JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

 Mang òr 15/12, mpồl đơng lam Đảng, mpồl duh broă ala mat làng bol, anih duh broă làng bol mờ gah tề lam gùng dră bal dà lơgar càr Cao Bằng neh bơyai lơh tơngkah 70 nam ngai crơng gơs ling klàng làng bol lơgar Việt Nam (22/12/1944-22/12/2014), 25 nam ngai chờ gùt làng bol sền gàr dà lơgar (22/12/1989-22/12/2014) mờ mblàng tiah tềl kah yau dà lơgar kuơ màng brê Trần Hưng Đạo. Ồng Trương Tấn Sang kuang atbồ lơgar mờ uă kuang bàng đơng lam bồ dờng màng ndai neh tus bal. Ala mat kuang đơng lam bồ Đảng, dà lơgar, ồng Huỳnh Ngọc Sơn kuang jat jơng atbồ gơnoar ala mat dà lơgar jờng rơ mờ cih dờp ală cồng nha, ală tă pơ gồp dờng màng bơh kuang bàng, cau ling mờ làng bol ală kòn cau càr Cao Bằng tàm broă lơh tơngklàs jơi bơtìan, bơt bơtàu mờ sền gàr bòn lơgar, dà lơgar. Ồng Huỳnh Ngọc Sơn sồr, mpồl Đảng mờ làng bol càr Cao Bằng pơnjat tai brồ guh bơhiàn là ù tiah kac màng, bơt bơtàu càr Cao Bằng pas sơm bè lơh sa, kơ\ kơljap bè gùng dră bal, pràn kơldăng bè sền gàr dà lơgar, sền gàr ngap lơngai, pơ gồp bơnah bal mờ gùt Đảng, gùt làng bol mut lơh geh cồng nha kơrnuat pơrjum dơ\ 11 Đảng dê.

Ngai òr 15/12, tàm hìu pơrjum, bơyai lơh ală broă lơh dờng màng càr Kiên Giang tàm kơnhoàl bồt Phú Quốc, ồng Nguyễn Tấn Dũng kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh dà lơgar neh wă ồng Andrei A. Slepnhev kuang atbồ gah kă bro anih duh broă lơh sa bal châu Á mờ châu Âu, kuang atbồ mpồl kuang bàng cri bơyai bè broă kă bro khăt gơboh bơh mpồl tam klăc tă dia mờ sền gàr mpồng nhàr dà lơgar, lơgar Nga-Belarus-Kazakhstan mờ lơgar Việt Nam. Ồng Nguyễn Tấn Dũng neh đơs niam broă lơh ngan bơh 2 mpồl kuang bàng cri bơyai bal, tàm nùs nhơm g^t wă bal, bơ\t bơtàu bal neh tơn jơh cri bơyai hơ bal kă bro khăt gơboh (FTA) kơrnoăt hơ bal dunia pa mờ tơl ală bơta bơh lơgar Việt Nam mờ mpồl tam klăc tă dia sền gàr mpồng nhàr dà lơgar; sồr 2 gah mhar lơh gơs ală broă gam tai, lơh gơs ală sră nggal is bơh tơl gah dê kờ` k^ kơrnoăt hơ bal mơ tàm bồ nam tus.

 Mho òr 15/12, tàm Hà Nội, ồng Vũ Văn Ninh kuang jat jơng gơs gơnap gơnoar atbồ hờđang rlao jơh dà lơgar neh đơng lam dơ\ lơh broă mờ mpồl lơh sa dờng dà sơnơm lơgar Việt Nam bè bơta mut lơh rơndap broă tăp sèng wơl mpồl lơh sa dờng, ală kòl yan, kal ke tu\ mut lơh rơndap broă tap sèng wơl. Đơs tơn jơh dơ\ lơh broă, ồng Vũ Văn Ninh sồr, mpồl lơh sa dờng pal pơnjat tai chồl mhar broă pơ gồp bal priă bơcri ală mpồl lơh sa kă bro di mpồl lơh sa dờng, gàr niam tus jơh nam 2015 lơh jơh rơndap broă pơ gồp bal priă bơcri. Ồng Vũ Văn Ninh sồr gah priă jền dà lơgar sền sơ wì, geh kơrnuat `hap `har, tă bơ song kal ke, kòl yan bơh mpồl lơh sa dờng dà sơ nơm lơgar Việt Nam, gàr niam broă tă priă bơcri jat di mờ rơndap broă, geh cồng nha niam.

Kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh dà lơgar neh sồr ală gah, mpồl lơh broă dà lơgar mờ ală càr, [òn dờng tàm nam 2015 pal tơrgùm lơh jăt niam ală sră nggal, pơn jăt tai biơsong ală kal ke, ai tơl bơta niam broă lơh làng bol mờ anih lơh sa kă bro. Gah lơh broă dơlam is dà lơgar lơh gơs ală rơndăp broă adăt bơyai broă Gơnoar atbồ lơgar, adăt bơyai broă gơnoar atbồ ală càr, [òn dờng, adăt bè mpồl, lơh gơs ală sră nggal ai tơl^k nền nòn adăt kuang bàng, cau lơh broă sa priă nhai; adăt cau lơh broă sa priă nhai, tàm hơ\ pal kah lơh gơs kơrnoăt bè broă sền wơl bơta ngăc ngar kuang bàng, cau lơh broă sa priă nhai; tơl^k loh làng khà mờ tam gơl pa broă sền wơl bơta ngăc ngar. Kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh dà lơgar sồr Gah lơh broă dơlam is dà lơgar kơlôi sơnơng, ai tơl^k bè groăt, tơl niam di pal mờ broă kờ` mùl màl, geh kơrnoăt lam sồr ală kuang bàng, cau lơh broă sa priă nhai ngăc ngar jăk chài.

 Mho òr 15/12, đah gùng lòt đang ù gờl lơgar Việt Nam pơ gồp bal mờ càr Dak Lak bơyai lơh pơrjum ki\ jơnau pơr gon ơn phan tàm rơndeh kơn jơ\ ir tus mờ 20 mpồl lơh sa kă bro pơndiang phan tàm càr. Tàm dơ\ pơrjum, gah lơh broă geh gơnuar càr Dak Lak neh đơs tus uă bơta ờ niam tàm broă sền gròi khà kơn jơ\ rơndeh tàm càr bè kân ờ di, gam gơ jat tàm trồ tiah, trồ mìu den ờ gơtùi lơh broă. Tàm tu\ hơ\, ală cau mai\ rơndeh sùm jòi kai nàng pleh ală anih kân kơn jơ\, sơ mờm tu\ trồ mìu nàng lòt gan anih kâng. Ồng Nguyễn Minh Tiến kuang atbồ mpồl lơh sa kă bro atbồ mờ bơt bơtàu gùng lòt ù gờl sồ 26 pà git:“ Bol a` kờ` ngan gùng dà, broă lơh bơh đah gùng lòt đang ù gờl dê, ai ală mpồl lơh sa kă bro ki\ jơnau pơr gon ờ pơndiang kơn jơ\ ir nàng gàr niam anih kă bro tàm broă pơndiang phan geh ringbal, mơkung gơtùi sền gàr phan bơna dờng dà lơgar dê hơ\ là rơbàng, gùng lòt ù gờl. kơp kờ` là tơ nơ\ dơ\ ki\ jơnau pơr gon do, bol he geh sền gàr, mờ ală anih lơh broă geh gơnoar ndrờm lơh glài krà` cê.”

Tàm ală ngai do, cau lơh ka tàm dà lềng càr Quảng Trị chờ hờp ngan tu\ khà priă jờu diesel neh gơmù, dong kờl làng bol tơmù khà priă bơcri lài mờ pah dơ\ lòt lơh ka. Bơta do neh ai tơl^k tai bơta pràn kờ` làng bol iang nùs lơh ka jo\ ngai tàm dà lềng. Càr Quảng Trị tu\ do geh rơlao 2 rơbô 280 nơm ơhò lơh ka mờ bơta pràn rơlao 70 rơbô mã lực, tàm hơ\ geh 181 nơm ơhò lơh ka ngài tàm dà lềng geh Gơnoar atbồ lơgar dong kờl priă jờu. Bơpta do ờ mìng dong kờl làng bol tơnguh rài kis mờ gam lơh niam tus mờ broă tơnguh bơtàu lơh sa-mpồl bơtiàn càr kis rềp mờ dà lềng dê.

