JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

 Mho òr 28/7, ồng Vũ Văn Ninh kuang jat jơng gơs gơnap gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh dà lơgar bal mờ mpồl lơh broă gơnoar atbồ lơgar neh tus còp mờ sền broă mut lơh broă lơh jơnau kờ` dà lơgar bơt bơtàu bòn lơgar pa tàm ntum Khánh An, kơnhòal U Minh, càr Cà Mau mờ còp mpồl nhơm zờu- đèng- phơng sih càr Cà Mau tàm ntum Khánh An. Boh bơr mờ kuang bàng, cau lơh broă tàm hìu mai\ mpồl nhơm zờu- đèng-phơng sih Cà Mau, ồng Vũ Văn Ninh đơs niam broă lơh ngan pơ gồp bal priă bơcri bơh rơndap broă phơng sih Cà Mau nàng cèng wơl cồng nha niam rlau. Mpồl lơh sa kă bro pal tơlik broă rơndap lơh nàng gơ rờm bal mờ bơta tam gơl bơh khà priă blơi phan bơna, bơ song niam gơnoar kuơ đah mpồl lơh sa kă bro mờ cau ngui phan. Lòt sền broă mut lơh bơt bơtàu bòn lơgar pa tàm ntum Khánh An, kơn hòal U Minh, ồng Vũ Văn Ninh tơnkah, tàm tơngai bơt bơtàu bòn lơgar pa, ntum pal mut lơh kơ\ nùs, mut lơh sùm, pal lam sồr dipal bơta pràn tă pơ gồp làng bol dê, ba` kup bơklơn làng bol pal tă pơ gồp, ngan là tus mờ ală hìu nhă rơbah.

Ngai òr 28/7, tàm Hà Nội, gah kuang àng dà lơgar neh bơyai lơh pơrjum lơh jăt kơnòl broă lơh tòm tàm nhai 8 mờ ală nhai gam tai tàm nam. Đại tướng Trần Đại Quang kuang atbồ gah kuang àng dà lơgar neh đơng lam dơ\ pơrjum. Tàm pơrjum, ồng Trần Đại Quang neh sồr tàm tơngai tus, kuang àng ală mpồl lơh broă, ală tiah lơh jăt nền nòn, geh cồng nha gùng dà, broă lơh bơh gah gùng dră bal dà lơgar, kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh dà lơgar mờ đơng lam bơh kuang bàng đơng lam gah kuang àng bè broă tơl niam lơngăp lơngai; tơl niam ờ do ờ dă ală khà broă lơh tòm, ală broă lơh dờng gùng dră bal dà lơgar dê, broă lơh kuang bàng đơng lam Đảng, Dà lơgar; tơrgùm sơndră mờ ală bơta tìs geh mpồl lơh broă, ală mpồl lơh jăt bơta ờ niam mpồl bơtiàn, tìs ngui công nghệ pa, ală tiah kal ke bè bơta ờ niam mpồl bơtiàn…

 Ngai òr 28/7 tàm Hà Nội, gah lơh sơ nơm dà lơgar bơyai lơh tơr gùm să lơh jat ngai as sồt klờm dunia ngai 28/7 mờ tơngume “ Sền gròi, sơm mơ kòp as sồt klờm tài virus”. Jat gah lơh sơ nơm dà lơgar, khà cau bơ tờp virus as sồt klờm B, as sồt klờm C tàm gùt dunia tu\ do mờr 1 tơmàn nă cau mờ gam ngai sơ lơ gơguh uă, tàm hơ\, pah nam geh git nđờ rhiăng rbô nă cau chơt tài kòp ồm sa ru\ klờm mờ ro klờm. bơta bơ tờp bơh 2 bơta kòp as sồt klờm viruss do là jat gùng bic bài, bơh mè bơ tờp tus kòn mờ jat gùng mhàm, tài ngui bal ding cit ờ hềt geh lơh kloh bơ\. Tu\ do neh geh sơ nơm vaccine rơcang sơndră kòp as sồt klờm B, mờ kòp as sồt klờm C, bulah ờ hềt sơ nơm  vaccine mơya ală bơta sơ nơm tàm rài pa gơtùi sơm bời tus 80% cau kòp in, gơguh mờr 20% pơn drờm mờ lài.

