JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

Drim òr 2/9, tàm nùs nhơm gùt Đảng, gùt làng bol, gùt ling klàng tơnkah ngai Sơntòm dà lơgar ngai 02/9 mờ 45 nam ngai lơh jăt jơnau nting bơr lời wơl Bác Hồ dê, ồng Nguyễn Phú Trọng kuang atbồ đơng lam Đảng dà lơgar neh tus chu `àng kah kơlôi Bác Hồ tàm sồ hìu 67, tiah tềl kah yau Bác Hồ tàm Gơlang kuang atbồ lơgar, do là tiah Bác Hồ tăc nhơm du\t ndơl. Tàm do, ồng Nguyễn Phú Trọng neh đơs loh: rài tu\ do mờ ală rài tơnơ\ do pal prăp gàr, sền gàr, pơn jăt tai mờ tơnguh niam ală phan tềl kah yau kuơ màng mờ Bác Hồ neh lời wơl tus mờ gùt Đảng, gùt ling klàng, gùt làng bol he in. Ồng Nguyễn Phú Trọng kơ\p kờ`, kuang bàng, cau lơh broă tàm tiah tềl kah yau sùm lơh jăt niam ală jơnau nting bơr lời wơl Bác Hồ dê, lơh niam kơnòl geh jàu, yal làng bol mờ ală bơyô dunia bè ơnà jăk geh pơnrơ ngan Bác Hồ dê; bơ\t bơtàu tiah do ờ mìng là tiah tus nhơl sền mờ gam là tiah kờ` tơl nă cau tus tàm do bơsram, lơh broă di pal rơlao mờ jơnau kơ\p kờ` Bác Hồ dê.

Di dơ\ tơngkah 69 nam Kăc màng Nhai Phàm mờ Sơn tờm dà lơgar ngai 2 nhai 9, 45 nam mu\t lơh jăt Sră cih jơnau nting bơr lời wơl bơh Bác Hồ dê, drim ngai òr nao,1/9 ồng Nguyễn Tấn Dũng kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh dà lơgar neh tus chu `àng duh kah Bác Hồ tàm Anih prăp gàr phan kuơ yau Hồ Chí Minh. Tơ nơ\ tu\ chu `àng duh kah, ồng Nguyễn Tấn Dũng mờ ală kuang bàng lòt bal neh lòt còp Anih prăp gàr phan kuơ yau Hồ Chí Minh tàm bòn dờng Hồ Chí Minh mờ iăt yal bè mblàng sră cih jơnau nting bơr lời wơl bơh Bác Hồ dê, bơta bơtàu tơnguh ngai sơlơ dờng pràn bơh bòn dờng Hồ Chí Minh dê tơ nơ\ 45 nam mu\t lơh jăt sră cih jơnau nting bơr lời wơl bơh Bác Hồ dê. Bơh nùs nhơm mờ jơnau nting tơngkah bơh Bác Hồ dê tàm sră cih jơnau nting bơr lời wơl, tơ nơ\ 39 nam tơngklàs, bòn dờng Hồ Chí Minh neh sùm lơh ngan jơh nùs, gơs là tiah tờm lơh sa-chài rơ gơi-mpồl bơtiàn dờng ngan rlau jơh tàm lơgar bal mờ phan bơna pa ngan, khà gơguh tai GDP jơnhoa, lam lài ală srơh tơn jơh jơgloh tơr mù rbah, sền gàr tơl niam rài kis mpồl bơtiàn.

Nam bơsram 2014-2015, gah bơto bơtê mờ bơsram càr Gia Lai geh bơcri priă di pơgăp 195 tơmàn priă kờ` bơ\t bơtàu anih lơh broă, phan bơna, hìu bơsram, jơdu\ bơsram. Bơh tu\ hơ\, neh lơh geh 650 jơdu\ bơsram pa, blơi rơlao 110 nơm phan bơto bơsram dà Mỹ mờ di pơgăp 160 nơm bơta phan bơto kơnòm pa lòt bơsram. Bal mờ hơ\, anih duh broă càr Gia Lai neh tă kes priă mờr 34 tơmàn priă kờ` blơi phan bơto, phan bơsram kơnòm bơsram geh rài kis rơbah, kơnòm bơsram kòn cau kis tàm tiah sar lơgar ngài in. tus tu\ do, ală sră măy, phan bơpsram neh geh jùn tus kơnòm bơsram in kờ` rơcang mu\t tàm nam bơsram pa. Ồng Phạm Ngọc Thạch gơnoar atbồ gah bơto bơtê mờ bơsram càr Gia Lai pà g^t:“Ală kơnòm bơsram gơwèt cau tàm mpồl jăt kơrnoăt sồ 49 lài do mờ tam gơl, bơtơl jăt kơrnoăt sồ 74 den geh pà sră cih, sră măy, phan bơsram mờ rơcang ală kơnòm bơsram in tus lòt bơsram tàm ngai 05/9 là neh lơh gơs. Sền wơl broă lơh ală nam lài, den nam do mpồl lơh broă geh gơnoar neh pơgồp bal mờ ală anih lơh broă bơto bơtê mờ bơsram bal mờ ală hìu bơsram tàm kàl rơlô bơkang rơcang nền nòn ngan, den tàng broă lơh jăt geh cồng nha niam ngan”.