 Nàng rơcang sơndră trồ mrềt kơnòm bơsram in, gah bơto bơsram ală càr tiah kơh bơnơm đah tô dà lơgar neh sồr ală tiah lơh niam broă đơs lài mờ rơcang phan bơna dong ală kơ nòm bơsram pleh trồ mrềt. gah bơto bơtê mờ bơsram càr Hòa Bình neh sồr ală hìu bơsram lòt sền, lơh niam ală cơldu\ bơsram, blơi phan bơna nàng cơldu\ bơsram geh ram, ờ gơtùi càl hi, ală hìu bơsram kung hòi jà tă pơ gồp ồi tơ\, àu ram, dong ală kơnòm bơsram kal ke. Gah bơto bơtê mờ bơsram càr Hà Giang sồr ală hìu bơsram sơ lơ tơngkah kơnòm bơsram mờ mè bèp kơ nòm bơsram sùm iat yal lài bè trồ tiah, dilah hơ đơm 10 đồ C den pal ai kơ nòm bơsram rlô bơsram, tơmù dimơ ală broă lơh bơdìh ơdu\ bơsram, ală hìu bơsram ai ơm ngai, sền gròi tus pràn kơldăng să jan mờ gàr tơl sàu sa.

 Mho òr 15/12, tàm [òn dờng Huế, anih sơnđio rùp Việt Nam neh bơyai pơrjum yal bè pơlòng sơnđio rùp gùt lơgar dơ\ 34 geh bơyai lơh tàm [òn dờng Huế bơh ngai 17 tus 20/12. Jăt mpồl bơyai lơh pơlòng, neh geh 513 jơnau tus bơh 116 mpồl dan pơlòng. Tàm hơ\, geh uă ngan là Phóng sự, pơn jăt tai là lơma tài liệu, Chuyên đề khoa giáo…bơta pa tàm dơ\ pơlòng sơnđio rùp nam do là mpồl bơyai lơh pơlòng bơtơl lơma ờ jo\ 1 tăp tàm lơma sơnđio rùp.

 Dơ\  mut lơh ơdu\ bơsram kơnă 3, bơto dà Nhờk tus mờ 180 nă cau cih mat lơh điều dưỡng, hộ lý lòt lơh broă tàm lơgar Nhờk bơh đah atbồ cau lơh broă hờ lơgar cau di gah lơh broă cau ling sồt să mờ mpồl bơtiàn dà lơgar neh geh bơyai lơh mho òr tàm càr Hưng Yên. Nam 2013 là nam sơn rờp khà cau Việt Nam tus bơto pơlam tàm lơgar Nhờk geh tus 10 rbô nă, digơlan khà do geh rlau 18 rbô nă tàm nam do.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

Tàm 1 tềl tơng go\ bơta ờ suk ngai sơ lơ gơguh uă tềng đap ală broă lơh bơh lơgar Lo dê tàm dà lềng đah mattơngai lik mờ Hoa Đông, gơnoar ala mat dà lơgar Mỹ pa ringbal 1 bơta cih, sồr gah sền gàr dà lơgar Mỹ sùm yal bè ală broă lơh bơh lơgar Lo dê tàm ală tiah tam pìt tàm phà. Bơta cih do ơm tàm rơndap adat tă ngui dơ\ kes priă sền gàr dà lơgar nam 2015 geh gơnoar ala mat dà lơgar Mỹ ringbal tàm ngai 13/12. jat bơta cih pa geh bơ tơl, tàm pơgap 180 ngai kờp bơh tu\ rơndap adat tă ngui dơ\ kes priă sền gàr dà lơgar nam 2015 geh ai ngui, gah sền gàr dà lơgar Mỹ pal tong 1 jơnau yal tus anih duh broă cribơyai mờ lơgar ndai gơnoar ala mat dà lơgar mờ anih duh broă cribơyai mờ lơgar ndai gơnoar ala mat kơnă bòn lơgar Mỹ bè ală broă lơh kờ` tam gơl bơta geh ngan bơh lơgar Lo dê tàm dà lềng đah mattơngai lik mờ dà lềng Hoa Đông, kung bè ală gơ rềng bơh broă lơh do dê tus mờ bơta kuơ ngap lơngai bơh lơgar Mỹ dê tàm châu Á -Thái Bình Dương. Jơnau yal pal tơlik ală jơnau đơs bè bơta gơ rềng bơh ală broă lơh, bơta pràn ling dà lềng mờ dà lềng, phàu crong tam lơh, công nghệ lơgar Lo dê tus mờ broă lơh bơh lơgar Mỹ dê tàm tiah do.