 Di tơnkah 5 nam lơh jăt dơ\ lam sồr “Cau Việt Nam ngui phan Việt Nam” bơh gah gùng dră bal dà lơgar, mang òr, tàm Hà Nội, băo Thương hiệu mờ Công luận neh bơyai lơh pơn jờng khà măt phan kă bro tơnguh bơtàu kơl jăp mờ phan geh khà niam Việt Nam dơ\ sơnrờp nam 2014. Broă lơh do pơn jờng 60 khà măt phan kă bro mờ phan geh khà niam ală anih lơh sa kă bro dê. Mờ lam sồr ală anih lơh sa kă bro pơn jăt tai bơcri priă tơnguh niam khà phan, bơ\t bơtàu khà măt phan kă bro, tơnguh khà kuơ phan kă bro mờ ai tơl^k bơta pràn pơlòng tàm lơgar kung bè tàm dunia.

 Mho òr 28/7, Olympic Hóa học dunia dơ\ 46 tàm lơgar Việt Nam neh tơnjơh. Mpồl kơnòm bơsram Việt Nam pơr lòng geh 2 gai lòng biàng, 2 gai lòng trà. Do là cồng nha jơnhua ngan rlau jơh bơh mpồl kơnòm bơsram Việt Nam dê tus bal pơr lòng ală dơ\ Olympic Hóa học dunia kờp bơh nam 2010 tus tu\ do. 2 nă kơnòm bơsram Việt Nam geh gai lòng biàng là Phạm Mai Phương mờ Phạm Ngân Giang kơnòm bơsram hìu bơsram kai 3 chuyên Amseterdam- Hà Nội bòn dờng Hà Nội. 2 nă kơ nòm bơsram  geh gai lòng trà là mpồl Quốc Hoài Nam hìu bơsram kai 3 chuyên Quốc Học Huế, càr Thừa Thiên Huế mờ Đỗ Việt Hưng hìu bơsram kai 3 chuyên Trần Phú bòn dờng Hải Phòng.

Tàm tu\ 1 jiơ 30 phút mho  ngai òr 28/7, 1 dơ\ ồs sa dờng neh gơl^k geh tềng gùng Y Jut-do là tiah tă] phan uă ngan bòn dờng Buôn Ma Thuột, càr Dak Lak dê. Geh di pơgăp 20 nơm hìu mờ kung là hìu tăc phan neh gơtìp ồs sa jơh. Ồs sa lài ngan geh go\ bơh đơm hìu tăc kho\, je\p sồ 97 gùng Y Jut. tơnơ\ mờ hơ\, ồs neh sa rề mhar ngan tus mờ ală hìu rềp bal, do là tiah geh tăc phan lơh bơh chi mờ phan điện tử. Anih lơh broă cảnh sát sơndră mờ crùh ồs càr Dak Lak mìng ngài mờ hơ\ di pơgăp 1 kơi sồ, neh ai 15 nơm rơndeh crùh ồs, mơya ding che dà crùh ồs ờ pràn jăt mờ ồs sa dờng gam sa jơh ală hìu, tàm hơ\ geh 20 nơm hìu 2 cờn. Tus tàm tu\ 2 nơm rơndeh crùh ồs bơh blàng rơndeh par Buôn Ma Thuột bồm dà tus hờ dơlam tơnơ\ ală hìu hơ\ sồng ồs neh gơmù mờ ờ pràn sa rề tai. Tơnơ\ mờ rơlao 1 jơ crùh, ồs sa neh geh kơrian, mơya 20 nơm hìu rềp bal tềng gùng Y Jut neh gơtìp ồs sa jơh.

