dơ\ tus còp 3 ngai, ồng Hwang Joon Kook geh tìp mat kuang dong broă lơgar Nhờk dê bè bơta lơgar Triều Tiên la ồng Junichi Ihara. 2 gah geh cribơyai bè uă bơta gơ rềng tus lơgar Triều Tiên, tàm hơ\ geh broă lơh hạt nhân mờ phàu ồs kung bè jơnau ringbal pa do đah lơgar Triều Tiên mờ lơgar Nhờk.

 Ồng John Kerry kuang atbồ gah cri bơyai broă lơh bal mờ lơgar bơdìh ngai òr  14/7 neh geh dơ\ cri bơyai mờ ồng Javad Zarif kuang atbồ gah cri bơyai broă lơh bal mờ lơgar bơdìh lơgar Iran kờ` chồl pràn 1 jơnau ring bal bè broă lơh hạt nhân mờ lơgar Iran lài mờ ngai du\t ndơl 20/7 geh mpồl 5 lơgar cri bơyai sền gàr bơta lơngăp lơngai anih duh broă dunia mờ lơgar Đức ai tơl^k lài mờ hơ\. Dơ\ tìp tềng bơdìh pơrjum bơh lơgar Iran mờ mpồl 5 lơgar cri bơyai sền gàr bơta lơngăp lơngai anih duh broă dunia mờ lơgar Đức geh bơyai lơh tàm càr lơgar Vien, lơgar Áo. Đơs tơnơ\ mờ pơrjum, ồng John Kerry pà g^t, ală gah gam lơh ngan cri bơyai kờ` geh 1 jơnau ring bal bè broă lơh hạt nhân lơgar Iran. Bu\ lah bè hơ\, jăt jơnau kuang bàng lơgar Mỹ yal, ồng John Kerry geh tơnguh bơta rồn bơklơn tus mờ ồng Javad Zarif kờ` geh ală bơta niam tàm ală dơ\ cri bơyai hạt nhân mờ lơgar Iran.

 Cau ai tơngit jơnau đơs Việt Nam tàm lơgar Thái Lan pà git, ngai òr 14/7, sră bau\ lơgar Thái Lan yal jơnau tơngit bè cồng nha lùp jơnau đơs làng bol bơh anih kơ lôi sơ nơng Dusit pa yal, tàm hơ\ geh jơnau đơs bơh làng bol Thái Lan dê tus mờ broă lơh bơh anih duh broă sền gàr ngap lơngai dà lơgar tơ nơ\ dơ\ lơh gơlừ ling klàng tàm ngai 22/5 pa do. Tàm dơ\ lùp jơnau đơs do, uă ngan cau lơgar Thái Lan đơs niam ờ uă bơta niam geh pơn rơ ngan bơh anih duh broă sền gàr ngap lơngi dà lơgar là broă lơh mhar, krà` cê, mùl màl, dong bơ song bơta ờ ringbal mờ tơn jơh ală dơ\ lik dră gùng dră bal, lơh ngan mblàng yal nàng làng bol in git mờ wă ală jơnau yal tơngit.

 Mpồl lơh sa Samsung lơgar Hàn Quốc pà g^t, mpồl do neh jòi go\ cơng tàng pin pơrdah ngui kơnòm dềt lơh broă tàm 1 hìu măy anih lơh sa bal lơgar Lo dê là anih lơh sa kă bro Shinyang Electronics, tàm bòn dờng Đồng Hoản, càr Quảng Đông. Mpồl lơh sa samsung bơyai lùp sền tus mờ anih lơh broă bal lơgar Lo tơnơ\ mờ tu\ neh sền cau lơh broă là kơnòm dềt lơgar Lo, geh hìu lơh broă tàm lơgar Mỹ yă mpồl lơh sa samsung ơpah kơnòm dềt lơh broă . Mpồl lơh sa lơgar Hàn Quốc pà g^t, neh ờ lơh broă tai mờ anih lơh sa bal tơnơ\ mờ dơ\ lùp sền do, tàm tu\ kuang bàng lơgar Lo kung tus lơh broă sơl kờ` g^t bè bơta do. Tàm 1 jơnau yal, Samsung đơs là, di lah jơnau lùp sền geh go\ anih lơh sa bal mpồl lơh sa do dê geh ơpah cau lơh broă là kơnòm dềt ờ di pal, mpồl lơh sa do geh ờ lơh broă mờ anih lơh sa do tai.

Ngai òr 14/7, ling klàng lơgar Israel pà git, khi neh cuh dùh 1 nơm rơndeh par ờ geh cau mai\ par bơh dòr bơ nơm Gaza tàm tiah dà lềng đah jum lơgar do. Do là dơ\ sơn rờp ling lơgar Israel sền go\ rơndeh par ờ geh cau mai\ tàm dơ\ tam lơh jo\ jòng 1 poh do mờ ală mpồl geh phàu cau Palestin tàm dòr bơ nơm Gaza. Ling lơgar Israel pà git, phàu ồs Patrios neh cuh dùh rơndeh par do tàm tiah dà lềng rềp anih ơ hò ơm Ashdod.