Broă lơh Kes priă sơnđờm jòi broă lơh sa bơh Mpồl tam klăc ơruh pơnu Việt Nam, càr Dak Lak dê bulah pa mu\t lơh mơya neh lơh geh cồng nha ngan tàm broă dong ală ơruh pơnu kuet kơlte, ơruh pơnu gi\t gơ jran\ săng glài rê ơm kis niam wơl tàm rài kis bơtàu tơnguh lơh sa hìu bơnhă, kis gơ rờm bal mờ bòn lơgar. Tơ nơ\ 2 nam mu\t lơh, Kes priă sơnđờm jòi broă lơh sa bơh Mpồl tam klăc ơruh pơnu Việt Nam càr Dak Lak dê neh hòi jà tă pơ gồp geh mờr 600 tơlăc priă, dong tus 20 nă ơruh pơnu bơtàu tơnguh lơh sa hìu bơnhă. Do ndrờm là ală ơruh pơnu kue\t kơltê, ơruh pơnu gi\t gơ jran\ săng glài rê ơm kis niam wơl tàm rài kis ờ hềt geh ai càn ală priă dong kờl. Broă lơh do neh lơh geh cồng nha, pơ gồp bơnah dong ală ơruh pơnu mhar kis gơ rờm bal tàm bòn lơgar.

Tus mho mờ mang òr 2/9, 2 nă cau gơtìp rềs àr gam jòi ờ go\ [ồc tàm dơ\ gơlơp\ rơkì tàm dà dờng, gơwèt kơnhoàl Di Linh, càr Lâm Đồng gam geh ală anih lơh broă geh gơnoar mờ làng bol kis tàm do lơh ngan jòi. Lài mờ hơ\, drim ngai 01/9, 12 nă làng bol kis tàm ntum Đinh Lạc, kơnhoàl Di Linh đì bal tàm 1 nơm rơkì lơh is kờ` tiă dà dờng, gơwèt tàm ntum Đan Phượng, kơnhoàl Lâm Hà kờ` lòt lơh broă. Do là rơkì lơh is geh 14 nơm thùng phi crăp bal mờ neh ngui uă nam. Tu\ rơkì neh lòt tus tàm gùl dà dờng den tìp mờ dà jơntang, lơh rơkì gơlơ\p. 9 nă cau neh re tus hờ gờl, 3 nă cau gam tai là bi Nguyễn Văn Quảng, 26 sơnam, pơ-ùr là lo\ Vũ Thị Bích Tuyền 23 sơnam mờ lo\ Nguyễn Thanh Huyền 24 sơnam là oh tòm bi Quảng dê gơtìp dà pơrdô jòi ờ go\. Tơnơ\ mờ rềs àr gơl^k geh, gơnoar atbồ ntum neh hòi jà mpồl dong klàs cau bơyai jòi ală cau gơtìp rềs àr. Ala măt gơnoar atbồ ntum neh tus hìu bi Quảng tam pà jơnau moăt jrùng mờ dong kờl hìu nhă cau gơtìp rềs àr 10 tơlăk priă. Tu\ do, broă jòi 2 nă cau ùr gam tai gam lơh ngan jòi.