 Ngai òr 15/12, đơs tàm dơ\ cri bơyai mờ tơngu me “Broă kuơ màng tìp bơcri priă pa tài bơta tơnguh kơl jăp bơh lơh sa mờ măy mo\k lơgar Thái Lan dê”, ồng Prayuth Chan O-cha kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh dà lơgar Thái Lan di gơlan geh khà tơnguh bơh 3,5% tus 4,5% tàm nam pa 2015. Ồng Prayuth Chan O-cha kung pà g^t, nùs nhơm pin dờn bơh ală anih lơh sa kă bro tus mờ lơh sa lơgar Thái Lan dê neh tơnguh uă rơlao, di gơlan tàm nam 2015, khà priă bơcri tus tàm lơgar Thái Lan geh 800 tơmàn bạt, di pơgăp 25 tơmàn dolar Mỹ, tơnguh di pơgăp 5% jăt mờ nam 2014.

Bao\ ngai lơgar Lo ngai òr 15/12, pơlam jơnau đơs bơh kuang atbồ anih ala mat lơgar Canada tàm Bắc Kinh pà git, 2 lơgar rơcang ki\ jơnau ringbal dờp wơl phan bơna kơ`au gơtìp kup ai bơh cau tìs lơh sa dô mpồn, do là 1 tàm ală broă lơh ngan bơh gơnoar atbồ lơgar Lo dê kờ` jòi kup ală kuang bàng sa kuề sa kùa dô pồn hờ lơgar ndai.

 Gùng par, gùng lòt tàm ù gờl mờ gùng rơndeh ồs tàm lơgar Bỉ ngai òr  15/12, neh ờ lơh broă jơh tài dơ\ l^k dră tàm gùt lơgar kờ` ờ bài mờ rơndăp broă lơh priă nhai cau dờng sơnam neh ơm ờ lơh broă mờ tơmù kes priă Gơnoar atbồ lơgar dê. Mpồl l^k dră mờ ơm ờ lơh broă tus mờ broă tềm pềr Gơnoar atbồ lơgar Bỉ dê neh geh bơh nhai lài, tu\ 100 rơbô nă cau l^k dră tàm càr lơgar Brussel mờ tơn jơh mờ ală dơ\ tam lơh, lơh 112 nă cảnh sát gơtìp sồt să.

Gah bơta jal mhar lơgar Nga ngai òr 15/12 pà git, gam rơcang 1 mpồl rơndeh pơndiang phan dong kờl cau dơ\ 10 nàng jun tus tiah đah mattơngai lik lơgar Ukraina, lài mờ nam pa 2015. Gah yal jơnau tơngit Itartass lơgar Nga pơlam jơnau đơs bơh ồng Alexander Drobyshevsky kuang atbồ gah bơta jal mhar lơgar Nga pà git, ală rơndeh pơndiang phan dong kờl cau tus bơh uă tiah tàm dà lơgar Nga, gam tàm gùng tơr gùm tus tiah Rostov, tiah đah jum lơgar Nga. Dơ\ pơndiang phan dong kờl lơgar Ukraine in dơ\ do geh phan sa, sơnơm tơmba mờ phan bơt bơtàu. Tu\ do mpồl rơndeh pơndiang phan dong kờl gam kơp mpồl dong kờl sơ nơm tơmba phan bơna lơgar Nga lơh jơh sră nggal lik mờ mut bơh đah kuang bàng lơgar Ukraine.