 Ngai òr 28/7, anih lơh broă cảnh sát lùp khàu kuang àng càr Dak Nông ki\ kơrnuat yă broă lơh tìs, yă cau tìs mờ mut lơh jat kơrnuat kup jàm tus mờ Hoàng Trọng Hiếu, deh nam 1968, ơm tàm ntum Xuân Thới Thượng, kơnhòal Hóc Môn, bòn dờng Hồ Chí Minh, là kuang jat jơng atbồ, mơlà kuang atbồ mpồl đơng lam mpồl lơh sa kă bro Phương Linh Dak Nông bè tìs koh kơl aniai brê. Kờp jơh bă brê lơh broă sa mờ Hoàng Trọng Hiếu bal mờ ờ uă mpồl lơh sa kă bro ndai bơh Hiếu ơpah kơl mờ cò tơn ring tìs mờ adat boh lam rlau 39 lồ tàm bă brê 1507 di bơnah brê mpồl lơh sa kă bro tam mờ sền gàr brê Quảng Tín atbồ. Anih lơh broă geh gơnoar neh kờp sền khà hoàc huơr rlau 1 tơmàn priă. Jơh bă brê gơtìp koh kơl do ndrờm gơ ơm tàm bă brê geh sền gàr, ờ geh koh kơl.

 Nam do, bòn dờng Đà Nẵng neh pơgồp bal mờ gơnoar atbồ [òn dờng do lơh pa mờ lơh niam wơl mờr 900 nơm hìu ai ală hìu geh khà sră dong kờl bơh dà lơgar, cau rơbah tàm bòn dờng do in. Tơl nơm hìu geh bơh 30 tus 60 tơlăk priă. Khà priă lơh jơh ală hìu 81 tơmàn priă. Bơdìh hơ\ tai, bòn dờng Đà Nẵng gam dong kờl phan ngui tàm hìu bè: tùh trà mờ kơbàng, jơnờng tăc ba` bù`; rơndeh tăc dà tào, măy khoàng chi, dong kờl làng bol tơl niam tàm rài kis.

 Ngai òr 28/7, đah ờ do ờ dă phan sa di gah lơh sơ nơm dà lơgar bơyai lơh pơrjum mờ ala mat ală gah geh rềng mờ sồr đah sền gròi priă dia phan kă bro mờ lơgar ndai rơ wah 1 mpồl lơh broă is nàng sền gròi wơl bơta niam khà bòk sương sáo pin là geh khih. Lài mờ hơ\, đah lùp khàu sơndră kă bro kơ`au di đah sền gròi priă dia phan kă bro mờ lơgar cau sền go\ 16 tấn bòk sương sáo bơh mpồl lơh sa kă bro lơh broă 3K tàm bòn dờng Hồ Chí Minh geh khà khih Asen mờ thủy ngân uă rlau git nđờ jơt dơ\ pơn drờm mờ khà geh ai. Do là bòk geh blơi bơh lơgar Lo, lơh bơh tờm sương sáo nàng lơh gơlik lẩu  bơsềt mờ thạch rau câu. Ồng Trần Quang Trung kuang atbồ đah ờ do ờ dă phan sa pà git, tu\ do 16 tấn bòk sương sáo bơh mpồl lơh sa kă bro lơh broă 3K kung gam ơm tàm anih prap phan bơh đah sền gròi priă dia phan kă bro mờ lơgar cau. Den tàng kung sồr đah do lùp khàu, dờp git tai jơnau yal tơngit nàng bơ song broă lơh tìs dilah geh.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

 Git nđờ tơmàn nă cau jat yàng Islam tàm gùt dunia ngai òr 28/7, neh wă rò ngai chờ Eid-al-Fitr, là 1 tàm ală ngai chờ dờng ngan rlau jơh tàm nam tus mờ ală cau jat yàng Islam. Ngai chờ Eed-al-Fitr jo\ jòng 3 ngai, ai tơng go\ bơta tơn jơh bơh nhai sa wèr Ramadan. Tàm lơgar Indonesia, là lơgar geh khà cau jat yàng Islam gal ngan rlau jơh dunia, làng bol wă rò ngai chờ Eid-al-Fitr mờ 1 dơ\ rac yàng. Nam do, mpồl cau jat yàng Islam lơgar Indonesia wă rò ngai chờ dờng mờ uă bơta kơp kờ` pa tàm tu\ ồng Joko Widod pa geh pồ lơh kuang atbồ lơgar geh broă lơh sa dờng ngan rlau jơh Đông Nam Á tàm dơ\ te\ khà bồ nhai do.