Tus tu\ tơngai do, càr Quảng Ngãi geh mờr 270 nă cau lơh ka lơh sră dan càn priă dong kờl priă cồng jăt kơrnuat sồ 67 bơh Gơnoar atbồ lơgar dê nàng bơtàu tơnguh phan tàm dà. Tơngai bơh nam 2014- 2016, Gah lơh broă sa mờ bơtàu tơnguh bòn lơgar dà lơgar ai càr Quảng Ngãi in lơh pa 189 nơm ơ hò să lơh mờ chi, să lơh mờ lòs, phan ngui lơh broă pa geh pràn lơh broă bơh 400 tus 800 CV rlau hơđăng; tàm hơ\ geh 174 nơm ơ hò lòt lơh ka tàm dà lềng mờ 15 nơm ơ hò dong broă. Tu\ do, càr Quảng Ngãi neh sền sơ wì ki\ 21 nơm ơ hò pơlam lơh lài ai 5 mpồl broă lơh ka tàm ală tiah dà lềng bơh lơgar he dê.

Jăt anih lơh broă niam ờ do ờ dă tàm gùng lòt dà lơgar, tơn jơh 4 ngai ơm rơlô bơh ngai 30/8 tus 02/9, gùt lơgar gơl^k geh 186 dơ\ rềs àr tàm gùng lòt, lơh 114 nă cau chơ\t, mờ 145 nă cau sồt să. Tàm hơ\, gùng lòt ù gờl gơl^k geh 184 dơ\ rềs àr, lơh 11 nă cau chơ\t, sồt să 142 nă cau, gùng rơndeh ồs gơl^k geh 02 dơ\ rềs àr, lơh 3 nă cau chơ\t, 3 nă cau sồt să. Gơl^k geh rềs àr dờng ngan tàm tu\  6jơ 55 phút mho ngai 01/9, tềng kơi sồ 112 pơgồp mờ 800, gùng 4D bòn Kỳ Công Hồ, ntum Tòng Thành, kơnhoàl Bát Xát, càr Lào Cai, rơndeh pơn diang năc bơh cau tòm rơndeh Sao Việt geh bàng sồ 29B 08582, pơn diang 53 nă cau, tàm hơ\ geh bal 2 nă cau măy rơndeh, 1 nă cau dong broă lòt bơh Sapa tus Lào Cai neh gơtìp ntiar gơdùh tàm thòng. Rềs àr do lơh 12 nă cau chơ\t mờ 41 nă cau sồt să. Do là dơ\ rềs àr rơndeh pơn diang năc lơh chơ\t uă cau ngan gơl^k geh tàm gùng koèl kơh tàm tu\ trồ tiah ờ niam.

Broă lơh dong kờl ai ală cau gơtìp aniai kơn jơ\ tàm dơ\ rềs àr gùng lòt ngòt rơ ngơ\t tàm càr Lào Cai gam geh hìu sơ nơm dờng càr Lào Cai jơh nùs mu\t lơh. Mpồl dong kờl sơ nơm tơm ba phan bơna càr Lào Cai neh hòi jà dong kờl pà mhàm geh 26 kơldung mhàm, tu\ do gam pơn jăt tai ai mhàm bơh mpồl cau pà mhàm dong kờl is. Tàm khà 9 nă cau gơtìp sồt să kơn jơ\, tus tu\ do, bal mờ bơta dong kờl lơh ngan bơh mpồl cau lơh sơ nơm tàm hìu sơ nơm dờng càr Lào Cai, hìu sơ nơm Việt Đức, Hìu sơ nơm Bạch Mai, tus tu\ do, jơh ală ndrờm neh sơr lèt gan bơta ngòt rngơ\t. Gah lơh sơ nơm dà lơgar kung neh ờ sa jơh priă sơm sồt ai ală cau gơtìp aniai tàm dơ\ rềs àr gùng lòt ngòt rơ ngơ\t do in.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

 Drim òr 2/9, pơrjum kuang atbồ gah năng lượng mpồl APEC dơ\ 11 neh mu\t bơyai lơh tàm càr lơgar Bắc Kinh, lơgar Lo. Tàm pơrjum dơ\ 3 geh tơngu me “Cồng nha năng lượng mờ mpồl bơtiàn kơl jăp”, ồng Cao Quốc Hưng kuang jăt jơng atbồ  gah kă bro dà lơgar neh ala măt mpồl kuang bàng lơgar Việt Nam geh jơnau đơs bè broă lơh jăt broă lơh geh cồng nha năng lượng mờ prăp gàr năng lượng tàm lơgar Việt Nam. Lơgar Việt Nam kơ\p kờ` geh pơn jăt tai tam pà jơnau tơng^t, broă lơh mờ lơh ngan jơh pràn tài 1 mpồl APEC geh tơl niam bè năng lượng, tơnguh bơtàu kloh niam mờ kơl jăp, hòi jà geh uă rơlao broă bơcri priă bơh ală lơgar tơnguh bơtàu tàm gah do geh cồng nha mờ tềm pềr năng lượng.