Ngai òr 28/7, anih duh broă sền gàr bơta lơngăp lơngai lơgar Thái Lan pơrjum mờ ală gah, mpồl lơh broă gơrềng bal tềng đăp mờ broă đơng lam bơh Đại tướng Prayuth Chan-ocha kuang atbồ ling klàng. Tàm pơrjum, Đại tướng Prayuth Chan-ocha pà g^t, mpồl duh broă crơng gơs adăt boh lam dà lơgar neh lơh gơs lài mờ tu\ tơn jơh nhai 7. Jăt kơrnoăt bơh sơnoa boh lam tu\ do, kuang bàng mpồl crơng gơs adăt boh lam dà lơgar geh anih duh broă sền gàr bơta lơngăp lơngai dà lơgar Thái Lan rơwah, den tàng di gơlan mpồl duh broă do geh mhar crơng gơs tàm poh do mờ lơh broă mờ gơnoar ndrờm bal mờ Gơnoar ala măt dà lơgar ing.

 Tơ nơ\ Mỹ, Anh, Tây, Thổ Nhĩ Kỳ,…1 ròt ală lơgar châu Á ndai neh sơn đờm mut lơh ală broă lơh ntrờn làng bol mờ kuang bàng cribơyai broă mờ lơgar ndai lơgar he dê lik bơh lơgar Libya. Gah cribơyai broă mờ lơgar ndai lơgar Thái Lan ngai òr 28/7 pà git, lơgar do geh ntrờn pơgap 1 rbô 500 nă cau lik bơh lơgar Libya tàm pơgap 2 ngai măng tus. Tu\ do ờ uă cau lơgar Thái Lan neh ntrờn tus lơgar Tunisia tàm tu\ gơnuar atbồ lơgar Thái Lan neh rơcang lơh 1 sàl ơm ing tềng do.

 Ngai òr 28/7, lơgar Philippines neh wă rò cau dơ\ 100 tơlăk nă mờ gơs là lơgar geh gal làng bol ơm dơ\ 12 tàm gùt dunia. Ồng Klaus Beck ala măt kes priă khà kờp làng bol anih duh broă dunia tàm lơgar Philippines pà g^t, mờ 54% khà kờp klàng bol hờ đơm 25 sơnam, lơgar Philippines pal sền kuơ tàm broă bơto bơtê bơta ngăc ngar tàm broă lơh, ai broă lơh cau kơnòm să in. Tàm ală bòn rơ[ah, cau ùr gam ờ tơl jơnau tơng^t mờ tìp bal mờ ală broă sền gàr bơta pràn kơl dang deh dùh. Nam 2012, lơgar Philippines geh adăt sồr ală hìu sơnơm, hìu kham, sơm kòp dà lơgar pal lơh broă ờ sa priă ală broă pleh bun pa ai làng bol in, tàm hơ\ kuơ màng ngan là cau rơbah.

Ngai òr 28/7, ală anih lơh broă dà lơgar tàm gùt lơgar Tây neh yồng bùng bi ies bồc tàm ngai gùt lơgar ies kah ală cau gơtìp chơt tàm dơ\ rềs àr rơndeh par bơh gah gùng rơndeh par lơgar Algieri gơtìp dùh ngài mờ Gossi di lơgar lơgar Mali 80 kơi sồ hờ tiah đah jum, rềp nhàr mờ lơgar Biôc-ki-na Pha-sô, gơlik geh tàm ngai 24/7. tàm khà 118 nă cau chơt den geh 54 nă cau lơgar Tây. Bơdìh mờ hơ\, ală cau gơtìp aniai tàm rơndeh par là cau ală lơgar bè Libanon, Algieri, Tây Ban Nha, Canada, Đức, Lucxambua, Cameroon, Bỉ, Ai Cập, Ukraine, Thụy Sĩ, Nigiêria mờ Mali.

 Drim òr 28/7, tàm bòn dờng Bảo Sơn, càr Vân Nam, lơgar Lo neh gơl^k geh 1 dơ\ dà cò lơh 9 nă cau gơtìp pơrdô. Tơnơ\ mờ tu\ gơl^k geh dà cò, kuang bàng đơng lam tàm tiah do neh hòi jà ală mpồl lơh broă bơyai jòi mờ tơmù hoàc huơr. Tus 4 jơ mho, ală mpồl dong klàs neh jòi go\ 5 nơm bồc mờ 1 nă cau sồt să jroă mờ 3 nă cau gam jòi ờ go\.