Ồng Federica Mogherini kuang atbồ pa lơh kơ nòl broă ală broă lơh sền gàr bơta ngăp lơngai mờ lơh broă mờ lơgar ndai bơh Mpồl tam klăc Châu Âu dê ngai òr 2/9, pà gi\t, Mpồl tam klăc Châu Âu-EU digơlan geh broă lơh glài lơgar Nga tàm ngai 5 nhai 9 do, mơkung hòi jà dùl broă lơh wơl pràn kơldăng bơh 28 lơgar tàm mpồl do dê. Ồng Mogherini, pà gi\t, anih duh broă Châu Âu digơlan yal dùl ròt ală broă lơh sơlơ lơh glài tam dră wơl lơgar Nga tài lơgar Nga ngai sơlơ geh gơ rềng tus bơta tam lơh sơlơ gơguh uă tai tàm lơgar Ukraine tàm tơngai lài. Ngan den tàng bè hơ\, tu\ do, Nga mờ Mpồl tam klăc Châu Âu ờ gam tai là cau lơh broă bal bơh bal mờ gơ\p dê.

Mpồl ling NATO ngai òr tơl^k nùs nhơm pin pơrdah bè bơta pràn gơnoar atbồ lơgar Ukraine tàm dơ\ tam dră mờ mpồl dră wơl tàm bòn dờng Lugansk mờ Donetsk. Di lah lài mờ hơ\, mpồl ling NATO pin là ling gơnoar atbồ lơgar Ukraine geh sò tơm dờng mpồl ling dră wơl tàm 1 nhai, mơya tơnơ\ mờ dơ\ tìp bơh ồng Petro Poroshenko, kuang atbồ lơgar Ukraine mờ ala măt mpồl ling NATO den lơgar Ukraine neh gơtìp sền là “Cau ờ jai”. Tềng đăp mờ broă dan dong kờl bơh mpồl ling NATO ồng Petro Poroshenko dê, lơgar Mỹ pin pơrdah là, di lah mpồl ling NATO dong kờl phào crong lơgar Ukraine in, den broă tam lơh bơh mpồl ling lơgar Ukraine kung ờ pràn uă sơl.

Tơ nơ\ tu\ lơgar Israel yal broă rơndăp lơh ai sơ gràm 400 lồ ù bơh cau Palestine dê tàm tiah Đah măt tơngai mu\t, ồng Ban Ki-moon kuang atbồ anih duh broă dunia neh geh jơnau đơs kơlôi rcăng bè broă lơh do bơh Israel dê. Ồng Ban Ki-moon hòi jà Israel iăt jơnau hòi jà bơh mpồl bơtiàn dunia dê kờn kơrian\ ală broă lơh ntrờn ơm kis mờ lơh jăt ală jơnau pơrgon jăt adăt boh lam dunia kung bè broă lơh ring lơngai Trung Đông bơh Mpồl 4 gah tàm hơ\ geh anih duh broă dunia, Mpồl tam klăc Châu Âu, Nga mờ Mỹ. Broă rơndăp lơh ai sơ gràm ù tiah, digơlan là broă ai sơ gràm dờng ngan rlau jơh mờ mpồl ling Israel neh geh tu\ mu\t lơh tàm pơgăp 30 nam rềp ndo. Đah cau Palestine tơnơ\ hơ\ tơn neh hòi jà mpồl bơtiàn dunia sồr Israel ko\ng kơ nòl tus ală broă lơh bòn ơm kis bơh lơgar do dê gam geh lơh tàm tiah Đah măt tơngai mu\t mờ đah măt tơngai lik Jerusalem.

Ngai òr 2/9, geh 10 nă cau chơ\t mờ 30 nă cau jòi ờ go\ tàm ală dơ\ gơtìp tơrlah ù tài mìu dờng tàm bòn dờng Trùng Khánh, lơgar Lo. Ală dơ\ mìu dờng, lơh tơrlah ù mờ gơbam dà uă, pơrdô mờ lơh tơrlah rơlao 5 rơbô nơm hìu, rơlao 2 rơbô lồ phan tam gơtìp ờ geh tơnhào. Gơnoar atbồ tàm do neh ntrờn mhar rơlao 15 rơbô nă làng bol. Jăt jơnau yal lài, tàm 2 ngai tus, mìu geh tai tàm tiah do, den tàng broă di gơlan gơtìp tơrlah ù mờ dà cò là gơl^k geh tai.